BÍCH NGÂN

Độc giả sách và khán giả phim quá đỗi thân quen với nhà văn Nguyễn Đông Thức qua nhiều truyện dài và nhiều bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên với những Vĩnh biệt mùa hè, Ngọc trong đá, Ngôi sao cô đơn... xoay quanh giảng đường, công trường, nông trường thanh niên xung phong, những rung động đầu đời hay những va vấp khi vừa bước vào đời.

Tác phẩm mới, truyện dài Đời đôi lần lúng túng của nhà văn Nguyễn Đông Thức ra mắt độc giả vào sáng ngày 13/6/2026 ở Đường sách Nguyễn Bình,  do Nhà xuất bản Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh tổ chức. Với tuổi "thất thập ", đây là lần đầu tiên Nguyễn Đông Thức chạm rồi xoáy sâu đề tài hôn nhân gia đình một cách trực diện. Bản thân tác giả cũng hóm hỉnh tự nhận đây là một cuốn "truyện ngôn tình của một ông U80".

Tôi mang theo Đời đôi lần lúng túng theo chuyến công tác ngắn ngày ở Hà Nội và đọc nó trong không gian tĩnh lặng bên ly Capucino trong một quán cà phê cạnh Hồ Gươm và cũng phải hai lần cà phê trong cùng một quán cà phê bờ Hồ để đọc trọn vẹn một “truyện ngôn tình” của ông nhà văn U80 mà vẫn chưa chịu già, rõ nhất là trên trang viết.

Nguyễn Đông Thức, bằng trải nghiệm dày dặn, không né tránh những điều tai nghe mắt thấy và cũng đủ dũng khí để cho “lưỡi dao” sắc nhọn  mổ xẻ cả chính mình…tất cả nhằm làm cho sinh động hơn những cuộc đời được hiện lên trên trang viết, để  câu chuyện cuốn hút người đọc, khiến người đọc không chỉ đọc mà còn liên tưởng và soi rọi, không chỉ là được hay mất, hạnh phúc hay bất hạnh của bản thân.

Nhà văn Nguyễn Đông Thức bên các bạn văn TP. Hồ Chí Minh.

Nhân vật trong truyện là ba cô bạn thân từ thời đại học, nay đã tốt nghiệp, đi làm, kết hôn và đối mặt với thực tế gai góc và trần trụi. Câu chuyện không dừng lại ở câu hỏi "Yêu nhau như thế nào?" mà bước sang chương khốc liệt hơn: "Giữ nhau trong hôn nhân ra sao?", đối mặt với ngoại tình công sở, sự chênh lệch về vị thế, và cả đẳng cấp giàu nghèo trong xã hội hiện đại.

Cái hay nữa ở tác phẩm này là sự thấu hiểu tâm lý phụ nữ hiện đại. Tác giả không phán xét những người phụ nữ đổ vỡ mà đứng về phía họ để sẻ chia: "Phụ nữ ai cũng mong được có một tình yêu chân thành và duy nhứt." Tình yêu không có nghĩa phải hy sinh bản thân. Là tôn trọng chứ không phải chịu đựng, tự hạ thấp giá trị mình".

Ở các tác phẩm trước đây, Nguyễn Đông Thức miêu tả sự bối rối của nhân vật thường là cái "lúng túng" đáng yêu, bồng bột của tuổi trẻ trước tình yêu đầu hay trước tương lai chưa định hình. Ở truyện dài mới này, sự lúng túng của ông nhà văn đa tình và cũng không tránh khỏi trầy xước, được mất trên tình trường nên câu chuyện dày dặn cung bậc, đa dạng sắc màu trải đời. Đó là sự loay hoay của những người trưởng thành khi phát hiện ra tình yêu thôi là chưa đủ để giữ lửa một mái nhà. Lời đúc kết của tác giả ở cuối sách rất thấm thía: “Được đôi lần lúng túng còn may. Có người là cả cuộc đời rối beng, loay hoay không lối thoát...". Và cũng không phải từ may rủi phần số mà "thường đâu đó vẫn từ mình”

Cái mới ở tác phẩm này, thay vì những cái kết bi kịch dữ dội hay có hậu trọn vẹn  kiểu cổ tích, truyện chọn một kết thúc mở. Nó phản ánh đúng tinh thần của cuộc sống hiện đại: đổ vỡ không phải là chấm hết, mà là một khoảnh khắc chuyển tiếp để người ta tự chữa lành, đứng dậy và viết tiếp chương mới của cuộc đời.

Có thể nói, truyện dài Đời đôi lần lúng túng Nguyễn Đông Thức đã tránh được sự lặp lại lối cũ của chính mình.

Đời đôi lần lúng túng còn hay hơn, thấm hơn ở sự thấu cảm, già dặn và mới hơn ở góc nhìn hôn nhân thời đại kỹ thuật số. Nguyễn Đông Thức đã chứng minh rằng ngòi bút của ông không hề già đi theo tuổi tác, mà nó chuyển từ năng lượng sục sôi của tuổi trẻ sang sự điềm tĩnh, bao dung, sắc sảo và cả sự thông tuệ của một người đã đi qua gần hết thăng trầm cuộc đời.

Sáng, 13/6/2026
B.N