(Mời click vào icon để truy cập thư mục)

HOÀNG THỊ HIỀN

Dân tộc: Tày

Địa chỉ: Cơ quan thường trú Đông Bắc, Đài Tiếng nói Việt Nam.

Lời ru treo cây bẹo

Cha còn nghiêng bên nào nữa

bên khô đã ướt mấy lần

đàn cháu dại khờ bíu ríu dưới chân

thương con

phận là thân gái

dại khôn lòng dạ ai đong?

Thuyền sang sông mắc cạn giữa dòng

câu vọng cổ nấc mấy lần vẫn nghẹn

mưa mải miết thị thành quên cuộc hẹn

con trở về khi sỏi đá nhũn mềm

lay cha ngồi ngủ gật

giông bão đưa mẹ đi xa bao giờ là trận cuối cùng

Đôi tay cha mênh mông

ôm một trời gió nổi

dòng này cưu mang láng giềng cơm nguội

nhánh này phập phồng ánh mắt bốn phương

bói cá mồ côi 

khúc nào cũng đau bên lở bên bồi

Đối mặt cơn mưa dài

những ngày mặt trời đi lạc

cha lựa nơi nước mặn giao nhau dòng nước ngọt

cắm bẹo cho con làm chỗ đi về

Đàn ông không ru

con đâu lớn được?

mất giấc ngủ xót bằng cật xước

anh ru em

ông ru cháu

bạn thuyền trên biển ru nhau

cha ru chính mình

phương Nam không bán đò bỏ bến

chợ nổi còn thương nhộn nhịp còi tàu.

Mật mã của thành phố

Tôi mở câu then trong tay nải đem từ ngoài Bắc vào Nam

gieo hoa núi giữa lòng thành phố

hẻm sâu qua tháng năm tắt lửa tối đèn

gặp ánh mắt anh võng câu vọng cổ

biển động

rừng hoang phế

hồi sinh sau đoàn người dọn rác dưới kênh đen

mật mã của thành phố

ở tính cách làm người

thành thật như mặt trời

hào sảng như nắng

phóng khoáng như mưa

ngọn lửa nghĩa hiệp chưa tắt bao giờ

nhường nhau đón đưa nơi đèn đỏ

lời cảm ơn ngọt như bữa cơm chiều không định giá bán mua

mật mã của thành phố

là bài thơ tự do

có nỗi đau ở lại cùng đại dịch

có người đến rồi đi xây kỷ niệm đôi bờ

có các con ríu rít đến trường

tôi đánh đàn bài then cổ

góc phố lặng nghe

rễ người bám đất lành từ nay không buồn nữa

mỗi em bé chào đời là một bông hoa

nói với bạn bè bốn phương không cần mật mã.

Căn cước người Tày ở thành phố mang tên Bác

Rễ người bám vào phố

đất lành khảm khắc về làm tổ¹

cửa quay ra đại lộ

đón bà Pựt từ quê núi vào làm lễ đầy tháng cho con²

ở thành phố không bao giờ đi ngủ

hơi cà phê hòa quyện với tiếng xe

nắng mưa thất thường nhưng dễ hiểu hơn nhiều thứ khác

trong căn cước người Tày

có sắc chàm của em

thương anh rồi mong như đũa có đôi

trăng đừng tròn cứ khuyết

cho tôm cá đầy khoang

cho nỗi nhớ cồn cào phù sa lở lại bồi bãi hẹn

ngọn núi cao

cây càng cao

biết dựa vào nhau sợ gì gió bão

sông trôi dưới ánh đèn giống khói tím đốt nương

thành phố trao tay tấm thẻ nhường đường

trong căn cước người Tày

vân tay mở chân trời mật mã

khuôn mặt khắc thêm tầng trầm tích

soi bóng tối con người

khi bạn cần hãy gọi tên tôi

giọng nói nghe chân chất núi đồi

tiếng hát then vượt biển³

gửi bạn bè bốn phương một tinh thần độc lập

gửi những em thơ phải học dưới lòng đất

bầu trời xanh không có những bức tường

gửi đến mái đầu bạc

tin người con vượt họng súng trở về

chúng ta khác màu da

nhưng giống nhau màu máu

chúng ta sinh ra từ trong tiếng khóc

nụ cười hiếm hoi cứ xẻ làm mười

lau cho nhau từng giọt nước mắt

thành phố đã định danh tôi./
 

Chú thích:

^{1. Chim khảm khắc: Loại chim rừng lông đen, to bằng chim cuốc, tượng trưng cho tình vợ chồng.}

^{2. Bà Pựt: Là người làm Then ngoài việc am hiểu phong tục, tập quán dân tộc Tày. Họ còn là những nghệ sĩ dân gian thực thụ, giỏi đàn, hát, múa nghi lễ và có gia tài các “bảo bối” để hành nghề.}

^{3. Then vượt biển (Khảm hải): Trường ca, truyện thơ cổ của người Tày mang khát vọng công bằng, tự do và bình an.}