TIN TỨC

Thêm góc nhìn về nhà thơ Xuân Diệu và nhà thơ Huy Cận

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-11-17 15:53:38
mail facebook google pos stwis
123 lượt xem

NGUYỄN QUẾ

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Nhà thơ Xuân Diệu và nhà thơ Huy Cận là những đỉnh cao của phong trào Thơ mới, đồng thời là hai trong số những nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại. Ở giai đoạn sau, Xuân Diệu và Huy Cận đều có những tác phẩm có giá trị, đóng góp tích cực cho nền văn học nước nhà, nhưng khi đánh giá về hai ông, người ta chủ yếu nhắc tới thời kỳ Thơ mới. Trong lịch sử văn học Việt Nam, chân dung văn học của Xuân Diệu và Huy Cận đã được xác lập cụ thể, đầy đủ, chi tiết. Tuy vậy, gần đây có một vài ý kiến trái chiều, cho rằng thơ Xuân Diệu và thơ Huy Cận khác nhau ở chỗ: trong khi thơ Huy Cận ngắn gọn, súc tích thì thơ Xuân Diệu dài dòng, trùng lắp và chủ yếu dùng lý lẽ. Người này lấy câu thơ “Mây vắng, trời trong, đêm thuỷ tinh” của ông làm dẫn chứng chứng minh.

 

Nhà thơ Xuân Diệu và nhà thơ Huy Cận

 

Theo những gì tôi được biết về nhà thơ Xuân Diệu và nhà thơ Huy Cận, ý kiến trên đây chỉ mới đề cập tới một phần nhỏ của thơ Huy Cận, còn đánh giá vế tác phẩm của nhà thơ Xuân Diệu và so sánh sự khác nhau giữa thơ ông với thơ Huy Cận như vậy là không đúng.

Trước hết, phải khẳng định rằng, thơ Xuân Diệu và Huy Cận có sự khác nhau, nhưng không phải và không đơn giản như ý kiến trên. Nói một cách đầy đủ và chính xác, sự khác nhau giữa thơ Huy Cận và thơ Xuân Diệu chủ yếu là sự khác biệt về bản sắc nghệ thuật, được thể hiện qua cá tính sáng tạo và phong cách sáng tác của mỗi nhà thơ.

Xuân Diệu và Huy Cận là đôi bạn tri kỷ. Năm 1936, họ gặp nhau lần đầu ở trường Khải Định (Quốc học Huế). Sau đó không lâu, hai ông gắn kết với nhau đến trọn đời và trở thành tình bạn hiếm có trong lịch sử văn học Việt Nam. Ngoài đời rất thân thiết, nhưng trong thơ, hai ông lại đi theo hai hướng khác nhau. Thơ Huy Cận là nỗi khắc khoải không gian, thường là một không gian vô tận, tĩnh lặng và hiu hắt. Giữa cái không gian ấy, con người trở nên cô đơn, nhỏ bé. Chính vì vậy, thơ ông mang “nỗi buồn vạn cổ”, và ông ví mình như “Một chiếc linh hồn nhỏ/Mang mang thiên cổ sầu”. Ngay bài thơ Tràng giang, một trong những tác phẩm đầu tiên Huy Cận “trình làng”, ông đã thể hiện một nỗi buồn da diết:

“Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp

Con thuyền xuôi mái, nước song song

Thuyền về, nước lại, sầu trăm ngả

Củi một cành khô lạc mấy dòng”…

Từ “chỗ đứng” của mình, nhà thơ Huy Cận suy ngẫm về thế giới, kiếp người và sáng tạo nên những câu thơ giàu chất suy tưởng, triết lý về thời gian, con người, vũ trụ và cuộc sống. Trước trời rộng, sông dài, ông viết:

“Lòng quê dợn dợn vời con nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”

Theo nhà thơ Huy Cận, tình quê hương với ai cũng sâu nặng, và nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương là tình cảm tự thân, không cần ngoại cảnh gợi nên. Huy Cận cũng thường suy tư về nỗi cô đơn của con người, mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên và sự hữu hạn của đời người trước vũ trụ vô biên. Niềm suy tư ấy, thi nhân gửi gắm vào  nỗi buồn cô liêu ông cảm nhận từ thiên nhiên, vạn vật, như sự trôi dạt vô định của những cánh bèo, nỗi ngăn cách, chia lìa của ngoại cảnh ở Tràng giang:

“Bèo dạt về đâu hàng nối hàng

Mênh mông không một chuyến đó ngang

Không cầu gợi chút niềm thân mật

Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”

hay cảnh lạnh lẽo, cô đơn ông chiêm nghiệm trong Nỗi buồn đêm mưa:

“Đêm mưa nằm nhớ không gian

Lòng run thêm lạnh, nỗi hàn bao la

Tai nương nước giọt mái nhà

Nghe trời nặng nặng, nghe ta buồn buồn

Nghe đi rời rạc trong hồn

Những đêm xa vắng, dặm mòn lẻ loi”

Đọc tác phẩm của nhà thơ Huy Cận, ta bắt gặp nhiều bài, nhiều câu có sắc thái tình cảm và tư tưởng tương tự. Chính vì vậy, ông được xem là một trong những nhà thơ có chiều sâu triết lý nổi bật của phong trào Thơ mới.

Cái “tôi” trong thơ Huy Cận là sự bơ vơ, rợn ngợp trước cái vô biên; là nỗi buồn bã, trầm tư về sự đổi thay của thời cuộc và con người. Từ cái “tôi” ấy, thơ ông mang giọng điệu trầm buồn Đông Á. Huy Cận chủ yếu viết và thành công với thể thơ Đường và thơ lục bát. Thơ ông có sự kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn các yếu tố truyền thống và hiện đại. Ngôn ngữ súc tích, giàu tính biểu tượng. Nhiều người cho rằng thơ lục bát của Huy Cận tiếp nối được vẻ đẹp của lục bát ca dao và lục bát Truyện Kiều. Cố nhà văn Ngô Tất Tố cũng từng bảo: tác phẩm Tràng giang của Huy Cận là bài thơ Đường luật hay hơn cả thơ Đường…

Tuy nhiên, so sánh với thơ Xuân Diệu, thơ Huy Cận có một sự khác biệt rõ rệt. Nếu như thơ Huy Cận là nỗi khắc khoải không gian, một không gian vô tận, tĩnh lặng và hiu hắt, từ đó thơ ông chứa chất nỗi buồn, thì thơ Xuân Diệu thể hiện “điệu tâm hồn”  của tác giả trước cuộc đời và vạn vật đầy cuốn hút, với sự trẻ trung, lãng mạn và một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy. Nguồn cảm hứng chủ đạo của ông là tình yêu và niềm khao khát được sống, được thụ hưởng trọn cuộc đời nhỏ bé và ngắn ngủi của mình. Ông say đắm tình yêu và khẳng định: “làm sao sống được mà không yêu”. Ông tâm niệm “yêu là chết ở trong lòng một ít”. Ông dành những gì tinh tuý nhất trong tâm hồn cho tình yêu và băn khoăn, giục giã:

“Nhanh với chứ, vội vàng lên với chứ!

Em, em ơi, tình non đã già rồi,

Con chim hồng, trái tim nhỏ của tôi

Mau với chứ! Tình yêu không đứng đợi.”

 Bên cạnh tình yêu, Xuân Diệu dành trái tim cho đất trời, vạn vật. Ông bộc bạch:

“Tôi chỉ là cây kim nhỏ bé

Mà vạn vật là muôn đá nam châm

Nếu hương đêm say dậy với trăng rằm

Sao lại trách người thơ tình lơi lả” .

Say đắm tình yêu, say đắm đất trời và với khát vọng sống mãnh liệt, Xuân Diệu mang nỗi ám ảnh thời gian. Sợ ngày tháng và cuộc đời qua mau, ông vội vàng, cuống quýt:

“Ta muốn ôm

Cả sự sống bắt đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm và tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi”...

Cũng như thơ Huy Cận, thơ Xuân Diệu thể hiện cái “tôi” đậm nét, nhưng nếu như cái “tôi” của Huy Cận là tâm trạng yếu đuối, là nỗi buồn, nỗi cô đơn trước trời rộng sông dài, thì trái lại, với Xuân Diệu, là sự chủ động, niềm khát khao yêu đương rạo rực và mong muốn được sống, được hưởng hạnh phúc trong đời thực. Phong cách sáng tác của ông cũng rất độc đáo, phù hợp với tâm thế của mình. Xuân Diệu chủ yếu sử dụng thể thơ tự do. Bên cạnh những rung động sâu sắc và tinh tế của một tâm hồn đầy nhạy cảm, cách dùng chữ, đặt câu của ông nhiều khi rất mới lạ và táo bạo. Ông thường dùng các động từ, tính từ mạnh và thủ pháp ẩn dụ độc đáo, tạo nên giọng điệu thơ vừa sôi nổi, cuồng nhiệt, vừa mang vẻ đẹp trang nhã, đài các.

Thứ hai, nói rằng thơ Xuân Diệu dài dòng, chủ yếu dùng lý lẽ và trùng lắp là hoàn toàn không đúng với phong cách sáng tác của ông. Ngay cả những lúc nguồn thơ rào rạt nhất, ông vẫn hoàn toàn làm chủ ngòi bút của mình và sử dụng ngôn từ một cách chủ động, đắc địa. Xuân Diệu cũng không lấy lý lẽ nói thay cho cảm xúc. Với tư chất của “Nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”, “Ông hoàng thơ tình Việt Nam”, Xuân Diệi là bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ. Một trong những đặc điểm nổi bật của thơ Xuân Diệu, đó là sự nhạy cảm, tinh tế. Đọc thơ Xuân Diệu, ta cảm nhận được những phát hiện rất tinh vi. Trong Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh và Hoài Chân nhận định:

”Trong cảnh mùa thu rất quen với thi nhân Việt Nam, chỉ có Xuân Diệu mới để ý đến:

Những luồng run rẩy rung rinh lá

cùng cái:

Cành biếc run run chân ý nhi.

Nghe đàn dưới trăng thu, chỉ Xuân Diệu mới thấy:

Lung linh bóng sáng bỗng rung mình

và mới có cái xôn xao gửi trong mấy hàng chữ lạ lùng này:

Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời

Đàn ghê như nước, lạnh, trời ơi!

Long lanh tiếng sỏi, vang vang hận

Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người.

Cũng chỉ Xuân Diệu mới tìm được nơi đồng quê của mình:

Mây biếc về đâu bay gấp gấp

Con cò trên ruộng cánh phân vân

Từ con cò của Vương Bột lặng lẽ bay với ráng chiều đến con cò của Xuân Diệu không bay mà cánh phân vân, có sự cách biệt của hơn một ngàn năm và của hai thế giới”.

Xuân Diệu cũng thường đi tới giới hạn tận cùng của cảm xúc. Nhiều người cho rằng, khi hai người hôn vào môi nhau là họ đã yêu nhau, nhưng Xuân Diệu bảo người thương: “Anh hôn cái nhìn của em”. Hôn vào môi có thể là nụ hôn chân tình, nhưng cũng có thể là nụ hôn giả dối, kệch cỡm, còn “hôn cái nhìn” đích thị là cái hôn của tình yêu, bởi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn.

Cũng có lúc Xuân Diệu dùng một từ nhiều lần, nhưng đó không phải là sự trùng lặp vô nghĩa, mà có dụng ý, thể hiện sự tinh tế đến độ tuyệt đỉnh, như trường hợp ông sử dụng từ “hôn” và từ “mãi” trong bài thơ “Biển”:

“Anh xin làm biển biếc

Hôn mãi cát vàng em

Hôn thật khẽ, thật êm

Hôn êm đềm, mãi mãi

Đã hôn rồi hôn lại

Cho đến mãi muôn đời”…

Trong một đoạn thơ không dài, hai từ nói trên xuất hiện nhiều lần. Tuy vậy, đặt chúng  vào trong toàn bộ văn cảnh và cảm xúc của bài thơ, nhất là khi khi tác giả “muốn” người thương của mình là “bờ cát trắng”, còn ông “xin làm biển biếc”, thì sự lặp lại   ấy hoàn toàn phù hợp và có ý nghĩa. Mặt khác, mỗi lần lặp là một lần làm tăng mức độ cảm xúc. “Hôn mãi cát vàng em” thể hiện khát vọng hôn không ngừng, kéo dài đến bất tận như sóng biển liên tiếp vỗ bờ. Từ “mãi” nhấn mạnh sự liên tục, bền bỉ. “Hôn…thật êm” và “Hôn êm đềm” tưởng như giống nhau nhưng cũng có sự khác nhau. “Hôn thật êm” nhấn mạnh mức độ nhẹ nhàng của nụ hôn, còn “hôn êm đềm” gợi sự bình yên, dịu ngọt, bền bỉ, không vội vã hay cuồng nhiệt. “Mãi mãi” biểu thị   ước nguyện về sự vĩnh cửu. “Đã hôn rồi, hôn lại” diễn tả một tình yêu không bao giờ thấy đủ, một khát vọng tình yêu luôn tái sinh. “Cho đến mãi muôn đời” là sự mở rộng từ số lượng nụ hôn sang chiều kích thời gian. Nếu “mãi” ở câu đầu là sự tiếp diễn của hành động thì “mãi muôn đời” là ước vọng tình yêu vượt khỏi giới hạn của một đời người. Đây là phép điệp từ, điệp ngữ, điệp ý theo kiểu tăng tiến, một thủ pháp rất đặc trưng trong thơ tình của Xuân Diệu. Cũng cần nói thêm rằng, ở cuối bài thơ nói trên, ông còn dùng lại từ “hôn” một lần nữa, và chính từ này đã góp phần làm cho tình, ý bài thơ thêm rõ ràng, nổi bật, đồng thời làm cho không khí trong bài thơ thêm sống động, xao xuyến, bâng khuâng:

“Anh không xứng là biển xanh

Nhưng cũng xin làm bể biếc

Để hát mãi bên gành

Một mối tình không hết

 

Để những khi bọt tung trắng xóa

Và gió về, bay tỏa nơi nơi

Như hôn mãi lòng anh không thỏa

Bởi yêu bờ lắm lắm em ơi”

Trở lại với câu “Mây vắng, trời trong, đêm thuỷ tinh” đã nói ở trên, một lần nữa, chúng ta thấy rằng, nhà thơ Xuân Diệu không hề trùng lắp. Trái lại, ông sử dụng từ ngữ một cách rất tinh tế, chặt chẽ. “Mây vắng” là kết quả của cái nhìn bao quát, thoáng qua. Với “trời trong”, cái nhìn đã sâu hơn, tập trung hơn. Đến “mây thuỷ tinh” thì đó không còn là cái nhìn bình thường của đôi mắt nữa, mà có cả sự cảm nhận sâu sắc của tâm hồn. “Đêm thuỷ tinh” là một cảnh trí thiên nhiên trong sáng, lung linh, huyền diệu, tạo nên thế giới kỳ vĩ bao bọc xung quanh con người và vạn vật, con người có thể soi mình trong đó.

Mặc dù thơ Xuân Diệu và thơ Huy Cận có sự khác biệt nhưng không phương hại đến tình bạn cũng như giá trị tác phẩm của hai ông. Trái lại, nhà thơ Xuân Diệu có lần cho biết, chính điều đó đã làm cho hai ông trở thành đôi bạn thân thiết. Sự khác biệt ấy cũng góp phần làm cho diện mạo nền văn học nước nhà thêm đa dạng, phong phú.

Với cá tính sáng tạo và phong cách sáng tác đặc sắc, Xuân Diệu và Huy Cận đã tạo dấu ấn đậm nét trong dòng chảy của văn học Việt Nam hiện đại và gây tiếng vang ra tầm quốc tế. Vào tháng 6 năm 2001, nhà thơ Huy Cận là người Việt Nam đầu tiên được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Thơ Thế giới. Trong khi đó, nhà thơ Xuân Diệu được giới văn đàn quốc tế và trong nước tôn vinh là “Ông hoàng thơ tình lớn của phương Đông”. Năm 1983, Xuân Diệu cũng được bầu làm Viện sĩ thông tán Viện Hàn lâm Nghệ thuật Cộng hòa Dân chủ Đức. Đó không chỉ là vinh dự của hai ông mà còn là niềm tự hào của nền văn học Việt Nam.

N.Q

Bài viết liên quan

Xem thêm
Trần Mai Hường và “Những ngọn gió biên cương”
Đánh giá về Trần Mai Hường, nhiều cây bút lý luận phê bình cho rằng chị là nhà thơ đầy nội lực. Đặc biệt là tính nữ trong thơ. Người “đàn bà” trong thơ Trần Mai Hường luôn tự “mâu thuẫn”, luôn tự vấn, phản tư - đó là “bí mật” tạo nên một vẻ đẹp đàn bà.
Xem thêm
Kể chuyện về mùa thu độc lập
Trong lịch sử dân tộc, hiếm có khoảng thời gian nào ngắn ngủi mà dồn nén nhiều biến động như từ cuối năm 1944 đến mùa thu năm 1945. Chỉ trong chưa đầy một năm, hành trình lớn mạnh của cách mạng đã khởi đi từ những cánh rừng Việt Bắc đến Quảng trường Ba Đình lịch sử. Khoảng thời gian ấy đã được nhiều công trình lịch sử ghi chép, nhiều tác phẩm văn học phản ánh, song mỗi người cầm bút đều phải đối diện với một thách thức không nhỏ, đó là làm thế nào để những sự kiện đã trở nên quen thuộc vẫn có thể sống dậy bằng hơi thở của văn chương. Tiểu thuyết Rừng Việt Bắc của nhà văn Lê Toán do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ấn hành gần đây là một nỗ lực theo hướng ấy. Tác giả đặt con người vào trung tâm của dòng chảy lịch sử, để từ những số phận, những cuộc gặp gỡ và những rung động rất đời thường, người đọc cảm nhận được chiều sâu của một thời đại đang chuyển mình.
Xem thêm
Nhà văn Đinh Ngọc Lâm – Những trang viết nặng tình quê
Thấp thoáng trong mỗi trang viết là hình bóng con người, quê hương qua những giai đoạn khác nhau nhưng đều hiện lên những vẻ đẹp sáng ngời của lòng dũng cảm, kiên cường, nhân hậu hy sinh… Trong những bài kí đó không thể không nhắc đến Người Phùng Thiện, tác phẩm đạt giải Nhất trong cuộc thi viết Đất và người Quân khu Ba năm 2014.
Xem thêm
“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”: Sự cộng hưởng từ tư tưởng tôn hiền đãi sĩ
Chương trình Ngữ văn lớp 10 tập 1, Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” do thầy PGS.TS. Phan Huy Dũng chủ biên có trích đoạn: “ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” của Tiến sĩ Thân Nhân Trung. Đây là văn bản thứ ba nằm trong chủ đề: nghệ thuật thuyết phục trong văn nghị luận của cuốn sách. Đoạn trích này, có thể coi là áng văn nghị luận mẫu mực của văn học Trung đại Việt Nam. Bên cạnh những giá trị về mặt nội dung lẫn nghệ thuật thuyết phục của đoạn trích, có lẽ, dư vị của văn bản này đọng lại trong lòng người đọc chính là tư tưởng trọng hiền đãi sĩ được cộng hưởng từ Thân Nhân Trung và vị vua tài cao, đức độ - Lê Thánh Tông.
Xem thêm
“Biển thức trong phố” hay nhà thơ Nguyên Hùng đã mang Trường Sa về đất liền
Từ những bài thơ viết sau chuyến đi Trường Sa của Nguyên Hùng, nhà thơ Xuân Trường chia sẻ cảm nhận về hình ảnh biển đảo, người lính và cuộc sống nơi đầu sóng ngọn gió được tái hiện qua những vần thơ. Bài viết đồng thời đề cập đến cảm hứng sáng tác và một số nét nghệ thuật trong thơ Nguyên Hùng về đề tài biển đảo.
Xem thêm
Sức sáng tạo của văn chương
Đời thừa là một trong những tác phẩm xuất sắc và tiêu biểu của Nam Cao về để tài người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Đó là câu chuyện về sự giằng xé đến bị kịch của một nhà văn giàu khát vọng nhưng đồng thời cũng là một tuyên ngôn nghệ thuật có giá trị. Qua nhân vật Hộ - nhân vật nhà văn trong tác phẩm – Nam Cao đã gởi gắm những suy tư và những quan niệm sâu sắc của mình về nghề văn và sứ mạng của người cầm bút chân chính. Ông viết “Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho. Văn chương chỉ dung nạp được những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi, và sáng tạo những gì chưa có”.
Xem thêm
Văn hóa Việt trong tâm thức những người con xa xứ qua tuyển thơ “Về cùng nước Việt của ta”
Ngày 7/11/2026, tại Đại sứ quán Việt Nam ở Liên bang Nga, tuyển thơ “Về cùng nước Việt của ta” của 10 tác giả thuộc Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tại Liên bang Nga sẽ chính thức ra mắt.
Xem thêm
​Nhân vật văn học của Đặng Hoàng Thám, những thông điệp sâu sắc
Với hai mươi ba truyện ngắn, cùng đa dạng nhân vật ở mọi ngành nghề, tầng lớp, “Lửa và trái tim” đã thuyết phục người đọc về tính khách quan cho sự phản ánh đời sống-xã hội và cả tâm tư con người bằng sự khéo léo và linh hoạt của điểm nhìn ở ngôi kể thứ ba. Từ “Trăng phía sau đình”, “Về từ cõi khác”, “Mua văn bán chữ”, “Trên đồi cỏ tranh” hay “Mưa trái mùa”... mỗi câu chuyện là một lát cắt sinh động của đời sống, nơi mỗi người đều có số phận và lý tưởng của riêng mình. Và điều đáng nói, họ đều hướng về cộng đồng, hướng về sự phát triển bản thân trên nền tảng của đạo đức và sự cống hiến, điểm mà tôi trân trọng ở ngòi bút này.
Xem thêm
Tìm về lời rạ rơm – Bến trú ngụ của những bão giông đời người
Bài thơ khép lại trong một dư âm ngân vang, ngọt ngào và kết tinh thành một triết lý sống sâu sắc: “Bồng bềnh cánh võng thơ ngây / Ngân nga lời mẹ tháng ngày con vin”. Hình ảnh “cánh võng bồng bềnh” và tiếng “ngân nga” của lời ru đưa con người trở về trọn vẹn với những năm tháng tuổi thơ êm đềm. Đặc biệt, từ “vin” được xem là một nhãn tự, một nốt nhấn xuất sắc của toàn bài. Con không chỉ vin vào tay mẹ, vin vào vành võng để tập đi trong quá khứ, mà ở hiện tại và tương lai, con đang “vin” vào lời mẹ, vin vào những giá trị đạo đức, vào cái nôi văn hóa quê hương để đứng vững trước những cạm bẫy, sóng gió của cuộc đời.Thể thơ lục bát ở hai câu cuối này đạt đến độ chín muồi của cảm xúc, uyển chuyển như một dòng sữa mát lành tưới mát tâm hồn người đọc.
Xem thêm
Thơ Lê Quang Vui – Sự giăng mắc giữa đời và đạo
hời thế giới phẳng, giữa thời đại tiêu dùng, con người đang chạy theo việc đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ và sở hữu những giá trị vật chất, thơ đang bị xem như thứ xa xỉ chỉ dành cho những người có tâm hồn mộng mơ và thi vị. Đối với công việc làm thơ, một số người làm thơ chỉ để tìm kiếm chút danh lợi hoặc để mua vui cho chính bản thân mình. Thế nhưng, trên thi đàn thơ Việt Nam đương đại vẫn còn những nhà thơ xem công việc sáng tạo thơ như một thiên chức mang vẻ đẹp thuần khiết và thiêng liêng. Ở đây, tôi muốn nói đến nhà thơ Lê Quang Vui, hội viên Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Đồng Tháp, một người đeo đuổi công việc sáng tác thơ đã hơn 40 năm. Nhà thơ Lê Quang Vui được một số văn nghệ sĩ đánh giá rằng ông đang giữ kỷ lục về số lượng tác phẩm với hơn 15.000 bài thơ đã sáng tác và 15 tập thơ đã xuất bản.
Xem thêm
Nhà thơ Vương Trọng – Cá tính thơ trong con người xứ Nghệ
Đối với cánh văn chương 7x chúng tôi ở Văn nghệ Quân đội, nhà thơ Vương Trọng không chỉ rất gần gũi mà ông còn là tấm gương về sáng tác, công tác và các ứng xử trong cuộc sống đời thường. Ông là điển hình cho phẩm chất của người xứ Nghệ: mạnh mẽ, kiên cường, có chính kiến rõ ràng và rất quyết liệt trong bảo vệ chính kiến đó, nhất quán từ lời nói đến hành động, rất biết nặng nhẹ trong đời sống và càng biết thật giả trong văn chương. Được tiếp nối các ông trong khu vực công tác và sáng tác ở Văn nghệ Quân đội là may mắn với chúng tôi. Chúng tôi luôn kính trọng thế hệ nhà văn chống Mỹ trong đó có Vương Trọng và lấy làm tấm gương để soi chiếu chính mình. Càng đọc các bài thơ đã thuộc làu từ tấm bé, nhiều khi còn quên mất tên tác giả Vương Trọng chúng tôi càng hiểu rằng, giá trị trước hết và lâu bền của thơ ca chính là thơ ca luôn trực tiếp phục vụ đời sống con người, ở những khúc quanh bước ngoặt, ở những thân phận thua thiệt đã hằn lên từ nghìn năm lịch sử đến hôm nay. Những câu chuyện như thế khi vào thơ Vương Trọng đã được đẩy lên ở một tầng mức thẳm sâu, đớn đau tột cùng mà cũng tận cùng vẻ đẹp của sự hi sinh của con người Việt Nam đã đi vào thơ ca sử sách.
Xem thêm
Bích Thu - Người đồng hành cùng tiểu thuyết Việt Nam hiện đại
Bích Thu là một trong rất ít những nhà phê bình văn học nữ hiện còn miệt mài với những trang viết về văn chương Việt cho đến ngày nay. Thơ và văn xuôi là hai thể loại mà chị theo dõi và luôn đồng hành cho đến những thập niên đầu của thế kỷ XXI để nhận diện thi pháp tác phẩm và tác giả tiêu biểu, sau đó là tổng kết, chỉ ra diện mạo, đặc điểm chung cho cả phong trào qua các giai đoạn, nhất là giai đoạn từ Đổi mới đến nay.
Xem thêm
Thơ Lê Văn Sự - Tiếng thơ của vùng ký ức
Lê Văn Sự, nguyên là giáo viên dạy toán, nhưng tâm hồn thơ dào dạt, làm nên những vẻ đẹp “phi logic” của ngôn ngữ thơ. Không “đại ngôn”, nhưng phải nói rằng, anh là một nhà thơ “toàn tòng”. Cho đến nay, Lê Văn Sự đã xuất bản 11 tập thơ, trong số 12 tác phẩm đã công bố của anh. Anh là tiếng thơ cất lên từ làng bước ra xa lộ, nâng niu, đắm đuối ký ức.
Xem thêm
Thơ Trương Trọng Nghĩa từ góc nhìn phê bình sinh thái
Hành trình sáng tạo tuy chưa dài và còn nhiều dự cảm, nhưng Trương Trọng Nghĩa đã tự khẳng định tâm thế và tâm cảm của mình để hình thành chất thơ và thi pháp cá nhân. Thơ anh nặng sâu tình người, tình quê hương, xứ sở. Và trong quá trình đô thị hóa của xã hội Việt Nam thời hiện đại, nó giúp nhà thơ và giúp người đọc tìm về nguồn cội để được sống lại trong không - thời gian sinh thái thiên nhiên và sinh thái nhân văn trong sáng, thanh bình cho mỗi phận người và mỗi kinh nghiệm quan hệ người
Xem thêm
Trương Nam Hương – Thi sĩ tuổi Mèo với những câu thơ đẹp như nỗi buồn
Thơ Trương Nam Hương tài hoa mà đằm thắm, đau đáu với mẹ cha, quê nhà và những ân tình không thể nguôi quên. Nhân sinh nhật lần thứ 63 của nhà thơ (23/10/1963 – 23/10/2026), Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu bài viết của Lê Huy Hòa như một món quà thân tình gửi đến anh – người thi sĩ vẫn bền bỉ gìn giữ những miền xanh trong trẻo của tâm hồn.
Xem thêm
Ấm áp những nụ cười trong tập thơ “Có phải cô là nắng” của Phan Thanh Tâm
Có phải Cô là nắng là tác phẩm thứ 9 và Tuyển tập thơ thứ 2 viết cho thiếu nhi của Nhà văn Phan Thanh Tâm. Tập thơ có 50 bài thơ đề cập đến nhiều chủ đề với cái nhìn dễ thương của trẻ thơ.
Xem thêm
Thơ ca và những tấm lòng đồng điệu trong buổi ra mắt sách của Phan Thanh Tâm
Bởi suy cho cùng, những hạt nắng đẹp nhất trong thơ thiếu nhi chính là những hạt nắng được gieo vào tâm hồn trẻ nhỏ.
Xem thêm
Tôi gọi Hoa của nước là hoa chữ trường ca
Tôi gọi Hoa của nước của nữ nhà văn Trầm Hương là “Hoa chữ trường ca”. Đây không phải sự tung hô tùy hứng, càng không phải lời khen dành cho tác phẩm của nhà văn đương đại tại TP.HCM. Hoa của nước đẹp nhưng không phải do tô điểm thành nên!
Xem thêm
Từ biểu tượng trong thơ đến việc tìm hiểu đặc trưng của thơ cổ điển, siêu thực
Khi tìm hiểu đặc trưng của các trào lưu (phong cách, trường phái) văn học, có thể bắt đầu từ các khái niệm gần gũi như hình tượng, biểu tượng... Bài viết này dùng các khái niệm này để lần lượt mở cánh cửa đi vào thế giới thơ cổ điển và thơ siêu thực.
Xem thêm
Ký ức trần thuật trong tiểu thuyết Trước bình minh của Trần Thị Hảo
Tiểu thuyết Trước bình minh của Trần Thị Hảo mở ra một thế giới ký ức, nơi những biến động của lịch sử, chiến tranh và đời sống hậu chiến được soi chiếu qua số phận một con người.
Xem thêm