NGUYÊN BÌNH

Đóa hoa nào nghe pháp tỏa hương thơm!

Một Nguyễn Thánh Ngã thức ngộ tâm kinh Bát Nhã Ba La Mật: “Thể mọi Pháp đều không” (Hòa thượng Thích Nhất Hạnh) thế cho nên, hoa tâm hay hoa hình tướng của thi sĩ Hoang (biệt danh người đời gán cho thi sĩ) như một bài kệ: “nở như không hề nở/hoa như không hề hoa” (Một bông). Chợt giật mình tự hỏi, phải chăng tác giả thủ đắc thâm sâu vô thượng chú: Yết đế yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha. (Qua rồi qua rồi, qua bên kia rồi, tất cả qua bên kia rồi, giác ngộ rồi đó!).

Phải chăng MẶT NẠ HƯƠNG (MNH) là dung mạo của hương vô hình vô tướng, là sắc của không, là không của sắc, tức không là cái gì cả. Theo thi sĩ Hoang, tôi không chắc là tôi, tôi về đâu trong cõi vô định:

tôi chưa qua tôi

chưa biết con thuyền tôi sẽ đi về đâu?

Làm sao biết được con thuyền trôi về chốn nào trên dòng sông? Cõi nhân gian vô thường, biển là bờ và bờ cũng là biển cả:

dòng sông chở nước về biển cả?

còn tôi chở những gì về với biển bên kia...???

(Qua sông).

Thế nhưng, “vạn pháp tại tâm” (Kinh Hoa Nghiêm). Khi tôi leo lên ngọn đồi ý tưởng, tôi mặc tưởng cùng sự xoay vần của vạn vật, với tồn tại:

Tôi leo lên ngọn đồi

Như leo lên ý tưởng của tôi

Để nhìn thấy hàng cây tư duy

Những tảng đá tư duy

Ngôn ngữ của khói sương trầm mặc

Những bãi cỏ xếp bằng

Những gốc cây thiền định

Đóa hoa nào nghe pháp nở hương thơm...

(Trên ngọn đồi ý tưởng).

Trong thiền định, tôi chợt chứng nghiệm tâm pháp, vạn vật tại tâm thấm đẫm chân kinh, ngũ hành và ngũ uẩn đều là "bảo ngọc lưu ly":

Mùa xuân

Tôi niệm với lá xanh

Cõi nước an lành

Cõi đất gieo kinh

Ôi lời kinh vàng long lanh trên lá

Bỗng hóa thành bảo ngọc lưu ly...”

(Lời kinh trên lá).

Với thi sĩ Hoang, tạo vật đã là hương sắc uyên nguyên, mà nhục thân cũng tiềm tàng vạn pháp, cái móng chân là hiện thân của hoa sen, thế mà tôi lặn lội trong u minh giữa thường hằng lại phải cắt đi để tròng vào tôi kiếp người chật chội:

mười ngón chân hoa/mười cánh sen hé nở

luôn phải cắt đi để xỏ dép làm người...”

(Bài thơ về cái móng chân).

Tại sao phải thế, trong khi chiếc lá kia là thiện, tiếng chim kia là mỹ, để tạo hóa là một dàn đồng ca của chân lý:

Mỗi chiếc lá là một ngón tay

Kết nối thế giới

Mỗi tiếng chim là một nốt nhạc

Trong giàn giao hưởng thiên nhiên

(Thở nhẹ vối Ô Rô)

Và khi thọ nhãn Pháp thân, ta thấy ta là hạt bụi, hãy chuyện trò cùng hạt bụi, vì hạt bụi cũng chính là ta bị bỏ quên, nay thức ngộ. Hạt bụi nói gì cùng ta? và ta nói gì cùng sỏi đá? Sỏi đá nói gì với thời gian? Trong tịnh thức, ta sẽ nghe câu chuyện của hạt bụi, như chàng Siddhartha của Herman Hesse từng ngày lắng nghe "câu chuyện của dòng sông":

Hãy quỳ xuống đây

chuyện trò với hạt bụi

lâu nay ta đã quên mình là hạt bụi

(Hãy quỳ xuống đây)

Và ta nghe được vạn vật luân chuyển trong thành trụ hoại diệt, dù tất cả vô ngôn:

Lặng yên nghe hoa nở

Để thấy làn hương bay

Lặng yên nghe ngọn núi

Mọc trên mười ngón tay

(Lặng yên)

Khi đó, tình yêu ta dành cho em cũng lặng lẽ:

ánh sáng em là đường

nỗi nhớ em là nhà

nhưng trái tim em là hương

lan tỏa một tình yêu lặng lẽ...

(Mặt nạ hương)

 Và chúng ta cà phê trí tuệ cùng thi sĩ Hoang sáng nay, cà phê thiền thị để nếm trải hương vị của thế giới trong một thìa đường:

sáng nay tôi lắng nghe

trong giọt cà phê đặc quánh

thế giới như một thìa đường

vừa khuấy động vừa dừng lại

vừa tan nhanh...

(Những dây đàn vô hình)

Thiển nghĩ, đọc Mặt Nạ Hương là cảm, là quán tưởng, thiền niệm. Tôi không viết được nhiều mà chắc viết nhiều lại càng sai càng lệch. Có lẽ thơ là thứ khỏi phải luận bàn, như thi sĩ Bùi Giáng từng nói.

       Bà Rịa, 27/3/2023