TIN TỨC

Nhận diện lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TPHCM sau 50 năm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-11-23 15:57:55
mail facebook google pos stwis
1034 lượt xem

Ngày 23-11, Thành ủy TPHCM tổ chức tọa đàm “Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp”. Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng công tác lý luận, phê bình (LLPB) văn học, nghệ thuật (VHNT) trong 50 năm qua và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT trong thời gian tới.

Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Phan Nguyễn Như Khuê, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thọ Truyền, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM và NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM.


Chủ trì tọa đàm là các đồng chí: Nguyễn Thọ Truyền, Phan Nguyễn Như Khuê và NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (từ phải qua). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu đề dẫn, đồng chí Nguyễn Thọ Truyền cho biết, sau gần 4 tháng ban hành kế hoạch và gửi thư mời viết tham luận đến các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân, Ban Tổ chức tọa đàm đã nhận được 49 tham luận. Các tham luận tập trung khái quát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực văn hóa văn nghệ.

Bên cạnh đó, các tham luận còn làm rõ thực trạng công tác LLPB VHNT, tập trung phân tích, làm rõ thực trạng kết quả đạt được và những hạn chế trong công tác LLPB, VHNT TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất và đề xuất những giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT TPHCM trong thời gian tới, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.


Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đề cập đến mối quan hệ giữa LLPB với sáng tạo, TS Phí Thị Thu Hà (Văn phòng Chính phủ phía Nam) cho rằng, sáng tạo VHNT đi trước, LLPB hình thành sau và công tác LLPB luôn mang tính định hướng cho các sáng tác.

“LLPB là một thành tố cơ hữu trong đời sống VHNT; có chức năng thẩm định, đánh giá tác phẩm, tác giả; phát hiện các giá trị, các quy luật; dự báo, phát hiện cái mới; tham gia điều chỉnh, định hướng cho sự vận động, phát triển của VHNT; củng cố lập trường tư tưởng chính trị vững chắc đến cả người sáng tác lẫn người thụ hưởng, thưởng lãm”, TS Phí Thị Thu Hà nhận định.


Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên, Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM, cũng cho rằng, LLPB VHNT đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống VHNT và sự phát triển của xã hội. “Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, LLPB trong lĩnh vực mỹ thuật cũng đồng thời thời bộc lộ những hạn chế, yếu kém, đặc biệt là ở vai trò định hướng hoạt động thực tiễn và hoạt động sáng tạo, cần phải được phân tích, đánh giá, lý giải để tìm ra giải pháp phát triển”, GS-TS Nguyễn Xuân Tiên cho biết.


Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Đánh giá chung về mối quan hệ giữa LLPB đối với văn học, nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM, cho rằng, thời gian qua, LLPB chưa đi kịp với đời sống sáng tạo VHNT nói chung, thậm chí còn lùi phía sau. Theo nhà văn Bích Ngân: “Đa số những vấn đề nóng bỏng, gay gắt cần LLPB lên tiếng thì lại e dè, chậm chạp, im ắng. Và như vậy, LLPB và sáng tác chưa thể đồng hành được”.

Ở lĩnh vực điện ảnh, nghệ sĩ Công Hậu mang đến những trăn trở khi có những bộ phim ăn khách với doanh thu hàng trăm tỷ đồng, nhưng những bộ phim ấy đã bảo đảm yếu tố nghệ thuật chưa? Theo anh, cần có LLPB lên tiếng, phân tích để làm rõ, đánh giá bộ phim đó được gì và chưa được gì. Có như vậy mới giúp điện ảnh phát triển.


Nghệ sĩ Công Hậu bày tỏ mong muốn có thêm nhiều tiếng nói từ lực lượng lý luận phê bình đối với lĩnh vực điện ảnh. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Bên cạnh đó, tọa đàm còn nhận được nhiều ý kiến cũng như giải pháp của một số đại biểu như: đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, PGS-TS Phan Thị Bích Hà, PGS-TS Nguyễn Thế Nghĩa, PGS-TS Võ Văn Nhơn, ThS Phạm Thị Phương Lan… Các ý kiến đều bày tỏ mong muốn LLPB sẽ có thêm nhiều cơ hội để khẳng định mình cũng như có thể sát sao và đồng hành với đời sống sáng tạo VHNT của thành phố.


Đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê phát biểu kết thúc tọa đàm. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Phát biểu kết thúc, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, kết quả tọa đàm là cơ sở tin cậy để Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM báo cáo Thường trực Thành ủy việc thực hiện Kế hoạch “Tổng kết 50 năm Văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất”. Đồng thời là cơ sở để Hội đồng tham mưu lãnh đạo thành phố xây dựng chiến lược phát triển VHNT trong tình hình mới; gợi mở để các cơ quan, đơn vị, các hội VHNT thành phố đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, có những quyết sách phù hợp nhằm phát triển VHNT, trong đó có công tác LLPB cần đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.



Trong phần phát biểu kết thúc tọa đàm, đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, trên cơ sở đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, các tham luận và các ý kiến phát biểu tại tọa đàm đều đưa ra nhiều ý kiến, kiến nghị về định hướng, giải pháp, phương pháp xây dựng, phát triển LLPB văn nghệ trong thời kỳ tới. Có thể gom thành 5 nhóm giải pháp chính như sau:

1. Tiếp tục và không ngừng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của văn hóa, VHNT, của công tác LLPB VHNT trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước hiện nay. Cần thực hiện thật tốt, thật kiên trì, bài bản trong cấp ủy đảng và chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu; trong các cơ quan và đội ngũ lãnh đạo, quản lý văn hóa, văn nghệ.

2. Chủ động mở rộng, nâng cao việc tiếp nhận tư tưởng và lý thuyết từ nước ngoài (qua giao lưu, hội nhập, phiên dịch, giới thiệu, tiếp nhận, thu nạp các nguồn lý thuyết, LLPB tiến bộ, khoa học, hiện đại, phù hợp với truyền thống văn hóa, VHNT dân tộc và nhu cầu xã hội) trong thời đại toàn cầu hóa, văn hóa, VHNT cần gắn chặt với đời sống, với nền kinh tế thị trường, với quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của công tác LLPB.

3. Coi trọng việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong công tác LLPB. Đội ngũ này phải có nhận thức, trình độ có chuyên môn sâu, am hiểu văn hóa, VHNT dân tộc và các kiến thức, phương pháp hiện đại. Quan tâm xây dựng các cơ sở đào tạo có chất lượng cao. Mở rộng đối tượng tiếp nhận các nội dung LLPB VHNT thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn. Tăng cường định hướng thẩm mỹ cho công chúng VHNT, đặc biệt là thanh thiếu niên, và phát huy vai trò của văn hóa, VHNT trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người TPHCM.

4. Tiếp tục kế thừa và phát huy những thành tựu, bài học đã đạt được trong 50 năm qua, định hướng thẩm mỹ và công tác LLPB cần bảo đảm cao hơn tính định hướng, tính giáo dục, tính khoa học, tính hiệu quả.

5. Tăng cường nội lực của nhà LLPB bằng sự đổi mới cơ chế, chính sách, chú ý đãi ngộ, tôn trọng tự do sáng tạo, đổi mới, tạo điều kiện cho tác phẩm VHNT phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn đời sống tinh thần của xã hội...

HỒ HUY SƠN/Sài Gòn Giải phóng

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đoàn công tác số 14 hoàn thành chuyến thăm quân và dân đặc khu Trường Sa, Nhà giàn DK1/16
Chiều ́́8/5, Tàu 571 thuộc Lữ đoàn 955, Vùng 4 Hải quân đã cập cảng Quốc Tế Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa), đưa Đoàn công tác số 14 trở về đất liền sau 7 ngày thăm, động viên quân và dân đặc khu Trường Sa, Nhà giàn DK1/16 trên thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.
Xem thêm
Văn học nghệ thuật góp phần phát triển văn hóa Việt Nam
Ngày 8/5, Hội thảo Văn học nghệ thuật góp phần phát triển văn hóa Việt Nam - Nhìn từ Hà Nội-Huế-Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tại thành phố Huế, với sự tham gia của đông đảo giới văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu trong cả nước.
Xem thêm
Vĩnh biệt nhà thơ Phạm Thiên Thư, tác giả Ngày xưa Hoàng Thị
Sự ra đi của nhà thơ Phạm Thiên Thư khiến nhiều khán giả tiếc thương. Ông là tác giả những bài thơ được Phạm Duy phổ nhạc thành các ca khúc nổi tiếng như Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Em lễ chùa này...
Xem thêm
Nhà thơ Phạm Thiên Thư đã về… Động Hoa Vàng
Nhà thơ Phạm Thiên Thư - Tác giả của những thi phẩm nổi tiếng như: Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Gọi em là đóa hoa sầu… vừa qua đời lúc 16h, ngày 07/05/2026, hưởng thọ 86 tuổi. Thông tin được đăng tải trên báo Giác Ngộ khiến nhiều văn nghệ sĩ và người yêu thơ thưong tiếc…
Xem thêm
Nhà xuất bản Thông tấn trình làng sách ảnh Ngày hội non sông
Sách ảnh “Ngày hội non sông - Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031” vừa chính thức được Nhà xuất bản Thông tấn trình làng bạn đọc.
Xem thêm
Ra mắt hai tác phẩm văn học, tác giả Phạm Hồng Điệp lập Kỷ lục thế giới và Việt Nam
Sự kiện ra mắt hai cuốn sách: “Khúc lãng du Cụ Mén” và “Cuộc phiêu du của Chép Hồng” không chỉ ghi dấu một hành trình sáng tạo bền bỉ của tác giả Phạm Hồng Điệp, mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, nhân văn Việt Nam ra cộng đồng quốc tế, với dấu ấn xác lập Kỷ lục thế giới và Kỷ lục Việt Nam.
Xem thêm
Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam
Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam gồm 13 Điều, quy định một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa Việt Nam.
Xem thêm
Nhà thơ Lương Minh Cừ một thời “Dọc trời hoa lửa”
Nhà thơ Lương Minh Cừ đã chọn Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 để ra mắt tập thơ mới “Dọc trời hoa lửa” tại Trường Đại học Cửu Long, với sự tham dự của nhiều đồng nghiệp cầm bút phương Nam.
Xem thêm
Cuộc thi Dịch Văn học Việt – Trung, Trung – Việt mùa 2 (2026)
Trong khuôn khổ chương trình “Giao lưu Văn chương Việt – Trung năm 2026”, Cuộc thi Dịch Văn học Việt – Trung, Trung – Việt mùa 2 chính thức được phát động vào ngày 21/4/2026 tại Trường Đại học Hoa Sen (TP.HCM).
Xem thêm
Chi hội nhà văn Bà Rịa – Vũng Tàu giới thiệu tác giả tác phẩm
Ngày 18/4/2026, Chi hội Nhà văn Bà Rịa -Vũng Tàu phối hợp với Bảo tàng -Thư viện Bà Rịa -Vũng Tàu và Câu lạc bộ Bạn đọc tổ chức chương trình giới thiệu tác giả, tác phẩm, hưởng ứng Tuần lễ Văn hóa đọc và Ngày Sách Việt Nam năm 2026.
Xem thêm
Tiến sĩ Christine Chen và Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand tại Hà Nội
Vào ngày 21/04/2026 tới đây, tại Thủ đô Hà Nội có sự kiện văn hóa đặc biệt với sự xuất hiện của Tiến sĩ (Danh dự) Christine Chen - một tác giả người New Zealand gốc Trung Quốc, đang tích cực hoạt động trong mạng lưới thi ca đương đại thế giới.
Xem thêm
Ghi nhận và lan tỏa giá trị sống của người cao tuổi qua “Dấu ấn đời người”
Hội Người cao tuổi (NCT) Việt Nam và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức Chương trình “Người cao tuổi & Kỷ nguyên vươn mình”. Chương trình vừa diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Đồng Tháp, thu hút trên 1.400 đại biểu là NCT cùng đông đảo văn nghệ sĩ trên địa bàn tỉnh tham dự.
Xem thêm
Nâng cao “chất thép” trong ngòi bút bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Sáng 15/4/2026, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Chính phủ tổ chức hội nghị tập huấn và tọa đàm chuyên đề về “Kỹ năng và định hướng sáng tác tác phẩm dự thi Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 2, năm 2026”.
Xem thêm
Triển khai đồng bộ, hiệu quả các hoạt động lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch
Ngày 15/4/2026, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL tổ chức họp báo thường kỳ Quý I năm 2026. Chánh Văn phòng, Người phát ngôn của Bộ VHTTDL Cao Lê Tuấn Anh chủ trì họp báo.
Xem thêm
Giải thưởng sáng tác – quảng bá văn học, nghệ thuật, báo chí
Căn cứ Kế hoạch số 50-KH/BTGDVTU ngày 01/4/2026 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM về việc phát động Giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí giai đoạn 2026–2030
Xem thêm
Đô thị mới và cảm hứng thi ca
Cuộc thi thơ với chủ đề “Tiếng gọi đô thị mới” do Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh tổ chức (nhận tác phẩm từ ngày 1-3 đến 31-12-2026) là một trong những hoạt động trọng điểm của văn học, văn hóa-nghệ thuật thành phố năm 2026. Cuộc thi không chỉ là sân chơi cho giới thi sĩ và người yêu thơ mà còn được kỳ vọng khơi nguồn cho dòng chảy của thi ca trong không gian đô thị mới...
Xem thêm
Thông báo về việc cập nhật thông tin hội viên theo địa chỉ mới sau sáp nhập
Để cập nhật danh sách hội viên theo địa chỉ mới sau sáp nhập, Văn phòng Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh đề nghị quý hội viên cung cấp thông tin địa chỉ nơi ở hiện nay (theo đúng tên phường mới) và số điện thoại liên hệ (trong trường hợp có thay đổi mà chưa cập nhật với Văn phòng Hội).
Xem thêm
Lời ngỏ từ Ban Tổ chức Cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới”
Nếu còn một chút rung động với thành phố này – với những đổi thay, với những điều đang lớn lên mỗi ngày – xin các bác, các anh chị gửi về vài bài thơ hưởng ứng.
Xem thêm