TRẦN THẾ TUYỂN

Lần đầu tiên tôi gặp anh Trịnh Phi Long (nhà báo Hoàng Phương) là khi anh công tác tại đội xe của Cục Chính trị Quân khu 7, cách đây gần 50 năm. Khi ấy, tôi chỉ biết anh Long là một cựu tù chính trị Côn Đảo thời chống Mỹ, dạn dày và dũng cảm, đồng thời là một cán bộ quản lý xăng xe nghiêm nghị, mẫn cán.

Rồi một ngày, tôi gặp lại anh trong lớp tại chức của Đại học Luật Hà Nội tổ chức tại TP.HCM. Lại một ngày khác, cũng cách đây gần nửa thế kỷ, tôi được anh Long cho xem những bài báo của anh đăng trên các báo, trong đó có SGGP và Cựu chiến binh TP.HCM. Hoá ra, người chiến sĩ biệt động thành năm xưa, cán bộ quản lý xăng xe ngày nào, nay là một luật sư và nhà báo. Khi Trịnh Phi Long (Hoàng Phương) công tác tại báo Cựu chiến binh TP.HCM, tôi thường xuyên được đọc những bài viết của anh, thấm đẫm tình đồng chí, đồng đội.

Mới đây, nhà báo Hoàng Phương gửi tặng tôi tập sách mới mang tên Những năm tháng khốc liệt (NXB Lao Động, 2025). Cuốn sách dày gần 400 trang, khổ 14,5 x 20,5 cm, gồm 9 chương và phần phụ lục. Tác giả không gọi là hồi ký mà là truyện ký – một lựa chọn thể hiện ý đồ kể lại câu chuyện đời mình bằng bút pháp văn chương, có thể hư cấu, ước lệ về không gian và thời gian.

Đọc liền mạch tập truyện ký, tôi vỡ oà cảm xúc khi nhận ra người đồng đội cùng thời là một chiến sĩ cách mạng kiên cường, kiên trung, giữ trọn “màu cờ sắc áo” của Bộ đội Cụ Hồ. Thời ấy, “những năm tháng khốc liệt” của chúng tôi là nơi “hòn tên mũi đạn” giữa trận địa; còn đối với cựu chiến sĩ biệt động thành và cựu tù chính trị, đó là sự dũng cảm, mưu trí, chịu đựng – hiện thân sống động của phẩm chất “trung với nước, hiếu với dân”.

Từ chương mở đầu về Côn Đảo với cầu tàu 914 – nơi 914 chiến sĩ cách mạng hy sinh – đến các trang viết về “Cầm cố trại IV, trại VII, Chuồng cọp Mỹ” và chương kết “Ngày về”, tác giả kể lại “những năm tháng khốc liệt” không thể nào quên. Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975), đặc biệt trong khoảng chục năm trở lại đây, đã có nhiều tác phẩm của các cựu chiến sĩ tình báo, biệt động thành ra mắt. Mỗi người một nét, họ góp phần phác hoạ rõ hơn sự khốc liệt của mặt trận thầm lặng, vào sinh ra tử của những người lính cách mạng.

Đọc Những năm tháng khốc liệt của Hoàng Phương, thêm một lần nữa, ta nhận diện cuộc chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc vừa khốc liệt vừa vinh quang. Hơn bao giờ hết, phẩm chất và hành động anh hùng của Bộ đội Cụ Hồ toả sáng, soi đường cho thế hệ nối tiếp.

Không chỉ tái hiện phẩm chất anh hùng, tập sách còn gợi nhớ một Hoàng Phương – cây bút sắc sảo trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ lẽ phải. Những bài viết mang tính đấu tranh tư tưởng của anh, đăng trên nhiều tờ báo, thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng và sự dụng công nghiên cứu về lịch sử, văn hoá.

Xin chúc mừng nhà báo Hoàng Phương – đồng đội Trịnh Phi Long – với tác phẩm mới, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh và 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước!

SG, tháng 8/2025
TTT
Đại tá, nhà văn – Nguyên Trưởng Cơ quan Đại diện báo QĐND tại TP.HCM