BÀI DỰ THI BÚT KÝ “NHỮNG HY SINH THẦM LẶNG”

LÊ THANH HUỆ

Ngày 18/5/2021, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) phát hiện 2 chuỗi lây nhiễm: “Công ty Grove ở quận 3” và “Bánh canh O Thanh quận 3”.

Ngày 26/5/2021 phát hiện chuỗi “Nhóm truyền giáo Phục Hưng”.

Từ đó, liên tục phát hiện nhiều chuỗi lây nhiễm không rõ nguồn gốc.

Chủ tịch UBND TP.HCM (lúc đó) ông Nguyễn Thành Phong yêu cầu toàn TP.HCM giãn cách xã hội 2 tuần, theo Chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ, từ 0 giờ ngày 31/5/2021:

Không tụ tập quá 5 người ngoài phạm vi công sở, bệnh viện… Giữ khoảng cách tối thiểu 2m tại nơi công cộng. Dừng các hoạt động có 20 người trở lên tại các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, thờ tự. Dừng tất cả các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí tại các địa điểm công cộng; các hoạt động kinh doanh, trừ kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu. Hạn chế người dân di chuyển, nhất là các tỉnh, thành phố có dịch đến các địa phương khác. 

Khó khăn xuất hiện nhanh ở nhóm người lao động xa quê.

Chính quyền thành phố phải cứu trợ cho khoảng 2 triệu người không ở tập trung sẽ không tránh khỏi có nhiều thiếu sót.

Nhà báo - Đại tá Trần Đại Ngoạn, Nguyên Tổng biên tập Báo Quân khu 7, Nguyên Bí thư Đảng ủy - Phó giám đốc Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội nhân dân Việt Nam; dùng xe ô tô riêng hỗ trợ gạo, thực phẩm thiết yếu cho người già, neo đơn, bà con lao động nghèo trong các xóm trọ quận 12, quận Gò Vấp…TP.HCM gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.

Len lỏi vào các xóm trọ để phân phát gạo, mỳ tôm cho những gia đình cận kề đứt bữa, mới thấy trong lịch sử Sài Gòn, chưa lúc nào khó khăn như bây giờ.

Là Chủ tịch Hội Đồng hương huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tỉnh tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phụ cận, anh nhận được nhiều cuộc điện thoại của hội viên nhờ giúp đỡ:

Anh công nhân sinh năm 1979 quê xã Cẩm Hà, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh nhiểm covid 19 tử vong, để lại 3 người con nhỏ, Hội đồng hương xã và gia đình đề nghị giúp đỡ.

Một thai phụ quê ở Cẩm Thành tử vong, bệnh viện mổ cứu con khi bé mới 7 tháng tuổi.

Một phụ nữ giúp việc 60 tuổi quê Nam Phúc Thăng nhiễm covid, tử vong, gia đình đề nghị giúp đưa tro cốt về quê ngay trong tâm dịch.

Một gia đình ở Thủ Đức, có 5 người đều F0, vợ sinh con thứ 3 đề nghị trợ cấp gạo và thực phẩm.

…

Anh dùng tiền gia đình, vận động các mạnh thường quân hỗ trợ từ 3 đến 5 triệu đồng thông qua chuyển khoản. Anh động viên gia đình có người mất do COVID19 để hài cốt cho bộ đội, dân quân - tự vệ Bộ Tư lệnh TP.HCM giữ giúp chờ hết dịch sẽ đưa về.

***

Đến tháng 7/2021, khó khăn lan rộng, vượt quá khả năng kinh tế của gia đình; anh gọi điện phản ánh tình hình bà con đồng hương với đồng chí Phạm Đăng Nhật- Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy, đồng chí Hà Văn Bình – Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tỉnh. Ngay sau đó, lãnh đạo huyện Cẩm Xuyên phát động đợt quyên góp cứu trợ đồng bào miền Nam nói chung và bà con đồng hương huyện Cẩm Xuyên nói riêng đang bị ảnh hưởng nặng nề do sống giữa tâm dịch TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai…Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, Chính phủ và cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc huyện Cẩm Xuyên; cán bộ, nhân dân, doanh nhiệp toàn huyện đã chung tay cứu trợ bà con TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương trong đó có hơn 6 vạn bà con huyện Cẩm Xuyên đang giặp khó khăn do đại dịch.

Đợt đầu, tháng 7/2021, cán bộ, nhân dân trong huyện đóng góp, gần 100 tấn lương thực, thực phẩm thiết yếu như: gạo, cá khô, tép khô, rau củ quả…

Ngày 23/7/2021 chuyến hàng cứu trợ đầu tiên chuyển bằng Container vào Phường 3, quận Gò Vấp, TP.HCM.

Gạo, mắm… để lâu, nhưng rau củ quả phải giao hàng trong vòng một tuần. Anh Ngoạn cùng các anh trong Ban Thường trực Hội Đồng hương bốc dỡ và cấp phát.

Anh huy động anh em hội viên có xe ô tô cá nhân chở hàng phân phối đến Hội Đồng hương các xã, thị trấn và cứu trợ công nhân xa quê đang sống ở các khu trọ. Mỗi gói hàng gồm 15kg đến 20kg gạo, rau quả, thực phẩm... Nơi anh thường trú (phường Tân Thới Nhất, quận 12), anh tặng 20 cựu chiến binh 20 phần quà; mỗi phần 10 cân gạo, 5 kg rau củ quả.

Trong những người tham gia công tác thiện nguyện, có anh Phan Hồng Phong – Phó Chủ tịch Hội Đồng hương huyện Cẩm Xuyên bị nhiễm Covid 19 phải cấp cứu, thở ô xy.

Ảnh 1: Nhà báo – Đại tá Trần Đại Ngoạn (mặc áo trắng ở giữa) dỡ hàng cứu trợ.

Công việc không kể giờ giấc. Anh phải mở điện thoại 24 giờ/ngày để nhận các cuộc gọi, nhắn tin của những gia đình quá khó khăn kêu cứu; anh ghi vào sổ tay, cùng các đồng nghiệp tính toán đường đi để phát được nhiều người và nhanh nhất. Đêm về, anh lên danh sách cứu trợ đưa lên mạng (internet) để bà con, người cứu trợ biết.

Cuối tháng 7, anh Ngoạn gọi điện thoại hỏi tình hình gia đình tôi. Lúc đó, đi chợ theo phiếu quy định nơi mua và không phải có tiền là mua được hàng. Con trai tôi có chỉ định mổ xoang từ cuối tháng 5, phải đình mổ vì covid 19, đau đớn, đến mức thuốc đông y, tây y không còn hiệu quả. Con gái, thuộc diện F1, cách ly y tế tập trung… Chục phút sau, anh gọi điện cho tôi ra đầu con hẻm thông ra đường Trường Chinh. Anh đứng bên xe For5 chỗ ngồi màu đỏ còn mới nguyên của gia đình, chỉ vào suất hàng hàng cứu trợ. Tôi hỏi anh đã tiêm ngừa chưa, anh lắc đầu, vội ngồi vào xe, tiếp tục đi cứu trợ.

Về nhà, vợ tôi xem túi cứu trợ bảo: “Gạo quê loại ngon, tép sạch; bầu bí, rau xanh ngoài quê…” Đó là thực phẩm trồng ở vùng khô cằn, nắng gió Lào rát bỏng, mưa dầm lạnh thấu xương nên chất lượng cao.

Các doanh nhân, cá nhân, các xã đã đóng góp ủng hộ hơn 1 tỷ đồng. Một ngoại kiều Thái Lan quê ở xã Thiên Cầm, huyện Cẩm Xuyên ủng hộ 200 triệu đồng, dấu tên, chỉ cần công khai tiền cứu trợ đến tay những người cụ thể khó khăn…

Số tiền đó dùng để trợ cấp cho những gia đình có người mất hoặc khó khăn quá mức vì COVID 19, được trợ cấp từ 1 triệu đến 2 triệu đồng/người.

Trong tháng 8/2021, Mặt trận Tổ quốc huyện Cẩm Xuyên gửi tiếp 1 continer hàng cứu trợ, giao tại quận 12.

Để giảm bớt khó khăn cho TP.HCM, đồng thời bảo đảm an toàn cho bà con; anh cùng Thường trực Hội Đồng hương huyện Cẩm Xuyên đã tổ chức đưa bà con về quê bằng nhiều phương tiện như tàu hỏa (300 người trong tháng 8); máy bay (200 phụ nữ có thai trong tháng 9); ô tô (300 học sinh, người khám bệnh bị kẹt ở TPHCM trong tháng 10).

Số lượng có hạn trong khi có hàng ngàn người có nhu cầu về quê, anh phải lọc ra danh sách ưu tiên: phụ nữ có thai, người già, người tàn tật ...

Trong lúc TPHCM và các tỉnh lân cận đang thực hiện giản cách theo Chỉ thị 16, anh đã phối hợp với các cơ quan chức năng làm việc thâu đêm để hoàn thiện văn bản pháp lý cho bà con thông chốt, đồng thời anh hướng dẫn cho bà con xét nghiệm COVID 19 (Test PCR lúc đó giá 1,2 triệu đồng; những người không có khả năng, được hổ trợ tiền) và đón tiếp tại nơi đi.

Tiền vé tàu hỏa, anh vận động các nhà tài trợ. Đi ô tô, anh vận động hãng xe Phương Trang được 20 chuyến xe miễn phí.

Ngày 23/8/2021, gần một vạn sỹ quan, chiến sỹ hành quân, triển khai hỗ trợ chống dịch cho Sài Gòn. Anh bộ đội Cụ Hồ có mặt từ chốt gác, len lõi trong các hẻm khám chữa bệnh, cứu trợ, mua hộ thực phẩm… cho người dân. Người dân không được phép ra khỏi nhà, việc cứu trợ phải dừng lại ở mức độ tư vấn và chuyển khoản tiền cứu trợ.

Tôi đi khám bệnh ở bệnh viện Thống Nhất và hỏi thủ tục tiêm ngừa cho anh. Vì là cán bộ cao cấp và anh Ngoạn đăng ký khám chữa bệnh tại đây nên anh được ưu tiên tiêm ngừa covid 19 tại bệnh viện. Sau đó, anh đưa vợ đến tiêm ngừa ở phường.

Thời gian còn lại, anh tính toán sổ sách cứu trợ để công khai trên nhóm Zalo, Facebook của Hội Đồng hương Cẩm Xuyên, đồng thời lập danh sách tôn vinh những tấm gương không sợ hy sinh cùng anh cứu trợ, giúp dân.

Hết giản cách xã hội, anh tổ chức họp thường trực Hội đồng hương, rút kinh nghiệm: cứu trợ mùa Covid 19, ngoài dũng cảm, tận tụy, hết lòng phải công khai minh bạch....

Anh về quê đề nghị Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên ra quyết định khen thưởng các cá nhân.

Tại Nhà khách T67, ngày 26/02/2022, Hội đồng hương huyện Cẩm Xuyên tại TP.HCM và các tỉnh phụ cận tổ chức Họp mặt đầu Xuân Nhâm Dần 2022 và tổng kết công tác hoạt động thiện nguyện hỗ trợ bà con đồng hương huyện Cẩm Xuyên trong đợt dịch COVID19 thứ 4 (năm 2021)... Trong đại hội, đồng chí Chủ tịch UBND huyện và các cán bộ lãnh đạo huyện trực tiếp trao giấy khen, vinh danh 37 cá nhân xuất sắc trong công tác cứu trợ…

***

Ngày 19/5/1960, em bé Trần Đại Ngoạn chào đời trong căn nhà lá thôn Trung Lĩnh (nay là xóm 4), xã Cẩm Lĩnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tỉnh. Xã Cẩm Lĩnh đẹp, là nơi núi non gặp biển miền trung. Cậu bé Ngoạn sống trong gia đình nghèo khó bên biển miền trung, gió lào, bão tố và mưa rét luân phiên nhau, được bố mẹ cho ăn học và làm nông. Trưởng thành, nhập ngũ, anh chiến đấu ở chiến trường Campuchia.

Nhớ ngày chúng tôi đi phỏng vấn chuẩn bị cho một bài báo giúp một cựu chiến binh bị thương mù mắt, hy vọng được nhận sổ thương binh. Hôm đó, chúng tôi tìm được một quán nhỏ ven sông. Anh Ngoạn và tôi chỉ còn tiền mua được 2 cái bánh bột nhỏ, ăn đỡ đói. Nhìn hoàng hôn phủ bóng xuống dòng Vàm Cỏ Tây sẩm màu như được làm bằng dòng thiếc nung chảy và đông cứng lại trong hoàng hôn, anh nói: hồi ở Campuchia, lạc rừng khát đến mức thấy rừng cây bạc trắng. Đó là màu nước bạc của miền Trung vào lúc lũ tràn về cướp đi bát cơm của người nghèo...

Lần chúng tôi lặn lội giữa Đồng Tháp Mười viết về các mẹ Việt Nam anh hùng. Đa số họ trở thành nấm mộ. Tấm bằng khen, con cháu giắt vào vách nhà lá có cột bằng cừ tràm, mối ăn, lấy ra, chỉ còn mẫu giấy nhỏ ố vàng. Những gia đình đó, nghèo khó, lam lũ, làm không đủ ăn... Nước có giặc thì đi đánh giặc, việc bình thường với họ mà ta suy tôn là anh hùng.

Là một nhà báo nhưng bài viết của anh Trần Đại Ngoạn chứa chan tình cảm của một tấm lòng nên nó như những bút ký hay.

Anh Ngoạn lặng lẽ làm công việc báo chí của mình. Từ tập san Cựu chiến binh Long An, báo Quân khu 7, Trung tâm Phát thanh - truyền hình QĐND… ở đâu Anh cũng có những cải tiến, những cách làm mới để nâng cao chất lượng phục vụ của báo giấy, báo hình, báo điện tử.

Anh làm vì đồng đội và vì những người dân gian khó.

Anh âm thầm giúp đỡ bà con nghèo từ quê vào nam lập nghiệp.

Anh thăm nuôi bạn bè cùng chung chiến hào, cả những cựu chiến binh thời chống Mỹ như Thiếu tướng Huỳnh Công Thân, Thiếu tướng Nguyễn Văn Ấp lúc ốm đau.

Đến hôm nay, ngoài tuổi 60, anh làm biên tập viên ở một số cơ quan báo chí để có điều kiện rong ruổi vì hạnh phúc của những cựu chiến binh, mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình thương binh liệt sỹ và những người có hoàn cảnh khó khăn.

Nhà báo - đại tá Trần Đại Ngoạn luôn tâm niệm lời dặn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp “Trong bất cứ hoàn cảnh nào, cháu cũng phải luôn giữ vững phẩm chất anh bộ đội Cụ Hồ” trong lần thăm Đại tướng tại nhà riêng của người.

Ảnh 2: Đại tướng Võ Nguyên Giáp dặn dò với Thiếu tá Trần Đại: “cháu phải luôn giữ vững phẩm chất anh bộ đội Cụ Hồ”.

Thành phố Hồ Chí Minh tháng tư năm 2022,

L.T.H.