- Lý luận - Phê bình
- Mạch cảm xúc trong trẻo của một tấm lòng
Mạch cảm xúc trong trẻo của một tấm lòng
(Đọc tập thơ “Non sông một dải hữu tình” của Trọng Nhân Nghĩa)
Nguyễn Khắc Thắng, là tên cha mẹ đặt cho anh. Cái tên cũng hay. Nhưng đến khi trưởng thành, bước vào nghề cầm bút, đã có những suy tư, chiêm nghiệm cuộc đời, anh chọn cho mình bút danh: Trọng Nhân Nghĩa.

Bìa tập thơ mới của Trọng Nhân Nghĩa
Trộm nghĩ, theo anh, “Thắng” cũng hay, nhưng chưa đủ. “Trọng nhân nghĩa” là mơ ước, là khát vọng của anh. Là một Lẽ sống, một Đạo lý! Nếu trên đời, ai cũng biết “trọng nhân nghĩa” thì nhân loại chỉ có Hòa bình và Hữu nghị! Cuộc đời này chỉ có Tình yêu và Hoa hồng!
Đọc 80 bài thơ trong “Non sông một dải hữu tình”, ta thấy một mạch cảm xúc trong trẻo, hồn nhiên, hồn hậu,, mộc mạc, chân thành của một trái tim, một tấm lòng thiết tha yêu quê hương, đất nước, yêu gia đình cha mẹ, vợ con... Một tình yêu nồng nhiệt, dạt dào! Không có một câu, một chữ nào làm điệu, làm dáng. Đọc xong, tôi buột miệng kêu “Thơ thật như Thắng”
Thắng - Một người luôn nhớ về Nguồn cội: “Cháu con hưởng phúc bây giờ… Cành tươi lộc tốt ơn nhờ cội sâu”. Tấm lòng anh luôn hướng về các bậc Tiên hiền để ghi nhớ, để ân huệ! Từ ngài Lý Thái Tổ: “Thắp nhang lòng tưởng nhớ người, uy danh lừng lẫy mọi vùng, Đại việt khí phách hào hùng/ Thủ đô anh dũng Thăng long ngút trời”. Cho đến cụ Nguyễn Du, anh bồi hồi xúc động khẳng định: “Truyện Kiều cụ viết, làm giàu nghĩa nhân!”. Bài thơ “Ru con vào giấc Truyện Kiều” rất cảm động:
“Trăm năm trong cõi người tạ
Đưa nôi con ngủ ngâm nga vần Kiều...
... Cách nhau những mấy trăm năm
Hồn thơ cụ Nguyễn cứ găm vào đời...
Ru con tròn giấc đêm dài
Truyện Kiều bố hát thay lời nước non”.
“Ru con, bố hát thay lời nước non”, đọc qua thì cũng bình thường. Đọc lại thì thấm thía lắm, sâu thẳm lắm, xúc động lắm! “Lời nước non” cơ mà!
Anh nhớ đến Lời di chúc của Bác : “Đơn sơ ý ngọc lời vàng / Sáng long lanh gọi muôn vàn tình yêu/ Thương từ giản dị mỗi điều / Người căn dặn gửi gắm nhiều ước mong”
Chúng ta cùng nghe những câu thơ anh viết về mẹ: “Bước chân khuya sớm tảo tần / Hai bàn tay mẹ nuôi đàn con thơ / Nhà nghèo cơm độn sắn ngô / Ngày hai buổi đội nắng mưa ra đồng”. Và đây nữa: “Trong hiu hắt, cánh cò trưa mẹ về!” Tôi nghĩ, đây là những câu thơ viết về mẹ thật ám ảnh. Tất cả những người sinh ra và lớn lên ở nông thôn Việt Nam đều gặp những cảnh này. Khi đọc những câu thơ của Thắng, ai mà chẳng bùi ngùi...
Nghĩ về người cha, anh nhớ : “Điếu cày cha rít từng hơi / Phả lên cao khói về trời tụ mây”. Cha anh, thuộc thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. “Ba mươi năm lẻ vết thương đầy người / Về hưu mấy chục năm trời / Vẫn còn ám ảnh một thời Trường Sơn!”. Vâng, ai đã từng đi qua Trường Sơn thời kháng chiến chống Mỹ ác liệt thì không bao giờ quên được. Sẽ ám ảnh suốt đời!
Khi nghĩ về vợ, một người vợ lính, theo chồng từ Bắc vào Nam, nghề nghiệp không có, tạm bợ buôn thúng bán mẹt qua ngày, trong lời ru con của anh, nghe mà trĩu lòng.
“Mắt con vừa nhắm lim dim/ Chênh chao lòng bố nổi chìm tuổi thơ/ Câu Kiều đồng vọng bãi bờ/ Mẹ đi buôn bán sớm trưa rau hành/ À ơi... một khoảng trời xanh”, Mừng thay, may thay trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn, vẫn giữ được “một khoảng trời xanh”, giữ được hạnh phúc gia đình ấm áp, yêu thương!
Dù đời thường còn nhọc nhằn, vất vả, nhưng với tâm hồn đa cảm của người thơ, anh vẫn mở lòng để yêu thương cỏ cây hoa lá. Anh không nguôi thần thức trước mùi hoa sữa nồng nàn trong đêm. Thương một cánh đào hồng đang rung rinh trước gió. Bâng khuâng trước cánh mai vàng đang tần ngần rơi, Vui với những bông cà phê trắng muốt. Thương một vệt dã quỳ vàng trải dài cuối dốc...
Thắng cũng là một chàng trai rất lãng mạn: “Nhìn em một thoáng mắt xinh/ Anh về nghiêng ngả mái đình tương tư!...” Gặp các cô thôn nữ, “mắt sắc lẹm dao cau”, với điệu xoan, điệu ví trong đêm Hội làng, anh nhận ra rằng: đó là hồn cốt dân gian; “Điệu chèo, ví, dặm, hò, xoan…/Mà thành hồn cốt nhân gian lưu truyền”. Một người từng “Ngồi nhặt rét đa đoan / Gói vào mây biếc cho loan phượng hồng!”. Cũng là mơ ước cho những lứa đôi hạnh phúc!
Thắng là người luôn “trọng nhân nghĩa”. Sống để TRI ÂN. Anh tri ân các bậc Tiền nhân, tri ân Tiên Tổ, Ông Bà Cha Mẹ. Đối với Cô giáo, anh tràn đầy ân huệ: “Cô dạy em cách làm người/ Biết yêu Tổ quốc đẹp tươi anh hùng”
Đọc Thắng rồi, tôi thấy bút danh Trọng Nhân Nghĩa cũng hợp, cũng đúng với anh!