Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng ấy vẫn còn nguyên trong nỗi nhớ người lính, trong cuộc đời người ở lại và trong trái tim những bà mẹ. Chùm thơ của Trần Quang Khánh và Thanh Hoàng là những lát cắt lặng sâu về một quá khứ chưa bao giờ khép lại.

TRẦN QUANG KHÁNH

Độc ẩm

Ta nâng ly rượu nồng không vơi cạn

Bởi ngày xuân một nửa đã phôi pha

Ngược thời gian về núi ngàn xanh thẳm

Đất đổi màu máu nhuộm đỏ sắc hoa.

Ta thấy bạn nở nụ cười nơi hốc đá

Khói thổn thức mờ ảo vầng trăng

Tiếng bom nổ ì ầm đau sông núi

Tiếng chim kêu thảng thốt đêm rằm

Bước hành quân nặng nợ tình non nước

Mỗi miền quê gắn khuôn mặt thương yêu

Mỗi đỉnh núi ngàn đời mang dải trắng

Nghe âm vang tiếng gọi mẹ giữa chiều!

Ta nâng ly rượu nồng trên tay mỏi

Nhìn mây bay qua cửa sổ chiều nay

Có kiếp sau vẫn là ly rượu ấy

Uống chưa vơi nỗi thương nhớ dâng đầy.

Nào ta uống không một lời chúc tụng

Những nấm mồ sương khói cuộn vây quanh

Nghe giọt buốt chảy vào trong khóe mắt

Nghe âm vang sóng cuộn ở bên ghềnh!

Chiều

Chiều nơi Châu Mộc xa xôi ấy

Đâu chiếc thuyền con chở cược đời

Bông hoa sông nước trôi vô định

Vẫn đọng ngàn năm Châu Mộc ơi!

Chiều dãy Trường Sơn mòn dốc núi.

Nhịp xe nghiêng ngả dãy rừng chiều

Bom rơi, bão nổi tan vách đá

Măng rừng, gạt nước, bầu trời vuông*…

Chiều xuân rộn tiếng ngàn chân bước

Năm cánh quân đi sáng núi rừng

Sài Gòn trưa ấy lung linh nắng

Sắc áo màu xanh Giải Phóng Quân!

Chiều xuân biên ải đào xơ xác

Khói lửa Hà Giang-hương khói bay

Vẫn biết ngàn năm sau vẫn ngát

Người nằm dưới mộ giấc mơ say?!

Chiều ra hải đảo Trường Sa vắng

Câu hát xa khơi vọng biển trời

Cánh hải âu đùa người lính trẻ

Bãi Cát Vàng đau chẳng bớt vơi**!...

^{*Chữ trong thơ Phạm Tiến Duật và Nguyễn Duy}

^{** Bãi Cát Vàng: Quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam hiện Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép.}

THANH HOÀNG

Tượng đài của chị

(Nhờ người đeo giúp huân chương

Hai tay tôi lạc chiến trường năm xưa)

Trận tàn

Gom lại rừng thưa

Điểm tên - có

Sờ người - chưa - đủ - người

Nén đau, cả đám gượng cười

Đất quê có cách để nuôi thân tàn.

***

Rồi...

Đành lết chợ hát đàn

Đành vót đũa bán giữa làng thiếu ăn.

Giữ lời hẹn lúc tòng quân

Xót anh bếp lạnh em sang thổi cùng.

Chăm anh, em bế em bồng

Đừng em

Anh có làm chồng được đâu

Chân tay lạc mất rừng sâu

Thân còn như dấu chấm câu giữa đời.

Kiên trinh trước những gọi mời

Lửa xuân vẫn cháy bời bời thân em

Giấu lòng vào tiếng mưa đêm

Nén bao tủi cực, vai mềm rưng rưng.

Giá như ngày ấy giữa rừng

Điểm tên sau trận, anh đừng "có tôi"

Mối đùn thành nấm mồ côi

Thì em không phải lẻ - loi - bên - chồng.

***

Hắn còn đàn ở chợ không

Đũa chắc vẫn ế (nhà nông mất mùa)

Vợ vô tư, cứ hay đùa

Bồng anh trước ngực, đâu thua tượng đài.

Nỗi đau của mẹ

Lùi xa bàn thờ

Mới thấy được hình con

Lưng mẹ đã còng thêm

Bàn thờ cao dần theo nỗi nhớ.

Thân xác con đồng đội có đi tìm

Thi thoảng trên báo đài, tin nhắn

Mẹ đặt mộ gió con bên mộ cha ngay ngắn

Sau bao lần lạc giọng gọi tên con giữa rừng mộ vô danh.

Nơi con nằm đất đỏ rừng xanh?

Lòng mẹ nhói đau

Khi nghĩ thịt xương con còn lẫn trong sỏi đá

Lăn lóc trôi giữa củi mục triền mưa.

Chiến tranh với mẹ chẳng nghĩa thắng thua

Nước mắt khóc con bà mẹ nào cũng vậy

Bom đạn rót vào đất quê khô cháy

Các con nổ súng vào nhau

Chẳng mấy đứa trở về.

Vết thương rỉ máu hoài

Trong trái tim mẹ quê!