PGS.TS NGÔ MINH OANH
 

"Có phải cô là nắng", Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2026

Có phải Cô là nắng là tác phẩm thứ 9 và Tuyển tập thơ thứ 2 viết cho thiếu nhi của Nhà văn Phan Thanh Tâm. Tập thơ có 50 bài thơ đề cập đến nhiều chủ đề với cái nhìn dễ thương của trẻ thơ. Tất nhiên đã viết cho tuổi thơ thì cách cảm, cách nghĩ luôn mang tâm hồn trẻ thơ, luôn ngây thơ, vô tư, trong trắng, vui nhộn. Có thể nói trong Tập thơ Có phải cô là nắng luôn tràn ngập niềm vui và tiếng cười. Tiếng cười đã mang đến nhiều cung bậc yêu thương, Có những nụ cười của chính các em, có tiếng cười của người lớn dành cho các em, và khi người vui thì cảnh vật, muông thú, cây cỏ cũng cười. Tôi đã có một thống kê trong số 50 bài thơ của tập thơ thì đã có 26 bài có chữ “cười” với những ngữ cảnh, con người, cảnh vật khác nhau nhưng đều biểu hiện một tâm trạng tươi vui, lạc quan, vui sống.

PGS-TS Ngô Minh Oanh đọc bài viết tại buổi ra mắt sách "Có phải cô là nắng"

Các em thiếu nhi là đối tượng hướng tới chủ yếu của tập thơ, tất nhiên là những người cười nhiều nhất: Nắng như rắc bạc/Qua vồng lá non/Trên mảnh sân con/Tiếng cười trong vắt” (Chơi ô ăn quan); “Gió reo lồng lộng ven đồi/Bạn em chân đất mắt cười long lanh, (Bạn em thả diều); “Cây mận ngoài sân trước/Nở trắng mùa ra hoa/Thơm như nụ cười cháu/Mang nước ra mời bà, (Cây mận trước sân); “Em soi mình vào nắng sớm/Thấy mặt trời trên môi cười, (Chúng mình cùng đi học thôi); “Em từng vòng túc tắc/Khéo quay đều đôi chân/Vẽ bao đường lả lướt/Thả tiếng cười chuông ngân, (Đạp xe); “Niềm vui mỗi ngày tới lớp/Mặt trời soi ngời trang sách/Ướp hồng nụ cười bé con, (Hoa giấy thân thương). Khi chúng ta thấy trẻ em nhiều nơi trên thế giới còn bao nhiêu đau khổ do đói, rét, chiến tranh…mới thấy những nụ cười trẻ thơ quý giá xiết bao !

Trẻ em trong thơ Phan Thanh Tâm còn hạnh phúc biết bao khi được sống trong vòng tay chăm chút, trong nụ cười của ông bà, cha mẹ. “Nắng theo cánh mỏng/Đậu trên môi cười/Mắt bà nhìn cháu/Ấm như nắng ngời, (Chuồn chuồn kim); “Ông cười “bánh ngon thay/Thơm ngát lòng hiếu thảo/Tự ngàn xưa đến nay/Ngược chiều gió vẫn đầy, (Bánh giầy); “Bố em mỉm cười/Nheo từng mắt lưới/Mẹ đang lúi húi/Bên giỏ cá đầy, (Từ điều đơn giản); “Suối nguồn đang chảy/Trong mắt mẹ cười/Nụ hương thắm tươi/Ấm từng nhịp thở, (Xin); “Quyển vở vừa ghi trang nhất/Loáng cái thay quyển mới rồi/Mẹ cười: Đó là phép thuật/Của ông Bụt tên thời gian, (Thời gian). Và cả nhà sum họp vui vẽ: “Na thơm nức, chín cả rồi/Cả nhà vui vẽ vửa cười vừa ăn, (Cả nhà vui vẻ).

Cả Ông già Nô en cũng ban phát nụ cười cho trẻ thơ: “Ông trao ánh mắt cười/Tiếng chuông vui lấp lánh/Dẫu miền xa cô quạnh/Cũng đầy ắp niềm vui, (Thư gửi ông Nô en)

Các em cũng hạnh phúc thay khi được chăm chút bởi những nụ cười cô giáo: “Thầy giáo em là lính/Áo xanh màu lá rừng/Cô giá như chị gái/Nụ cười là nắng xuân, (Trường của em trên núi); “Mặt trời chưa kịp ngả/Chuông reo tan học rồi/Cô dặn dò cả lớp/Với nụ cười thật tươi, (Tan trường).

Và khi người vui thì cảnh vật cũng vui theo: “Mặt trời mỗi ngày lên xuống/Nhảy tùm xuống biển lặn chơi/Em thả bao nhiêu câu hỏi/Mà mắt biển chỉ rực cười, (hỏi); “Mặt trời cười bắt nhịp/Rủ biển khơi hát bè, (Ban mai trên biển); “Con dõi bước mặt trời/Mong thuyền câu về bến/Nắng đọng trong mắt cười, (Cha với nghìn nụ cười); “Nắng bịn rịn sân phơi/Cánh đồng cười bát ngát, (Đàn cò trắng bay); “Hoa đã đợi sẵn rồi/Cười tươi trong nắng sớm, (Em yêu ngôi nhà của em).

Với ngôn từ và cách thể hiện cái nhìn của trẻ thơ, nhiều bài thơ gần gũi, đi vào lòng người, là một món quà quý giá cho các em thiếu nhi.

Ngạn ngữ có câu nói “Tiếng cười là Mặt trời đuổi mùa Đông khỏi khuôn mặt con người”, với Nhà thơ Phan Thanh Tâm, cũng đúng như vậy, nụ cười xua tan nỗi nhọc nhằn mà cuộc sống đời thường chị phải gánh vác và vượt qua. Phan Thanh Tâm là một tấm gương nhiều nghị lực vượt qua nghịch cảnh và chị đã lan tỏa đến các em niềm lạc quan, tin yêu, hy vọng vào cuộc sống ! Đây là sự thành công rất đáng ghi nhận của tập thơ Có phải cô là nắng của Phan Thanh Tâm. Xin chúc mừng chị và cầu mong cho chị luôn sức khỏe để tiếp tục cống hiền cho thế giới trẻ thơ muôn vàn thân yêu của chúng ta!

TP. Hồ Chí Minh, ngày 17 tháng 10 năm 2026

Mời đọc bài liên quan:

Thơ ca và những tấm lòng đồng điệu trong buổi ra mắt sách của Phan Thanh Tâm