Tập thơ Những đám mây mùa thu (2024) là tác phẩm thứ 3 của Trần Quang Khánh, sau Ký ức xanh (2021) và Nốt nhạc mùa (2022). Có thể nói đây là một hành trình đầy hoài niệm, một sự kết tinh của ký ức và chiêm nghiệm. Với giọng thơ trầm lắng, sâu sắc và mang đậm dấu ấn của một người lính từng đi qua chiến tranh, tác phẩm không chỉ là tiếng lòng của tác giả mà còn là chứng nhân của thời đại, của những thăng trầm lịch sử và những xúc cảm rất con người.

Mỗi bài thơ trong Những đám mây mùa thu như một nốt nhạc trong bản giao hưởng ký ức. Đó là tiếng thơ viết từ trận mạc, từ những ngày tháng hào hùng nhưng cũng đầy mất mát, từ những buổi chiều nhìn mây trời mà suy tư về thời gian, về kiếp người. Chùm bài được rút tỉa từ tập thơ và giới thiệu sau đây thể hiện khá rõ nét phong cách của Trần Quang Khánh: vừa hào sảng - mạnh mẽ, vừa tinh tế - sâu sắc. Mời bạn đọc cùng cảm nhận những vần thơ như những nốt trầm của một tâm hồn từng trải, đã đi qua chiến tranh và đang lặng lẽ chiêm nghiệm về đời.

Nguyên Hùng chọn và giới thiệu.

Tổ quốc giữa tim mình

Ta lặng đứng giữa biên cương Tổ quốc

Trắng mây trời, trắng cả rừng cây

Trắng mái tóc đoàn quân đi trong gió

Đôi mắt đen rọi sáng cả đêm ngày.

Những chiến sĩ băng mình qua bụi đỏ

Những hồng cầu giữ nhịp con tim

Lọc trong suốt trăm triệu lần sắc tố

Dòng sông sâu, câu hát mãi không chìm

Những nấm mộ vẫn nằm nghe gió hát

Nơi thung sâu, nơi chót vót mây trời

Bên vách đá, trong dòng sâu cửa biển

Đảo khơi xa đáy nước vẫn đầy vơi.

Tổ quốc ở trong tim người chiến sĩ

Người ra đi, cùng người sống ôm ghì

Dẫu có hóa thành muôn vàn sương khói

Vẫn quyện vào sông núi chẳng chia ly!

Khoảng cách

Qua sáu mươi thấy ngàn năm ngắn ngủi

Thuở Hùng Vương chỉ cách một tầm tay

Một trăm năm đã cọ vào ngực áo

Chỉ núi là vượt bước tầm mây.

Và em cũng băng hà trong đáy mắt

Không hồi quang phá ngưỡng say mê

Có chăng chỉ xạc xào gió thoảng

Ở bên tai nhưng chẳng phải lời thề!

Thôi cứ để thời gian về quá khứ

Những thành quách bó chặt phút đê mê

Những cơn sóng trào dâng trong vỉa đá

Cũng rêu phong kín cả lối đi về!

Đà Lạt chiều nay

Đà Lạt mà sao thật mặn mòi

Ngọt ngào say đắm cả giấc mơ

Thông vươn đồi vắng hồn muôn thuở

Hoa thắm vườn xưa giục ý thơ.

Thấp thoáng trong sương màu sắc đỏ

Thác tung trắng xóa bọt lưng trời

Em như ngọn lửa vùng thức dậy

Than Thở hồ xưa rộn tiếng cười.

Anh là dải núi ngàn năm cũ

Ngợp ánh bình minh lộng gió ngàn

Có phải mùa xuân đang thắm lại

Để màu sắc mới mãi không tan.

Ngọn lửa

Tôi đã đọc thơ Đường khi biết chữ

Đọc truyện, lịch sử Trung Hoa cũng từ khi biết chữ

Nhưng đọc nhiều nhất là những sách cổ xưa

Đọc Sở từ, đọc binh thư, đọc Sử ký,

                           đọc cả thuyết âm dương...,

                                                                 nho, đạo...

Hiểu đến đâu? Chẳng biết đến đâu!

Đọc trên lưng trâu gió Lào quạt lửa

Đọc dưới căn hầm bom Mỹ giật vách rung

Đất và máu rơi kín chữ thánh hiền

Nhem nhuốc mặt anh hùng qua ải.

Và tôi mơ đất nước được hòa bình.

Những người thân tôi đã ngã xuống

Bạn chia tay rời cõi tuổi 12

Trên cánh đồng đạn bom nhiều hơn hạt lúa

Những quả bom bi chen lẫn trái cam tròn.

Đất nước ca vang bài ca thống nhất

Vừa thấy bình minh chưa kịp ngắm vầng trăng

Súng đã nổ hai đầu đất nước

Gấp vội trang sách hối hả lên đường.

Vẫn bộ mặt rất quen

Trang phục rất quen

Ngôi sao từa tựa

Nhưng mũi súng lại chĩa vào người dân tôi,

đất Việt Nam tôi

Cái câu ca “núi liền núi, sông liền sông...”

chưa khép miệng!

Họ đã trở lại theo dấu chân xưa

Cái dấu chân và con đường hóa thạch

Ở Ải Chi Lăng, dưới bùn đen sóng Bạch Đằng...

Những đoàn cương thi đi tìm máu uống.

17 tháng 2 tất cả mưu ma chước quỷ

Những Quỷ Cốc, những Mạnh Đức tân thư,

Những Gia Cát hô mưa gọi gió, những Bạch Khởi,

bá vương Hạng Vũ, Trương Lương...

Tất cả mưu lược được trộn vào trong chữ:

Giết người, cướp đất.

Chúng biến bản làng thành mây khói

Đá nát tan, sông suối tanh hôi

Trong chớp lửa là vòng xoáy âm dương

Là chữ thánh hiền: nhân, lễ, nghĩa...

Thấy Trang tử đang hát cười chạy quanh

ngàn nấm mộ!

Gia Cát Lượng ném hình nhân an ủi hàng vạn người

ông vừa giết dưới gươm đao!

17 tháng 2 núi lửa phun trào

Không thể dấu trong từng rãnh xoắn.

Cái bộ mặt trăm năm, ngàn năm hiển hiện

Miệng lưỡi Tô Tần, miệng lưỡi Trương Nghi!

17 tháng 2 hoa đào nhuộm máu

Đã rực lên ngọn lửa ở biên thùy

Ngọn lửa soi vào lịch sử!

Ngọn lửa chỉ đường đưa ta đến với ngày mai!

Những đám mây mùa thu

Có ngờ đâu chúng ta lại gặp nhau

Nửa thế kỷ lang thang như mây mùa hạ

Cùng uống nước dòng Lam, cùng ngôi trường mái lá

Bom nổ cháy trưa hè vẫn vang khúc ca.

Đất Hưng Nguyên năm tháng dãi dầu

Ta chung câu gừng cay muối mặn

Bao thế hệ dưới mái trường Lê Hồng Phong thuở ấy

Theo lời thề non nước rủ nhau đi.

Chúng ta đi trong nắng, trong mưa,

trong bom đạn ngút trời

Ta đi dọc Trường Sơn, đi về biển cả

Ta xuôi Nam, ngược Bắc giữ màu xanh cây lá

Giữ cội nguồn sắc thắm của quê hương.

Cũng có người phiêu bạt tha hương

Đám mây nổi trôi dạt vào xứ lạ

Tuyết trắng trời đóng băng nỗi nhớ

Ai biết chăng lửa yêu thương vẫn ủ trong lòng.

Có ngờ đâu mùa thu hôm nay

Chúng ta gặp nhau giữa thành phố mang tên Bác

Khi mái tóc đã nhuốm màu mây bạc

Lấp lánh Trường Sơn sóng gió biển Đông.

Hỏi thăm nhau rồi nhắc tên nhau

Những khuôn mặt đã sờn theo năm tháng

Ngồi bên nhau mà vẫn hỏi thăm người bạn

thời thơ ấu

Trách thời gian, ai nỡ trách ai đâu.

Nhận ra rồi cái giọng nói thân quen

Qua kỉ niệm những ngày khoai sắn

Qua những khúc sông, những đoạn đường mưa nắng

Tên núi, tên làng, tên bố mẹ yêu thương!

Mải miết chúng ta đi cho đến một ngày

Tuổi xanh rụng rơi và thấy mùa xuân đến

Dẫu bờ tre, hàng dừa vẫn còn xơ mái tóc

Trên trời cao chưa hẳn đã xanh hơn.

Chúng ta vui vì một dải giang sơn

Trở lại vẹn tròn nỗi nhớ

Và sáng thu nay trong vòng tay bè bạn

Vẫn trọn tình khúc hát sông quê!