"Giữa Thực & Mơ" là tập thơ đánh dấu một hành trình tâm hồn đầy rung động của tác giả Xuân Lộc – nơi thực tại và mộng tưởng không đối lập mà hòa quyện, soi chiếu lẫn nhau. Thơ Xuân Lộc không cầu kỳ về ngôn từ, nhưng đủ sâu để người đọc chạm đến những miền xúc cảm quen mà lạ: tình yêu, nỗi nhớ, quê hương, và những chiêm nghiệm lặng lẽ về cuộc sống.

Tập thơ như một chiếc gương mờ sương, phản chiếu thế giới nội tâm của người làm thơ đa cảm – một thế giới vừa chân thực, vừa mong manh như giấc mơ, khiến người đọc không khỏi dừng lại, nghĩ suy và đồng cảm. Văn chương TP. Hồ Chí Minh xin giới thiệu chùm thơ rút từ tác phẩm mới này của anh.

Giữa Thực & Mơ - Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2024.

 XUÂN LỘC

Thức với Hồ Gươm
 

Đêm nay thức với Hồ Gươm 

Với hàng cổ thụ, con đường thân quen 

Biết là không thể cùng em 

Thì anh ngồi với ngọn đèn, thế thôi. 

Đã đi quá nửa đời người 

Mà không quên nổi những lời xa xưa 

Hồ Gươm từ bấy đến giờ 

Vẫn trong veo những bất ngờ đó em... 

                            ^{Hà Nội, 30-12-2014} 

Nhà thơ Xuân Lộc (thứ 3 từ trái sang) tại một cuộc gặp mặt & tặng sách cho bạn bè văn nghệ tại TPHCM, tháng 5/2025.

Tếu táo ngày sinh nhật

Ai thích già cứ việc già

Mình sang 59 vẫn là trẻ ranh

Suốt ngày cứ chạy loanh quanh

Vào phây lên nét nổ banh cả trời.

Xuân dù đã bén sáu mươi

Lộc dù nếm đủ trò đời nhục vinh

Á – Âu đủ cuộc hành trình

Vẫn yêu như gã thất tình vậy thôi...

Tri Thiên Mệnh bước qua rồi

Thì vô tư hái lộc trời mà tiêu

Máy móc còn tốt, chạy đều

Lo chi cái tuổi xế chiều bạn ơi.

Còn non còn nước còn người

Còn rong chơi, kệ đất trời ngả nghiêng

Tự mình quẳng gánh ưu phiền

Trần gian được thế, khác Tiên đâu nào...

Ngồi buồn thả giấc chiêm bao

Sẵn tay gõ phím, tầm phào mấy câu

Trông ra trăng chiếu ngang đầu

Lơ ngơ lại nhớ đến màu môi em.

                    ^{Sài Gòn-10/ 8 / 2014}

Ngã ba sông
 

Anh đang ngồi bên một ngã ba sông 

Nhìn con nước ròng trôi về phía biển 

Lòng anh cũng như con thuyền trên bến 

Cứ chồng chênh, bịn rịn trước hoàng hôn. 

Sóng vỗ về quanh mạn chiếc tàu buôn 

Gốm sứ Lái Thiêu chất đầy ngao nghể 

Những con tàu rồi sẽ xuôi ra bể 

Sản vật một vùng làm đẹp muôn nơi. 

Biết về đâu hỡi đám lục bình trôi 

Mà hoa tím vươn lên kiêu hãnh thế? 

Ta hổ thẹn với chính mình, khi không thể 

Cất được trong lòng nỗi sợ hãi vu vơ... 

Giá được một lần như trong cổ tích xưa 

Anh sẽ ước thời gian quay trở lại 

Để bước cùng em trên đồng, trên bãi 

Đôi chân trần lem bùn đất sông quê. 

Đàn cò trắng chiều nay chưa muốn bay về

Đôi cánh phân vân quanh những cây dừa nước

Ngã ba sông như bức tranh thủy mạc

Vài người ngồi lặng lẽ thả cần câu.

Phong cảnh hữu tình, mà em ở đâu

Anh tự hỏi khi nghe lòng se thắt

Tình yêu chúng mình như trò cút bắt

Biết khi mô ra khỏi ngã ba dòng.

Em ơi em! Hình như con nước dùng dằng

Nó không muốn hòa vào biển mặn

Nó muốn được tan vào trong nắng

Biến thành sương tưới mát cả đôi bờ…

Bởi ngày xưa, ngày tháng đẹp như mơ

Nên chiều nay con thuyền anh mắc cạn.

                        ^{Lái Thiêu, 29/1/2013}

Chiếc áo tơi của Mẹ
 

Chiếc áo tơi của mẹ ngày xưa 

Che nắng, che mưa, che cuộc đời lam lũ, 

Theo tôi đi khắp bốn phương trời 

Xuyên suốt thời gian, không bao giờ cũ. 

Chiếc áo tơi đi vào ca dao, tục ngữ 

Có cả một đời vinh nhục hiện sinh 

Gắn với người dân Xứ Nghệ kiên trinh 

Trở thành biệt danh, làm nên lịch sử. 

Kể từ ngày tôi bước chân ra đi

Đến hôm nay đã bốn mươi năm đủ

Và mãi mãi sau này cũng thế

Vật đổi sao dời, vẫn áo tơi mang theo.

Tôi lớn lên nhờ hạt gạo quê nghèo

Độn với ngô khoai tháng ngày đắp đổi,

Nắng sém da người, mưa dầm bão nổi

Chiếc áo tơi thay thế hoàng bào.

Đã bao giờ có ai hỏi vì sao

Dân áo tơi-dẻo dai đến thế?

Sông núi đó sinh ra người chữ nghĩa

Không con chữ nào thiếu hơi ấm áo tơi.

Mẹ tôi quanh năm bám đất bám trời

Áo tơi trên lưng một đời vất vả

Bước chân tôi dọc ngang trăm ngả

Dạt dẽo nơi nào cũng nhớ chiếc áo tơi.

Xin được một lần sám hối quê ơi

Thương quê lắm. Chút tâm hèn bất lực,

Biết bao người còn trong vòng cơ cực

Câu thơ tôi chưa lật nổi luống cày.

                            ^{Sài Gòn, 7-12-2016}

Bài thơ khép lại 60 năm
 

Lá thu rụng vương đầy trên lối nhỏ 

Ngoảnh lại nhìn qua tuổi sáu mươi 

Chớp mắt cuộc đời vào quá nửa 

Có ước mơ còn chưa kịp nảy chồi. 

Xin chào nhé hơn nửa đời kiêu bạc 

Ta trở về trả nợ áo cơm 

Cứ vắt cạn đời ta mà lọc 

Trái tim ta đủ cung bậc yêu hờn... 

 Xin tạ tội những người con gái đẹp

Ai bây giờ còn tiếc tuổi thanh xuân?

Khi ta hiểu tiếng hàng mi em khép

Hai vai ta đã vướng bận bụi trần.

Xin gửi lại bài thơ tình ướt át

Mộng giang hồ làm nát một đời trai

Ta đã muốn được lấp sông dời núi

Câu thơ suông không nuôi nổi hình hài.

Thôi chào nhé sáu mươi năm lận đận

Vinh nhục, bại thành còn có nghĩa gì đâu,

Ta trở về với hai bàn tay trắng

Và lại yêu em - yêu như thủa ban đầu.

                            ^{Sài Gòn 25-12-2016}