TIN TỨC

Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-01-07 12:11:56
mail facebook google pos stwis
980 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.

Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Đức Cơ

 

Tôi nhớ những sáng sớm nơi ấy, sương còn giăng mờ trên những hàng cây thẳng tắp, gió biên thổi nhẹ mang theo mùi đất nồng ấm rất riêng. Tôi nhớ những lần  dòng người lặng lẽ hướng về Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, trong không gian trang nghiêm và sâu lắng, đón các hài cốt liệt sĩ - những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh trên đất bạn Campuchia - trở về yên nghỉ trong lòng đất mẹ. Khói hương lan tỏa chậm rãi, như vòng tay bao dung của Tổ quốc, ôm trọn những người lính sau những năm tháng dài nằm lại nơi chiến trường.

Giây phút ấy luôn khiến lòng tôi nghẹn lại. Cảm xúc vừa thiêng liêng, vừa gần gũi đến lạ, như thể tôi đang chạm vào một phần ký ức rất riêng của gia đình mình. Bố tôi là một người lính từng chiến đấu tại chiến trường Campuchia từ những năm 1978. Dáng người lính năm xưa như vẫn còn đâu đây, giữa gió, giữa hương khói, giữa những âm vang tưởng chừng đã lùi xa. Tôi hiểu, mình đến với mảnh đất ấy không phải để kể lại quá khứ, mà để tiếp nối một phần trách nhiệm mà thế hệ trước đã gửi gắm. Cũng từ mạch nguồn ấy, tôi thấy mình là người may mắn khi được phân công công tác trên chính mảnh đất này - nơi bố tôi và đồng đội từng đi qua, từng chiến đấu, từng gửi lại tuổi trẻ của mình. Trong lòng dâng lên một niềm hãnh diện lặng thầm, không phải vì vị trí hay trách nhiệm được giao, mà bởi tin rằng ở nơi đây, tôi có thể làm được điều gì đó thiết thực cho những người lính năm xưa, tôi có thể góp phần nhỏ bé để thực hiện lời dặn của bố- một người lính vĩ đại trong trái tim tôi.

Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ nằm giữa trung tâm xã, gần hai ngôi trường - một sự sắp đặt đầy ý nghĩa của lịch sử. Hơn 1.700 liệt sĩ đang yên nghỉ nơi đây, phần lớn là quân tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Các anh nằm lại giữa đời sống hôm nay, giữa tiếng học trò ê a, giữa nhịp sống bình yên của một vùng biên giới đang từng ngày đổi mới và phát triển. Sự hiện diện lặng lẽ ấy nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ đi trước.

Đặc biệt, khi đứng trước những phần mộ chưa xác định được danh tính, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn những mất mát không gì bù đắp được. Có những liệt sĩ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp sống trọn một thanh xuân, chưa kịp xây dựng hạnh phúc riêng cho mình. Chính từ những hy sinh thầm lặng ấy, thế hệ hôm nay mới có điều kiện học tập, lao động, cống hiến và xây dựng quê hương trong hòa bình.

Đức Cơ hôm nay vẫn còn không ít khó khăn, song cũng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Những tuyến đường biên giới được đầu tư, những khu dân cư mới hình thành, những cánh rừng cao su xanh ngát trải dài là minh chứng cho sự đổi thay của vùng đất  biên giới này.

Trở về phố phường tấp nập, nơi những guồng quay công việc mang theo nhiều trách nhiệm lớn lao, tôi vẫn giữ nguyên vẹn trong mình những khát khao cũ. Chỉ khác rằng, sau những lần đứng lặng trước biên cương và kỉ niệm cũ, tôi hiểu có những ước mơ không còn đi tìm sự trọn vẹn cho riêng mình nữa. Chúng lặng lẽ đổi hướng, chảy vào những việc làm cụ thể, âm thầm và bền bỉ hơn, để mỗi bước đi hôm nay không rơi vào vô nghĩa, mà trở thành một phần nhỏ góp vào bình yên chung của mọi người.

Mặt trời lên cao, ánh nắng chiếu lấp lánh trên những tấm bia mộ, tôi cúi đầu thắp nén nhang với lòng thành kính sâu sắc. Trong khoảnh khắc ấy, tôi tự nhủ rằng trách nhiệm của thế hệ hôm nay không chỉ là gìn giữ ký ức, mà còn là tiếp nối lý tưởng của các anh bằng hành động cụ thể, bằng sự tận tâm trong công việc, bằng tinh thần dấn thân vì Nhân dân. Tôi nguyện khắc ghi công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, đó không chỉ là sự tri ân trong khoảnh khắc lắng lòng trước anh linh các anh, mà còn là niềm hạnh phúc giản dị khi được trở về công tác trên chính mảnh đất đầy kỉ iệm của bố. Tôi hiểu rằng, được sống và làm việc nơi đây đã là một ân tình lớn lao của cuộc đời.

Tôi không dám hứa những điều lớn lao, chỉ tự nhắc mình mỗi ngày phải sống và làm việc tử tế hơn, tận tâm hơn, để từng việc nhỏ cũng góp phần giữ gìn sự bình yên và vun đắp tương lai cho vùng đất biên cương này. Đó là cách tôi lặng lẽ thực hiện lời dặn của bố và cũng là cách thế hệ may mắn trưởng thành trong hòa bình gửi trọn lòng biết ơn đến những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.

V.M.Đ

Bài viết liên quan

Xem thêm
Phía sau những trang sách học trò
Thời gian như dòng sông lặng lẽ chảy qua bao mùa mưa nắng, nhưng có những giá trị vẫn vẹn nguyên, lấp lánh đằng sau vết bụi mờ của năm tháng. Đôi khi giữa bộn bề cuộc sống, chỉ một làn gió se lạnh hay một nhành hoa ép khô trong cuốn sổ cũ cũng đủ đánh thức cả một tâm hồn đong đầy ân tình. Nhìn lại chặng đường đã qua, ta chợt nhận ra điều kỳ diệu nhất không nằm ở những hào quang phía trước, mà ẩn giấu ngay ở góc khuất bình dị mà thiêng liêng: phía sau những trang sách học trò.
Xem thêm
Hòn Chồng ngày trở lại
Tôi rời Hòn Chồng, mang theo một chút nắng chiều và một miền ký ức đã ngủ yên gần 60 năm. Những cục đá vẫn còn đó, biển vẫn xanh, chỉ có người trở lại là đã khác xưa nhiều lắm.
Xem thêm
Hà Nội và nỗi niềm hoa sữa – Tản văn Đào Thị Thu Hiền
Nhớ đến những mùa hoa Hà Nội, những người yêu mảnh đất này không thể không nhắc đến mùa hoa sữa. Đó là một mùa hoa nhưng cũng có thể gọi về cả mùa thơ, mùa nhạc khiến cho đất trời thủ đô khoảnh khắc cuối thu chầm chậm sang đông bỗng trở nên rạo rực, thao thức, nồng nàn với những vấn vương bởi cái hương thơm ngọt ngào, đằm sâu, quyến rũ đang dịu dàng gửi vào trong gió. Mùi hương ấy làm cho bao bước chân qua không khỏi ngập ngừng như thể đang bị níu lại. Có lẽ vì thế mà loài hoa này, từ lâu, đã được xem là tình yêu và nỗi nhớ của người Hà Nội.
Xem thêm
Kiến nghị lấy ngày 27/7 làm ngày Quốc giỗ
Tôi quan niệm rằng sự hy sinh của những người con đất Việt không bị giới hạn bởi một thời đại, một cuộc chiến tranh hay một thế hệ. Tất cả những người đã hy sinh vì độc lập, tự do và sự trường tồn của đất nước đều xứng đáng được các thế hệ hôm nay và mai sau tưởng nhớ. Bởi vậy, khi bàn về Ngày Quốc giỗ, cần phân biệt rõ giữa việc lựa chọn một ngày tưởng niệm chung và việc bảo đảm sự tri ân đối với từng đối tượng, từng giai đoạn lịch sử. Hai việc này không nhất thiết loại trừ nhau.
Xem thêm
Những người đi qua Trường Sơn – 55 năm một lời hẹn
Bài đăng Đặc san của Hội Nhà báo TPHCM chào mừng Đại hội Hội Nhà báo TPHCM
Xem thêm
Về bến Lộc An
Bài đăng báo Cựu chiến binh Việt Nam
Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm