TIN TỨC

Đón xuân, nhớ đến những bài thơ xuân

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2024-01-01 00:14:23
mail facebook google pos stwis
2253 lượt xem

Xuân đến, Tết về, lòng người hả hê, say mê với cảnh trí xuân và quây quần đón Tết. Đón xuân, đón tết, trước hết, nhiều người lại thích đọc lại thơ xuân.

Nhiều người, nhiều khi đã làm cho xuân đến sớm và rực rỡ hơn. Bởi rạo rực tạo cảm giác, cảm nhận về xuân, cho lòng người tươi nhuần sắc xuân, cũng có thể là cảm xúc về thế thái, nhân quần chủ đạo ở một thời điểm, với hoàn cảnh, sự kiện đang diễn ra trong xã hội Việt Nam:

                                        Tôi có chờ đâu, có đợi đâu

                                        Mang chi xuân đến gọi xuân sầu

                                        Với tôi tất cả là vô nghĩa

                                        Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau!

Đây là cảm lòng của nhà thơ yêu nước, thương nòi, với cảm nhận xuân trong cảnh dân tộc còn chìm trong cảnh nô lệ, cảnh nước mất, nhà tan…

Mùa xuân vẫn đến đúng thời gian, nhưng, do cảm nhận trần thế, nhân quần mạnh hơn cảm nhận thiên nhiên, nên có nhà thơ cảm thấy xuân đến sớm, có nhà thơ cảm thấy xuân đến muộn, như Chế lan Viên và Yến Lan có cảm nhận như nói ở trên vậy. Bài "Hoa đào nở sớm" của Chế Lan Viên, là nói đến mùa xuân đến sớm, như tâm hồn nhà thơ rộn rã trước xuân, trước thay đổi cuộc đời, với hình ảnh con người - thiếu nữ đã làm thay đổi cảnh vật, thời gian trong cảm nhận của nhà thơ và nhiều người khác như là  đổi mới thời khắc, thời tiết, thời gian:

                                        Rằng đào trước ngõ em qua

                                 Sáng nay bỗng ướm cánh hoa đầu mùa

                                       Đầy vườn lộc biếc cây tơ

                                Năm đi chưa hết đã ngờ xuân đâu

Như  thế, rõ ràng, khi lòng người đầy xuân thì con người đã có cảm giác khác thường, cho là mùa xuân đến sớm với việc cho là "Hoa đào nở sớm" như lòng người ao ước mùa xuân, có được xuân mới, xuân đời non tươi, đẹp đẽ lạ thường:

                                        Lòng anh từ độ em qua

                                Hoa bay, bướm dạo cùng ta vào đời

Cảm giác, cảm lòng của Nhà thơ Yến Lan, thì ông cho là, ông không có diễm phúc nhậy bén nhận biết xuân đến tận cùng để hưởng thú xuân đương độ, nên tất cả như ngược lại, khác hẳn với nhà thơ Chế Lan Viên. Và ông cho rằng, mình vụng về, nên để đến nỗi cõi lòng tuột mất xuân, để tiếc nuối vô cùng xuân mới:

                                        Vụng sắm cành đào không kịp Tết

                                         Ra giêng chợt hé một vài bông

Thật buồn, khi để lỡ cả cảnh xuân, mùa xuân thiên nhiên, nhưng nhà thơ lại vui, vì xuân còn mới chớm hồng, đang quấn quít trong lòng nhà thơ:

                                         Xuân nhà hàng xóm bay đi hết

                                         Ngoảnh lại xuân ta mới chớm hồng!

Như câu thơ trên, thì nếu không có lòng người đang tràn ngập xuân thì đâu có  hồng hào, có xuân xanh đẹp tươi như các câu thơ trên mô tả. Và như thế, cũng không có nét hồng, nét xuân thi vị như bài" Xuân muộn" của Nhà thơ Yến Lan. Cũng có cảm nhận như vậy, nên cảm tác mùa xuân của nhiều nhà thơ cũng đằm thắm xuân ở "Nụ cười xuân"; và xuân ban đầu - xanh; xuân giữa độ - chín, như bài "Mùa xuân xanh" của Nguyễn Bính; bài "Mùa xuân chín" của của Hàn Mặc Tử; bài "Nụ cười xuân" của Xuân Diệu.

Bài" Mùa xuân xanh" của Nguyễn Bính là bức tranh xuân của nông thôn đồng bằng Bắc bộ, với sự miêu tả như những nét khắc họa thành bức tranh đầy cảnh xuân quê:

                                  Mùa xuân là cả một mùa xanh

                                  Gió ở trên cao, lá ở cành

                                  Lúa ở đồng tôi và lúa ở

                                  Đồng làng và lúa ở đồng anh!

Bài " Mùa xuân chín" là bài thơ trữ tình đằm thắm về sự cảm nhận của Hàn Mặc Tử với cảnh mùa xuân ở miền Trung bộ một cách khái quát đầy thi vị. Đó là xuân đồng nghĩa với màu xanh của đất trời, của đồng lúa…Đấy là một mùa xuân tươi nhuần, mịn màng, nhè nhẹ, với cảm nhận sắc màu hội họa, với những nét chấm phá những cảnh quê, hồn quê, tình quê lung linh, thanh bình, hạnh phúc:

                                  Khói lũy tre làng tôi mới thấy

                                  Bắt đầu là cái thắt lưng xanh

Bài " Nụ cười xuân" của Xuân Diệu, lại là mùa xuân của đất trời và tâm trạng cũng bằng con mắt hội họa của Nhà thơ nhưng mộng mơ, huyền ảo, trong cảnh huyên náo, rạo rực, trước cảnh trí xuân tĩnh nặng, mà tràn trề, với sự say mê mạnh mẽ, mãnh liệt, của bứt phá, vượt khỏi ngưỡng vốn có, đầy ắp chi tiết. Đó là: Sáng chói mặt trời, lảnh lót tiếng chim, là rúng động, xôn xao, xúc động,  bừng lên cuộc sống trong tâm hồn con người đầy xuân mới, xuân lòng:

                                Này lượt đầu tiên thiếu nữ nghe

                                Nhạc thầm nên tiếng hát say mê

                                Mùa xuân chín ửng trên đôi má…

Đang say mê với xuân, như" Xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi", đã nghĩ ngay đến" Mùa xuân chín", là Nhà thơ đã tha thiết, níu kéo xuân, lo sợ xuân đi nhanh:

                              Trong làn nắng ửng khói mơ tan

                              Đôi mái nhà nhà tranh lấm tấm vàng

                              Sột soạt gió trêu tà áo biếc

                              Trên giàn thiên lí bóng xuân sang

Đó, là những cảnh xuân, những cảm nhận xuân trong cảnh đất trời bừng ửng, mờ ảo, và cảnh quê, người quê, tình quê hào sảng, rạo rực hòa quyện, vang lên âm thanh vui lành trong cảnh xuân - " Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời". Tất cả đã cùng hòa điệu, tạo nên sự cảm nhận đến tận cùng xuân đầy sắc thắm, ánh hồng, mênh mông tình đất trời, tình con người, với xuân xanh tươi, kiều diễm…hiếm nơi nào có được như xuân ta:

                            Tiếng ca vắt vẻo ,lưng chừng núi

                            Hổn hển như lời của nước mây

                           Thầm thì với ai ngồi dưới trúc…

Mùa xuân của Việt Nam là vậy, tâm hồn con người Việt với xuân là vậy. Qua thơ, ta thấy ở đấy là tràn đầy cảnh trí xuân, cảnh tình xuân tươi nhuần, đẹp đẽ, mông mơ, nên thơ; và lòng người đầy ắp xuân với những cảm nhận vô ngần kỳ diễm trong niềm hứng khởi, tiến tới, đổi mới, hưởng thụ xuân đất trời để xuân lòng trong mỗi người không vơi xuân thắm…                             

                                             Nguyễn Tiến Bình

Bài viết liên quan

Xem thêm
Sông Đuống trôi đi… một dòng lấp lánh - Bút ký của Tô Ngọc Thạch
Mùa đông về bất chợt, từng làn gió bấc mang theo hơi lạnh luồn vào các hang cùng ngõ hẻm của từng xóm phố. Bầu trời hôm nay phủ kín một màu xám bạc, những chiếc lá vàng cuối cùng còn sót lại trên cành cây đang đung đưa lần cuối trước khi rơi xuống đất, để chờ một mùa mới hồi sinh.
Xem thêm
Những người yêu rùa biển
Bài đăng Văn nghệ TPHCM số Xuân Bính Ngọ 2026
Xem thêm
Nhớ quê trong gió bấc mưa phùn - Tạp bút Nguyễn Gia Long
Sinh ra và lớn lên ở một tỉnh miền Bắc nước ta, nơi có những tháng mùa đông đi qua đầy khắc nghiệt, với mưa phùn, gió bấc và cái lạnh tái tê như muốn cắt da thịt, nên tuổi thơ tôi có biết bao nhiêu những kỷ niệm với mùa đông và miền quê thân thương ấy. Đó là những buổi ra đồng nhổ mạ, cấy lúa cùng mẹ vào dịp cuối năm, mặc dù thời tiết lạnh căm căm. Đó là những buổi chiều lùa trâu ra đồng chăn thả, kệ cho những cơn gió hun hút tràn về. Hay như những hôm trời u ám với gió bấc, mưa phùn giăng đầy trời vậy mà mẹ vẫn bắt mấy anh chị em chúng tôi ra đồng để kiếm rau mang về nấu cám cho lợn ăn. Rồi nữa, có không ít những chiều đông rét mướt, tôi vẫn cùng những đứa trẻ cùng trang lứa trong xóm ra đồng be bờ tát mương, bắt cua, cá, tôm, ốc…, mang về cải thiện cho bữa cơm sinh hoạt gia đình thêm phần tươm tất.
Xem thêm
Một hành trình từ xứ Nghệ ra biển lớn
Bài đăng Tạp chí Sông Lam Online
Xem thêm
Ao làng tháng Chạp trong ký ức tuổi thơ tôi - Tản văn Nguyễn Thúy Uyên
Nơi tôi sinh ra là một làng quê ven thành phố và dẫu nơi đây đã, đang trong đà đô thị hoá mạnh mẽ nhưng vẫn còn sót lại một số ao, hồ. Với người dân quê tôi nói riêng cũng như hết thảy những làng quê Việt Nam nói chung, thì có lẽ hình ảnh cái ao làng luôn gần gũi, rất thân thương, bởi lẽ những cái ao là nơi cung cấp nước tưới cho cây cối trong vườn nhà; ao là nơi thoát nước trong những ngày mưa triền miên; và ao cũng là nơi cung cấp nguồn thực phẩm cá, tôm, cua, ốc… cho con người, cũng như làm nơi thả bèo dùng cho việc chăn nuôi gia cầm gia súc.... Đối với trẻ thơ chúng tôi ngày thơ bé, thì ao làng còn là nơi tắm mát “giải nhiệt”, vui chơi đùa nghịch trong những buổi trưa hè oi ả, nóng bức…
Xem thêm
Chân mây - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Trước khi nghỉ hưu dăm bảy năm. Mình chuyển về phòng làm việc có cửa sổ rộng quay ra mặt hồ. Đó là một hồ nước lớn. Cây cổ thụ xanh mướt vây quanh. Bên hồ là công viên cây xanh nổi tiếng của thành phố. Mùa thu những vòm cây bừng nở những sắc hoa. Khi đó hương hoa ngào ngạt tràn ngập không gian. Hương hoa tràn ngập căn phòng của mình.
Xem thêm
Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định
Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.
Xem thêm
Về làng Thụy Khê thăm nhà thờ Phan Huy Chú
Dòng họ Phan Huy ở Thuỵ Khuê (còn gọi là làng Thầy) xã Quốc Oai thành phố Hà Nội (trước đây thuộc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai) vốn rất danh giá và nổi tiếng từ lâu đời. Rồi đến năm 2015, khi ông Ban Ki Moon - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến thăm và ghi vào sổ lưu niệm của dòng họ tại ngôi nhà thờ Phan Huy Chú ở dưới chân núi Thầy thì danh thơm của chi tộc Phan Huy lại càng lừng lẫy và được rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Ngôi nhà thờ ấy, trong tôi từ lâu vẫn biết, đó không chỉ là nơi thờ tự các bậc tổ tiên tiền bối từng là những triều thần, những danh nhân văn hoá lỗi lạc của dòng họ Phan Huy, của nước nhà qua các triều đại phong kiến, trải từ thời Hậu Lê đến đời nhà Nguyễn mà còn là nơi ra đời của của rất nhiều tác phẩm văn chương, những công trình khảo cứu lịch sử đồ sộ, quý giá của nước nhà. Biết vậy, trong thâm tâm tôi đã nhiều lần muốn đến thăm không gian thờ tự này, đồng thời cũng có thể coi đó là một “chứng nhân” chứng kiến sự ra đời của không ít các tác phẩm, những công trình văn hoá đặc biệt ấy; nhưng rồi việc nọ việc kia mà mãi vẫn chưa thực hiện được. Cứ thế, lòng hẹn lòng mãi, cuối cùng, nhân kỳ nghỉ Tết, tôi cũng đã thu xếp công việc để hành hương về chiêm bái. Và rồi, từ chuyến hành hương ấy, tôi được mở mang, hiểu biết thêm nhiều về dòng họ Phan Huy và những danh sĩ rất mực tài hoa, uyên bác của dòng họ này trên đất phủ Quốc, xứ Đoài mây trắng.
Xem thêm
Có một tinh thần sáng tạo độc lập như thế tại Việt Nam
Tiệm phở của Anh Hai (Brother Hai’s Pho Restaurant) là tựa game nổi tiếng thời gian gần đây của một lập trình viên bí ẩn với biệt danh marisa0704, vốn là sinh viên Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (SoICT), Đại học Bách khoa Hà Nội được truyền cảm hứng từ Flappy Bird của nhà lập trình độc lập từ hơn 10 năm trước. Như một sự ngẫu nhiên, nếu nhìn lại những kết quả của các nghệ sĩ trẻ trong các lĩnh vực mỹ thuật, điện ảnh, sân khấu - kịch, xuất bản và đặc biệt là âm nhạc thì trong hơn một thập kỷ qua, họ đã thực sự sống với tinh thần sáng tạo, thử nghiệm độc lập.
Xem thêm
Lâm Xuân Thi – Người chọn đứng phía sau những điều tử tế
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TPHCM số ra ngày 01/01/2026
Xem thêm
Vị của mùa Đông - Tản văn Đinh Thu Huế
Mùa đông lẻn vào lòng thành phố bằng những bước chân không tiếng động, chỉ để lại dấu vết qua cái rùng mình của cơn gió bấc và sắc màu trầm mặc trên vòm không. Với tôi, mùa đông không chỉ là một khái niệm thời tiết, nó là một “vị” riêng biệt - vị của ký ức, của sự tĩnh lặng và của những triết lý nhân sinh được gói ghém trong cái lạnh căm căm.
Xem thêm
“Ăn mày laptop”- Thắp sáng niềm tin cuộc đời
Trong thời đại số, khi mạng xã hội thường bị nhìn như nơi ồn ào và nhiễu loạn, dự án “Ăn mày laptop” của Trần Trọng An lại cho thấy một khả năng khác: kết nối lòng tử tế bằng sự minh bạch, kiên trì và nhân ái.
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc - Tùy bút Nguyễn Hồng Lam
Đi hết những năm chiến tranh, vác ba lô về nhà ngỡ bắt đầu đời sống của riêng mình, người lính ấy mới nhận ra không còn gì thuộc về riêng ông nữa. Không gia đình, không quê hương, không có gì chào đón hay níu giữ. Khói lửa chiến tranh cũng đã tàn, chẳng còn chiến trường khốc liệt nào cho ông quay trở lại, dù chỉ để đi hết cuộc đời trong một thói quen. Ông là người lính lơ lạc giữa thời bình. Ngày trở về cũng cũng là ngày cuộc chiến trong tâm thức của riêng ông mới bắt đầu, giữa hòa bình vĩnh viễn, kéo dài thêm suốt hơn 30 năm sau đó.
Xem thêm
Văn chương gìn giữ văn hóa đọc
​Sách và văn hóa đọc đã góp phần gìn giữ, bảo tồn văn hóa quốc gia, dân tộc, phát triển năng lực cá nhân thông qua ngôn ngữ được sử dụng làm công cụ kết nối, truyền bá và lưu giữ những giá trị bất biến ngàn đời. Trong đó, văn chương cũng là một kênh đọc rất hữu hiệu, giàu tính nhân văn, nhân bản được nhân loại tụng ca.
Xem thêm
Hà Vi Tùng, vị tướng mưu lược…
Kỷ niệm 81 năm thành lập QĐND Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân
Xem thêm
Pha Long nơi biên cương Tổ Quốc
“Pha Long nơi biên cương Tổ quốc” không chỉ là câu chuyện tìm mộ liệt sĩ, mà là một hành trình nhân văn về ký ức chiến tranh, tình ruột thịt và sự hóa thân thầm lặng của người lính vào từng tấc đất biên cương. Văn chương TP. HCM trân trọng giới thiệu bài ký của nhà thơ Nguyễn Văn Mạnh
Xem thêm
Phú Yên nghĩa tình và khát vọng hồi sinh - Ký của Nguyên Hùng
Bài đăng báo Văn nghệ số 50, ra ngày 13/12/2025
Xem thêm
Lời thì thầm của biển – Tản văn của Như Nguyệt
Còn bạn thì sao? Bạn nghe điều gì từ lòng biển? Tôi tin dù bạn nghe được điều gì, hãy giữ lấy niềm tin ấy thật chặt, bởi vì mọi “lời thì thầm” đều có sức mạnh của riêng nó.
Xem thêm
Diễn viên Thương Tín đã về cõi lặng
Thông tin từ chị Bùi Kim Chi (vợ Thương Tín) cho biết, Thương Tín đã qua đời vào khuya nay tại nhà riêng Phủ Hoà, Phan Rang.
Xem thêm