- Thơ
- Khói bay, lời ở lại – Chùm thơ Bùi Xuân Tứ
Khói bay, lời ở lại – Chùm thơ Bùi Xuân Tứ
Cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới” năm 2026 chính thức bước vào hành trình tiếp nhận và chọn lọc những tiếng thơ đầu tiên.
Mở đầu cho loạt tác phẩm qua vòng sơ khảo, Ban Tổ chức xin giới thiệu chùm thơ của tác giả Bùi Xuân Tứ – những câu thơ đi ra từ miền núi, mang theo lời ru, bếp lửa và mùi khói, như một cách nhắc nhớ: trong hành trình bước vào đô thị, con người vẫn luôn cần một nơi để trở về.
LỜI RU
Con lớn lên
từ lời ru
đặt giữa lưng núi
mẹ buộc vào gió
bằng sợi vía mềm.
Lời ru mẹ
chẳng dạy con giàu sang
chỉ dạy con
đừng quên lối về nhà.
Có những mùa
trăng chưa tròn
đã khuyết trong mắt mẹ
lời ru vấp vào nước mắt
vẫn hát cho tròn.
Con đi xa
lăn lóc giữa chợ người
nhưng đêm về
lại thấy mình nằm trong chiếc địu cũ
nghe núi gọi tên
bằng giọng mẹ ngày xưa.
Con trở về
không xin thêm mùa no đủ
chỉ xin được ngồi xuống
nghe lại một câu ru
để thấy mình
chưa từng rời vòng tay mẹ.

LỬA TRONG MƯỜNG
Giữa nếp nhà xưa
Tôi ngồi bên bếp lửa
Nhìn ký ức mường làng
Len qua khói
Ấm vào tay áo.
Thuở Lang Cun Cần¹
Cầm đất cầm mường
Người Mường chưa biết lửa
Ăn khoai còn ngứa
Ăn cá còn tanh
Đêm tối dài hơn núi.
Nghe người già kể
Giọng chậm như than vùi tro.
Việng Tun Mun²
Đi tìm lửa nơi nhà Tá Cặm Cọt³.
Từ đó bếp lửa về với người Mường
Đỏ giữa nhà ấm cả bản làng.
Ông Núc⁴ đứng giữa bếp
Hòn đá lặng im, mà thiêng.
Tôi không dám bước mạnh
Sợ làm động một điều gì xưa cổ.
Bếp ngoài
Tôi từng ngồi tiếp khách lạ dừng chân
Nghe chuyện mường
Nghe lời người già dạy con cháu.
Khói bay mà lời ở lại.
Bếp trong tay mẹ cời đỏ than
Tôi lớn lên
Giữa mùi xôi mới
Thịt treo ám khói.
Đi qua mùa mưa gió
Bếp lửa giữ hộ tôi
Thời gian.
Mai này khi có người rời bản
Tôi biết lửa vẫn cháy
Dẫn đường
Qua Đầm Ti Ao Ma⁵
Lên mường trời
Như đã từng
Dẫn tôi đi suốt
Một đời người.
¹²³ Tên các nhân vật trong sử thi Đẻ đất đẻ nước
⁴ Ông Núc: tên gọi thiêng của hòn đá đặt trong bếp
⁵ Địa danh trong sử thi Đẻ đất đẻ nước
MÙI KHÓI
Mẹ ơi, tự bao giờ
Con thôi thấy mùi khói bếp
Mỏng như sợi nhớ vắt ngang chiều.
Khói bay lên từ mái nhà ven đồi
Nơi tuổi thơ con nằm nghe gió thở
Khói trong hương xôi nếp của mùa no đủ
Khói hong giấc ngủ bà
Trong chiếc áo bông sờn cả tháng năm
Khói theo mẹ qua dốc chợ xa
Trong từng gùi ngô, gùi lúa
Khói vẽ lên trán cha
Những đường bùa ngải của thời gian
Con đi những nẻo đường
Rộng và xa hơn triền đồi cũ
Có những đêm chông chênh
Thèm một làn khói mỏng
Chạm nhẹ mắt cay
Con muốn về với khói
Bên bếp mẹ, mẹ ơi
Khói như sợi chỉ trời
Khâu lại cho con những chất chồng vết xước
Lẩn khuất trong tầng tầng kí ức
Những khi lòng chơi vơi
Con muốn trở về nơi ấy mẹ ơi
Đứng nhìn khói bay lên cả khung trời nhớ
Để nhận ra còn một nơi nặng nợ
Để lòng mình bật thành tiếng
Mẹ ơi.
-----------
Tác giả: BÙI XUÂN TỨ
Năm sinh: 1980
Thanh Hóa.
