TIN TỨC

Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-01-07 12:11:56
mail facebook google pos stwis
687 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.

Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Đức Cơ

 

Tôi nhớ những sáng sớm nơi ấy, sương còn giăng mờ trên những hàng cây thẳng tắp, gió biên thổi nhẹ mang theo mùi đất nồng ấm rất riêng. Tôi nhớ những lần  dòng người lặng lẽ hướng về Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, trong không gian trang nghiêm và sâu lắng, đón các hài cốt liệt sĩ - những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh trên đất bạn Campuchia - trở về yên nghỉ trong lòng đất mẹ. Khói hương lan tỏa chậm rãi, như vòng tay bao dung của Tổ quốc, ôm trọn những người lính sau những năm tháng dài nằm lại nơi chiến trường.

Giây phút ấy luôn khiến lòng tôi nghẹn lại. Cảm xúc vừa thiêng liêng, vừa gần gũi đến lạ, như thể tôi đang chạm vào một phần ký ức rất riêng của gia đình mình. Bố tôi là một người lính từng chiến đấu tại chiến trường Campuchia từ những năm 1978. Dáng người lính năm xưa như vẫn còn đâu đây, giữa gió, giữa hương khói, giữa những âm vang tưởng chừng đã lùi xa. Tôi hiểu, mình đến với mảnh đất ấy không phải để kể lại quá khứ, mà để tiếp nối một phần trách nhiệm mà thế hệ trước đã gửi gắm. Cũng từ mạch nguồn ấy, tôi thấy mình là người may mắn khi được phân công công tác trên chính mảnh đất này - nơi bố tôi và đồng đội từng đi qua, từng chiến đấu, từng gửi lại tuổi trẻ của mình. Trong lòng dâng lên một niềm hãnh diện lặng thầm, không phải vì vị trí hay trách nhiệm được giao, mà bởi tin rằng ở nơi đây, tôi có thể làm được điều gì đó thiết thực cho những người lính năm xưa, tôi có thể góp phần nhỏ bé để thực hiện lời dặn của bố- một người lính vĩ đại trong trái tim tôi.

Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ nằm giữa trung tâm xã, gần hai ngôi trường - một sự sắp đặt đầy ý nghĩa của lịch sử. Hơn 1.700 liệt sĩ đang yên nghỉ nơi đây, phần lớn là quân tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Các anh nằm lại giữa đời sống hôm nay, giữa tiếng học trò ê a, giữa nhịp sống bình yên của một vùng biên giới đang từng ngày đổi mới và phát triển. Sự hiện diện lặng lẽ ấy nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ đi trước.

Đặc biệt, khi đứng trước những phần mộ chưa xác định được danh tính, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn những mất mát không gì bù đắp được. Có những liệt sĩ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp sống trọn một thanh xuân, chưa kịp xây dựng hạnh phúc riêng cho mình. Chính từ những hy sinh thầm lặng ấy, thế hệ hôm nay mới có điều kiện học tập, lao động, cống hiến và xây dựng quê hương trong hòa bình.

Đức Cơ hôm nay vẫn còn không ít khó khăn, song cũng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Những tuyến đường biên giới được đầu tư, những khu dân cư mới hình thành, những cánh rừng cao su xanh ngát trải dài là minh chứng cho sự đổi thay của vùng đất  biên giới này.

Trở về phố phường tấp nập, nơi những guồng quay công việc mang theo nhiều trách nhiệm lớn lao, tôi vẫn giữ nguyên vẹn trong mình những khát khao cũ. Chỉ khác rằng, sau những lần đứng lặng trước biên cương và kỉ niệm cũ, tôi hiểu có những ước mơ không còn đi tìm sự trọn vẹn cho riêng mình nữa. Chúng lặng lẽ đổi hướng, chảy vào những việc làm cụ thể, âm thầm và bền bỉ hơn, để mỗi bước đi hôm nay không rơi vào vô nghĩa, mà trở thành một phần nhỏ góp vào bình yên chung của mọi người.

Mặt trời lên cao, ánh nắng chiếu lấp lánh trên những tấm bia mộ, tôi cúi đầu thắp nén nhang với lòng thành kính sâu sắc. Trong khoảnh khắc ấy, tôi tự nhủ rằng trách nhiệm của thế hệ hôm nay không chỉ là gìn giữ ký ức, mà còn là tiếp nối lý tưởng của các anh bằng hành động cụ thể, bằng sự tận tâm trong công việc, bằng tinh thần dấn thân vì Nhân dân. Tôi nguyện khắc ghi công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, đó không chỉ là sự tri ân trong khoảnh khắc lắng lòng trước anh linh các anh, mà còn là niềm hạnh phúc giản dị khi được trở về công tác trên chính mảnh đất đầy kỉ iệm của bố. Tôi hiểu rằng, được sống và làm việc nơi đây đã là một ân tình lớn lao của cuộc đời.

Tôi không dám hứa những điều lớn lao, chỉ tự nhắc mình mỗi ngày phải sống và làm việc tử tế hơn, tận tâm hơn, để từng việc nhỏ cũng góp phần giữ gìn sự bình yên và vun đắp tương lai cho vùng đất biên cương này. Đó là cách tôi lặng lẽ thực hiện lời dặn của bố và cũng là cách thế hệ may mắn trưởng thành trong hòa bình gửi trọn lòng biết ơn đến những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.

V.M.Đ

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm
Mồ hôi và nước mắt tìm kiếm liệt sĩ
Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.
Xem thêm
Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG
Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…
Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm
Em đợi anh về
Dòng sông Vàm Cỏ vẫn miệt mài chảy, nước vẫn trôi đi, thời gian vẫn luân hồi qua từng mùa lá rụng. Nhưng bên bờ sông ấy, có những nỗi nhớ đã hóa đá, có những tình yêu đã vượt thoát khỏi ranh giới của sự sống và cái chết, để trở thành một biểu tượng bất tử. Câu chuyện về người chiến sĩ - liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và người con gái Nguyễn Thị Lệ là một minh chứng sâu sắc – một câu chuyện được viết bằng máu, nước mắt và tấm lòng sắt son của người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
Xem thêm
Nghĩa tình với liệt sĩ
Những ngày này, cả nước cùng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chúng ta lại càng thấm thía hơn về hai chữ “tri ân”. Tri ân không chỉ là những vòng hoa, những nén tâm hương thành kính dâng trên đài tưởng niệm, mà đôi khi còn là những câu chuyện lặng thầm, bền bỉ được thắp sáng từ nghĩa đồng bào, tình đồng đội sâu nặng giữa thời bình.
Xem thêm
Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám
Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.
Xem thêm
Một đêm Bến Hải - Bút ký của Nguyễn Thị Việt Nga
Đặt trong bối cảnh quốc tế hôm nay, khi nhiều nơi trên thế giới vẫn còn tiếng súng, vẫn còn những dòng người rời bỏ quê hương, vẫn còn những đứa trẻ lớn lên giữa đổ vỡ, vẫn còn những đường biên bị biến thành vết thương, một đêm Bến Hải càng trở nên thấm thía. Từ một dòng sông từng là giới tuyến, Việt Nam gửi đi một lời nhắn không ồn ào nhưng bền bỉ: hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là thành quả của lương tri, của đối thoại, của sự kiềm chế, của lòng nhân ái và của trách nhiệm với tương lai.
Xem thêm
A Pa Chải, một lần đến cả đời thương nhớ
Chúng tôi muốn lưu lại với miền đất ba biên A Pa Chải lắm, nhưng để kịp cho hành trình trở về vào ngày hôm sau nên cũng đành phải chia tay với Sín Thầu trong những luyến tiếc. Tạm biệt “vùng đất bằng phẳng rộng lớn”, nghĩa của từ A Pa Chải theo tiếng địa phương của đồng bào Hà Nhì, chúng tôi khép lại một hành trình khám phá miền cực Tây thân thương của Tổ quốc và mang theo về cả một khoảng trời biên viễn cùng với tâm nguyện sẽ có một ngày được trở lại. Thế đấy, có những vùng đất, có những chuyến đi, dù chỉ một lần chạm mặt mà trong lòng đã thầm gửi lại cả một đời thương nhớ. Có lẽ từ đây, A Pa Chải trong tôi cũng vậy. Nó đã gieo vào lòng tôi những thanh âm bâng khuâng của một miền biên thuỳ, trong niềm thương bản quán chẳng thể nào quên.
Xem thêm
Rạng rỡ tên người
Không chỉ bởi hàng nghìn ánh đèn, những màn hình khổng lồ, những chùm pháo hoa sẽ bừng nở cuối chương trình, mà còn bởi một cái tên đã trở thành ánh sáng dẫn đường cho cả dân tộc suốt hơn một thế kỷ qua.
Xem thêm
Một kết nối nhân văn
Chiều ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa lãnh đạo Quân đội với đội ngũ văn nghệ sĩ khu vực phía Nam.
Xem thêm
Nhà văn Sơn Nam: Người chép sử bằng hương rừng, mật đất
Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) – vùng đất Miệt Thứ với rừng tràm, bưng biền và sông rạch đan xen. Không gian khắc nghiệt ấy sớm hình thành trong ông cảm thức văn hóa đặc biệt về đất đai, lịch sử mở cõi và thân phận con người phương Nam.
Xem thêm
Đừng tiếc lời khen khi dạy trẻ nhỏ
Khi đời sống của mỗi gia đình ngày càng được nâng cao, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái được tốt hơn. Giáo dục thời hội nhập hiện nay có nhiều cơ hội được tiếp cận, học hỏi phương pháp giáo dục tiên tiến, khoa học, nhiều bậc phụ huynh đã chú trọng giáo dục cho con nhỏ rất tích cực. Từ cách ứng xử hàng ngày cho đến lời nói, cử chỉ đều được người lớn ý thức khi giao tiếp với con trẻ. Trong quá trình giao tiếp đó, lời nói và đặc biệt là lời khen lại có tác động lớn tới nhận thức và hành vi, tình cảm của trẻ con.
Xem thêm
Trái tim rỉ máu! - Tạp bút Nguyễn Xuân Hương
Năm nay mùa mưa lại đến. Những cơn giông lốc gió cuốn kèm theo những cơn mưa nghe ràn rạt trên đường phố. Giờ đây, gã đã nghỉ hưu không phải bon chen lặn lội trên đường như thuở trước nữa. Trái tim gã đã trả lại nhịp đập bình thường như trước ngày bị bệnh. Và trong những giấc mơ về đêm không còn cảnh trái tim rỉ máu nữa. Cuộc sống cứ bình thản trôi đi mặc cho bão táp phong ba. Mong rằng trái tim gã cứ hoạt động bình thường đến ga cuối cuộc đời gã. Như vậy là mãn nguyện lắm rồi. Xin cảm ơn tất cả mọi người, xin cảm ơn cuộc đời, thật đáng quý biết bao.
Xem thêm