Trong không khí thiêng liêng kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2025), bài viết dưới đây của Đại tá nhà văn Trần Thế Tuyển ghi lại những cảm xúc sâu lắng của một người lính già tại lễ cầu siêu đặc biệt giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi hội tụ nghĩa tình đồng đội và lòng tri ân sâu sắc.
 

Đại tá TRẦN THẾ TUYỂN
Chủ tịch Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ TP.HCM

Cầu siêu theo quan niệm Phật giáo, nghĩa đen là "sự kiện dharma", là một lễ cúng tế để tưởng nhớ người đã khuất và cầu nguyện chân thành cho sự yên nghỉ hay siêu thoát của linh hồn người đó. Cầu siêu đối với những người hy sinh vì Tổ quốc mang ý nghĩa đặc biệt hơn, đó là sự biết ơn và cầu mong hương hồn những người con ưu tú siêu thoát, an nhiên nơi cõi vĩnh hằng.

Thời khắc thiêng liêng ngày 27/7 năm nay (2025) tại Đền thờ liệt sĩ Trường Sơn Thượng Trạch (Quảng Trị), ngoài cầu siêu đến các anh hùng liệt sĩ, các nhà sư và phật tử cùng bà con các dân tộc nơi đây còn cầu siêu cho những người đã ngã xuống trong cuộc chiến do kẻ thù xâm lược gây ra. Có lẽ thế, lễ cầu siêu diễn ra trong ba ngày mưa gió, bão bùng thật linh thiêng và có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Ngôi Đền thờ liệt sĩ trên đỉnh cao chót vót này là công trình văn hóa tâm linh nối dài của chương trình Nghĩa tình Trường Sơn do báo SGGP tổ chức cách nay 15 năm. Nối dài bởi lẽ phần lớn những người thực hiện xây dựng ngôi đền thờ linh thiêng trên đường Tây Trường Sơn này là cán bộ, phóng viên, nhân viên báo SGGP. Đó là Nguyễn Đức, Quốc Hương, Thu Cúc, Phạm Đức Trọng, Phú Khuynh… Mặc dù họ không còn công tác ở báo SGGP, nhưng với sự biết ơn, thành kính với những anh hùng liệt sĩ, ở cơ quan mới (Tạp chí Nông thôn Việt) họ tiếp tục thực hiện công việc bằng trái tim nghĩa tình. Với sự tài trợ của Liên Việt Bank do một doanh nhân con trai người lính Trường Sơn làm Chủ tịch Hội đồng quản trị, họ kết nối với Bộ đội Biên phòng và Tỉnh đoàn Quảng Bình (cũ) xây nên ngôi đền linh thiêng nơi miền biên ải như cột mốc biên cương để lại cho muôn đời con cháu.

Tôi đã dự nhiều lễ cầu siêu như thế. Mỗi sự kiện tâm linh có nét riêng. Nhưng lần này mang vẻ huyền bí, mộng mị kỳ lạ. “Trường Sơn đông nắng tây mưa”. Giáp biên giới Việt – Lào, tháng 7 mưa dầm dề. Trung tá Thống, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Ka Ròng nói, mưa gì thì mưa nhưng làm lễ sẽ tạnh. Quả nhiên khi chương trình nghệ thuật “Hát cho người nằm xuống” khởi sự mưa ngớt, trời tạnh. Gió Lào khắc nghiệt mà tiết trời se lạnh như chớm thu Hà Nội. Lạ nữa, bướm trắng từng đàn bay về như những cánh hoa giữa đại ngàn huyền thoại. Từ bậc thềm khởi đầu lên chính điện ngôi đền thờ, 288 ngọn nến lung linh như những giọt mắt của người thiên cổ.

Tôi bỗng nhớ đến lễ cầu siêu của nhân dân Bình Thuận (cũ) dành cho các liệt sĩ trẻ đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ diễn tập trên “trường bắn Mây Tàu” cách đây không lâu. Ngày 25/7, trước khi lên dự lễ nhập tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh và cầu siêu tại Đền liệt sĩ Cà Ròng này, tôi đã cùng các tướng lĩnh thuộc Ban Liên lạc truyền thống Sư đoàn 5 đến thắp hương tưởng nhớ các liệt sĩ tuổi đôi mươi. Tôi đã chứng kiến cụ bà trên 90 tuổi vật vã khóc thương và tiếng kinh cầu huyền ảo cầu nguyện cho cháu nội của bà và 11 chiến sĩ trẻ hy sinh trong cuộc diễn tập kể trên. Tôi không cầm được nước mắt. Cùng Trung tướng Lưu Phước Lượng, Trưởng ban liên lạc Cựu chiến binh Sư đoàn 5 thắp hương tưởng nhớ những liệt sĩ trẻ, tôi thì thầm: “Ngày trước dấn thân vào cuộc kháng chiến giải phóng và bảo vệ đất nước, chúng tôi chuẩn bị tâm thế hy sinh, trở thành liệt sĩ. Kết thúc chiến tranh, dù mang trên người thương tích, chúng tôi vẫn sống sót trở về. Nay các em thực hiện nghĩa vụ quân sự, chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thành liệt sĩ. Mà vì nhiệm vụ, các em đã hiến dâng tuổi 20 và trở thành liệt sĩ”. Nghe tôi thì thầm trò chuyện, Trung tướng Lưu Phước Lượng cũng không cầm lòng được, xúc động nói: “Phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ luôn tỏa sáng, dù bất cứ thời nào, hoàn cảnh nào, nếu người lính quên mình vì nhiệm vụ”. 12 liệt sĩ của Sư đoàn 5 hy sinh trong huấn luyện cách đây không lâu là những anh Bộ đội Cụ Hồ như thế…

Trên đỉnh Trường Sơn, dự lễ cầu siêu trong thời khắc linh thiêng kỷ niệm 78 năm Ngày TBLS, tôi nghĩ đến các liệt sĩ trẻ của Sư đoàn 5 mà mới đây tôi đến viếng thăm. Họ đích thực là Bộ đội Cụ Hồ!

ATP, 27-7-2025
T.T.T