TIN TỨC

Nhà thơ Tâm An và tác phẩm Lục bát 68 trái mọng của mùa thơm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2021-11-22 09:59:14
mail facebook google pos stwis
4312 lượt xem

Rất tình cờ, trong tiệc rượu nhà thơ Nguyễn Bính Hồng Cầu chiêu đãi nhân kỷ niệm 100 ngày sinh nhà thơ Nguyễn Bính tại Hội nhà văn TPHCM, duyên trời đưa đẩy tôi được ngồi chung bàn với nhà thơ Tâm An. Người phụ nữ mảnh mai, giản dị, dễ mến với nụ cười hiền lành gây ấn tượng đẹp từ phút đầu tiên. Đương nhiên, chúng tôi kết nối Facebook và không lâu sau đó, rủ nhau về sống chung dưới một mái nhà: mái nhà LỤC BÁT ĐẤT PHƯƠNG NAM, để rồi kết thành đôi bạn, đôi bạn ấy …rất thân…

Nhà thơ Xuân Trà (Tâm An)

William Wordsworth nói: “Thơ tràn ra tự phát khi cảm xúc dâng cao. Nó bắt nguồn từ sự hồi tưởng trong yên tĩnh, cảm xúc dự tính sẽ đến nhờ một phản ứng. Từ đó, sự yên tĩnh dần biến mất và một cảm xúc đồng điệu với sự chiêm nghiệm ra đời. Đó cũng chính là điều thực sự tồn tại trong tâm trí chúng ta”. Tôi chợt nghĩ, thơ Tâm An cũng ra đời trong sự chiêm nghiệm lặng lẽ như thế. khi lần giở bản thảo tập thơ LỤC BÁT 68, với 68 bài thơ. Tôi chợt mỉm cười thật nhẹ, một thứ tình cảm dấu yêu dành cho bạn bè thân thương, mỉm cười trước cái duyên dáng nữ tính khi Tâm An chọn tên tập thơ khá ngồ ngộ, chứ không ngạc nhiên, vì tôi biết rất rõ, Tâm An yêu lục bát như  yêu bản thân mình, chị sẵn sàng hy sinh thời gian cho CLB LBĐPN đứng vững, cho tập thơ Lục Bát Phương Nam ra đời với buổi ra mắt thật hoành tráng, mãi vang vọng trong lòng bạn yêu thơ. Con số 6 8 mang nhiều ý nghĩa : “Đi qua 68 mùa xuân/Bao được -  mất /liệu có cần…/kiểm kê?”.  Tôi vui mừng vì bạn tôi đã đi được chừng ấy mùa xuân trong hành trình chông gai, để giờ đây thơ đơm hoa, thơ kết thành trái ngọt, dâng đời.

Chúng ta hãy nhẹ chân bước vào vườn thơ LỤC BÁT 68: “Chạm 68, mắt chòng chành/Hoàng hôn buông/mắt hóa thành mờ sương!”, quy luật tồn sinh là thế, nhưng tôi không tin đâu nhé, ánh mắt ấy vẫn còn tinh anh, ngời sáng lắm mà, bởi nhiều lần tôi lặng ngắm đôi mắt ấy khi Tâm An say sưa nói về thơ lục bát. Đây này, chị giải bày: “Khi buồn/mắt rớt giọt thơ/Trong veo/những nỗi niềm/ngờ nghệch/đau!” (MẮT 68). Tha thẩn quanh vườn, tôi chợt phát hiện ra rằng, vườn thơ của nhà thơ Tâm An không là vườn mộng, cũng không là vườn thượng uyển kiêu sa, ở đây chỉ có hương lành dịu ngọt của cây trái chín mọng đầu cành, dìu dặt đong đưa trong chiều vàng bát ngát. Mỗi bài thơ đều thơm lừng hương xoài ngọt, cam vàng, bưởi xanh, mận trắng, câu thơ nào cũng đang ở độ chín, nhẹ nhàng quyến rũ tâm hồn tôi, thoang thoảng men nồng sau bao ngày đơm hoa kết nụ. Chúng ta hãy lắng lòng, lặng nghe lời thì thầm, nuối tiếc diệu vợi, bởi, tuổi thanh xuân ngây thơ xinh xắn “như vừa như mới” hôm qua, và, diệu kì thay, tuổi thanh xuân tôi cũng như vậy đấy :Như vừa, như mới trúc xinh/Trẻ trung, ríu rít, đậm tình, chứa chan… (Em đi)

Trúc xinh trúc mọc đầu đình cứ lớn dần lên, thời gian trôi về phía lưng chiều hoàng hôn nhạt nắng, để từng ngày, người em gái thơ ngây ngày xưa ấy hao khuyết theo từng mùa trăng, không là em xưa nữa: “Em đi về phía không em/Mỗi ngày em lại mất thêm phần đời”

Nàng thơ hào phóng, can trường mà thi ngôn dung dị biết bao, không hề hờn trách bóng thời gian cứ mỗi ngày lặng lẽ đánh cắp một phần đời quý báu của mình. Nỗi chịu nhận âm thầm ấy, theo tôi, có thể chỉ cảm nhận được bằng chính trái tim của những con người đang ở độ tuổi hoàng hôn. “Ơ kìa, nắng cứ xô tôi/Tôi trôi theo nắng, ngày trôi theo ngày. ( Ơ Kìa ) Rộng lượng quá phải không các bạn? Vậy mà, đôi khi, bằng tâm cảm yêu đời yêu người tha thiết, nhà thơ chợt thấy mình là một “đứa trẻ lên mười”, thật đáng yêu: “Thì ra mình cũng …long lanh/Dẫu là ngượng nghịu chậm nhanh theo người.

/Lòng như đứa trẻ lên mười/Ríu ran tiếng hát tiếng cười thân thương. (Mình cũng long lanh) Để khi đứng trước gương, người phụ nữ ấy hồn nhiên điệu đà một tí. Nhìn này, nàng thơ, lòng trong như suối trong, ánh mắt nhìn đời tươi roi rói: Mỗi ngày ngồi trước gương xinh?/Điệu đà chút phấn son/ hình như vui./ Gương dòm ta/ miệng mỉm cười/Ta dòm gương/ mắt cứ tươi ánh nhìn! (Trước Gương) Lạy trời cho ánh nhìn ấy mãi mãi là ánh nhìn vô tư an nhiên như tâm tình nhà thơ dâng hiến “từng giọt tim em trong ngần” cho thơ “Đèn khuya/nghiêng bút đêm đêm/Dâng đời/từng giọt tim em/ trong ngần! (Nghiêng) tôi yêu cụm từ “nghiêng bút đêm đêm” quá và bỗng liên tưởng đến một câu danh ngôn nổi tiếng: Thi ca là những hình vẽ vĩnh cửu trong trái tim của tất cả mọi người. Câu thơ của nhà thơ Tâm An cũng là một nét vẽ vĩnh cửu khắc vào tâm hồn tôi.

      Ngoài những bài thơ tự tình cho cõi riêng lặng lẽ, tình yêu của nhà thơ Tâm An trong LỤC BÁT 68  hàm chưa tình yêu đất nước bao la, chị lên án cái xấu, cái ác, bảo vệ chân thiện mỹ, tôn vinh lý tưởng cao đẹp, với nỗi trăn trở nội tâm và khát khao cháy bỏng của con người giàu nhiệt huyết, là tình yêu dành cho mẹ cho cha, đậm sâu, hiếu thảo, thương nhớ đấng sinh thành dưỡng dục đến “tê tái cõi lòng”: “Hôm nay bỗng dáng mẹ hiền/Nụ cười tỏa nắng,/linh thiêng mẹ về/Vừa chớp mắt, sao đã mê?/Nén nhang cháy dở tái tê cõi lòng (Bên mộ mẹ)

Và dĩ nhiên, cũng không thể thiếu hình ảnh người chồng trọn vẹn chung thủy, đong đầy trong tim nhà thơ, thật đáng trân trọng và ngưỡng mộ tình yêu vợ chồng son sắc của hai người: “Anh,/ngời sáng/một chân dung./Một tình yêu lớn, tận cùng nỗi đau! ( Một chân dung ). Hình bóng anh, là hơi ấm, là ngọn đuốc, là ánh nến đêm đêm hiện về cùng nhà thơ chắp cánh cho điệu vần lục bát thăng hoa. Đã xa rồi vòng tay ấm, nhưng trong giấc mơ, anh là niềm tin, là hy vọng cho nhà thơ vươn tới: “Lấp đầy trống vắng tim côi /Hôm nào anh cũng rạng ngời trong em/Anh là ngọn nến đêm đêm/Soi từng thao thức tim em run vần   (Anh là)

Phần đời còn lại nhà thơ dành cho thơ lục bát. Thơ lục bát là hơi thở của cuộc sống Tâm An bây giờ. Với chị, tình yêu lục bát đã đậm sâu lại càng đậm sâu hơn khi nhà thơ nói đến Lục Bát Phương Nam, đứa con tinh thần mà Tâm An dày công nuôi dưỡng: “Phương Nam yêu dấu của mình/Hoa thơm trái ngọt đất lành đơm bông/Con người hào sảng, thiệt lòng/Kiên cường, nhân ái - mênh mông biển trời!   (Chúc mừng lục bát phương Nam)

Thời gian cứ trôi, lênh đênh dâu bể, nói nhỏ thôi, một cô phụ mặn mà như nhà thơ Tâm An làm sao tránh được những va đập của ngọn sóng tình cảm đẩy xô. Tôi yêu quá những bộc bạch chân thực trong thơ Tâm An, chân thực đến độ nhà thơ không cần phải ẩn dụ: “Thoáng vô tình  đã  trót… va /Mắt người dưng để cứ tha thẩn… hồn!/Lạ chưa, sợi nhớ bồn chồn./Sợi thương khắc khoải hoàng hôn…trở mình! ( VA) Trái tim nhà thơ  luôn rung động theo sự biến thiên của giao cảm nội tại, lời thơ nhẹ nhàng, khoáng đạt nhưng dạt dào cảm xúc. Lạy trời, thú thực tôi cũng đã đôi lần bị  “VA” như vậy, còn các bạn thì sao? Hãy cảm ơn nhà thơ đã nói hộ chúng ta những tình cảm bâng quơ bất chợt đến với tâm hồn mình.

Sống giữa thời @, càng không thể thiếu tình bạn fb. Khi đọc thơ Tâm An, tôi cơ hồ cảm nhận có tôi trong số “người đẩu đâu” diễm phúc được nhà thơ yêu mến. Vui lên các bạn, chắc chắn có hình bóng bạn trong đó rồi : “Người đẩu đâu… lại quý thương./Vắng nhau dạ nhớ như vương tơ trời! Sớt chia cần chỉ  một vài /Nhấp chuột thôi, thoắt cùng ai cận kề. (Tình bạn fb ) Và chắc chắn trong số đó, có một người và chỉ một mà thôi, mà chính nhà thơ cũng bối rối không định danh được đó là ai, nàng thơ chỉ vu vơ, vu vơ thôi các bạn ơi? Ai nhỉ??? “Ai đem rạng rỡ bình minh/ bừng lên sắc nắng lung linh diệu kỳ? (VU VƠ…) Nàng ấy sẽ không trả lời đâu, thơ mà !

Tất cả chỉ là một cuộc rong chơi, thơ cũng là cuộc rong chơi khi tâm hồn thi nhân thăng hoa trước cảm xúc ngoại cảnh phải không các bạn. Giữa cõi hồng trần, chúng ta ai cũng nhận biết đời mình chỉ là một thoáng phù vân hư ảo: “Tôi buộc tôi/chốn hồng trần/Vui - buồn,/được - mất…/phù vân cõi người. (Tôi buộc tôi ). Và muốn biết rõ Tâm An buộc mình như thế nào thì hãy đọc câu thơ mà tôi tâm đắc nhất: “Biết yêu- yêu tận,/biết say- say cùng! Một phụ nữ yêu ra yêu, sống ra sống và say ra say, tôi chắc là nhà thơ nói về say thơ hơn là say tình.

Đại thi hào Tagore viết:

Tôi nằm ngủ và mơ thấy cuộc đời là Niềm vui.

Tôi thức giấc và nhìn thấy cuộc đời là Bổn phận.

Tôi hành động và, ô kìa, Bổn phận chính là Niềm vui.

Tôi chợt nghĩ, hành trình dấn thân khi viết LỤC BÁT 6-8 của nhà thơ Tân An cũng mở ra và khép lại với niềm vui như thế!

Gấp lại tập thơ, lòng tôi đầy ắp sự mến mộ về một đời thơ trong lành như sương mai, một hồn thơ thảo thơm như hoa đồng gió nội. Đó là những gì mà nhà thơ Tâm An dâng tặng cho đời, cho chúng ta. Tập thơ LỤC BÁT 68 xứng đáng được trân trọng nằm trên kệ sách mà các bạn yêu thương.

Bà Rịa, 1/2/2020
NGUYÊN BÌNH 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Lí luận văn nghệ marxist về “con người” và sự chuyển đổi nội hàm khái niệm trong thời đại mới
Trong quá trình hình thành và phát triển của lí luận văn nghệ marxist, “con người” luôn là điểm quy chiếu trung tâm, nhưng được soi chiếu dưới những góc độ khác nhau: con người giai cấp, con người nhân dân, con người trong viễn cảnh phát triển tự do, toàn diện. Nếu như ở phương Tây, lí luận này phát triển chủ yếu trong tương tác với chủ nghĩa tư bản công nghiệp và hiện đại hóa, thì ở các nước xã hội chủ nghĩa phương Đông, đặc biệt là Việt Nam và Trung Quốc, nó lại đi vào đời sống thông qua cách mạng dân tộc - dân chủ và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Điều đó khiến cho quan niệm “con người” trong lí luận văn nghệ marxist ở Việt Nam và Trung Quốc không chỉ là “sự tiếp nhận” các phạm trù ngoại lai, mà là kết quả của quá trình bản địa hóa, nơi chủ nghĩa Marx liên tục đối thoại với truyền thống văn hóa, với yêu cầu giải phóng dân tộc và xây dựng đời sống tinh thần mới.
Xem thêm
Người đàn bà đi ngược gió
Hồi sinh là cuốn tiểu thuyết thứ bảy của Thùy Dương (sau Ngụ cư, Thức giấc, Nhân gian, Chân trần, Lạc lối, Tam giác muôn đời). Viết gì thì nhà văn cũng không bước qua phên giậu của thân phận con người, đặc biệt là người nữ.
Xem thêm
Nhà văn Minh Chuyên và nỗi đau thời hậu chiến
Minh Chuyên là một nhà văn, nhà báo và đạo diễn phim nổi tiếng với hơn 70 tập truyện ngắn, truyện ký, tiểu thuyết và kịch bản văn học. Là một nhà văn cựu chiến binh đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Minh Chuyên tập trung viết về nỗi đau của con người do di hoạ chiến tranh, nỗi đau của những cựu binh, thanh niên xung phong trở về hoặc không trở về sau cuộc chiến và người thân, gia đình của họ. Sau cuộc chiến là cuộc đời tập hợp những truyện ký đặc sắc của Minh Chuyên về đề tài đó. Tác phẩm gồm 2 phần: Phần 1 “Còn đó những vết thương”, gồm 4 truyện ký. Phần 2: “Sau cùng là ánh sáng”, gồm 5 truyện ký. Tác phẩm thể hiện những nghịch cảnh éo le, đầy đau thương của những cựu binh và gia đình họ sau chiến tranh, đồng thời ngợi ca tình người, lòng yêu thương đầy sức cảm hoá, chữa lành của con người sau cuộc chiến hào hùng và tàn khốc.
Xem thêm
Đối thoại bàn về Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan
Trong giới nghiên cứu chúng ta chỉ hay nhấn mạnh cụ với tư cách là một nhà thơ, là một thi sĩ nhưng trong lịch sử tư tưởng Việt Nam, Phùng Khắc Khoan có vị trí quan trọng vì truyền thống của người Việt thì không có những trước tác lớn về các vấn đề bản thể luận, về thế giới, về các vấn đề nhận thức luận và về các vấn đề về phương phương pháp nghiên cứu khoa học.
Xem thêm
Thơ Tố Hữu và sự hiện hữu trong di sản văn học miền Nam (1954 -1975)
Cuộc sống thường có những bất ngờ, văn học là bức tranh phản ánh hiện thực đời sống nên nó cũng có những bất ngờ mà ít khi chúng ta nghĩ đến. Sự bất ngờ đó nếu trong tác phẩm tiểu thuyết vốn mang tính hư cấu là điều bình thường. Song, điều này lại xuất hiện trong lĩnh vực lý luận phê bình vốn không chấp nhận những hư cấu mà chỉ tôn trọng giá trị khoa học và thực chứng thì đây quả là một điều bất ngờ khá ấn tượng. Thế nên, sự hiện hữu của thơ Tố Hữu trong di sản văn học miền Nam (1954-1975) ở các công trình nghiên cứu, lý luận phê bình không phải là một sự bất ngờ mà đó là một tất yếu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong đời sống văn học mà sự tiếp nhận những hiện tượng văn học khác biệt đã trở thành một điều bình thường đối với các nhà nghiên cứu.
Xem thêm
Một ngọn nến giữa vô thường – Đọc thơ Nguyên Bình
Trong thơ Việt, lục bát giống như một dòng sông lâu đời. Nó chảy qua ca dao, qua Truyện Kiều, qua bao nhiêu thế hệ thi sĩ. Có người tìm cách đổi mới nó. Có người trở về cội nguồn của nó. Nhưng hiếm ai có thể vừa ở trong truyền thống, vừa giữ được một giọng riêng.
Xem thêm
Cuồng yêu và đau trong những giấc ru tình của tác giả Đoàn Thị Diễm Thuyên
Đến gần cuối tập thơ tôi đã bị cuốn theo dòng chảy yêu thương trào dâng của tác giả. Mỗi bài thơ là lời nhắn gửi, và tôi cũng vô cùng ngạc nhiên, thán phục trước sự dạt dào, trước những tưởng tượng và bao nhiêu điều xung quanh cuộc sống đã được chị đem vào để nhào nặn hết thảy cho tình yêu cháy bỏng, để tro tàn hết những khát khao.
Xem thêm
Lê Văn Trung - Tiếng thơ của một đời du tử
Trong thế giới ấy, con người hiện lên như một kẻ du tử, mang theo nỗi nhớ quê nhà, mang theo những vết thương của thời gian, và đôi khi mang theo cả sự hoài nghi về chính ý nghĩa của thơ ca. Nhưng chính trong sự hoài nghi ấy, thơ lại trở thành nơi lưu giữ những dấu vết mong manh nhất của đời sống.
Xem thêm
Trắng đen đâu dễ dò tìm
Mật ngữ trắng đen – ngay từ nhan đề đã gợi một hành trình đi tìm những ranh giới mong manh giữa đục và trong, giữa thực và ảo của đời sống.
Xem thêm
Nơi trăng không hắt bóng, câu chuyện về ánh sáng và bóng tối trong mỗi con người
Có những cuốn tiểu thuyết bước vào đời sống văn học như một sự kiện. Nhưng cũng có những cuốn sách xuất hiện lặng lẽ hơn, gần như âm thầm, để rồi sau vài trang đầu người đọc nhận ra mình đang bước vào một vùng ánh sáng khác của văn chương. Nơi trăng không hắt bóng thuộc về loại hiếm hoi đó.
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn và chuyện nghề
Nói về nghề, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn, tính đến nay có hơn năm mươi năm cầm bút. Năm mươi năm là nửa thế kỷ so với trước đây đời người đã là dài, nhưng trong xã hội hiện đại chất lượng sống tốt hơn, cao hơn, tuổi thọ con người cũng tăng lên đáng kể, dù vậy sự nghiệp văn chương ở độ ấy cũng là đỉnh. Trong bài viết này tôi chỉ xin lấy cái mốc thời gian từ năm 1975 trở lại đây cho dễ nhớ, khi ông vào sinh sống làm việc tại Sài Gòn, nghiệp viết văn mới bắt đầu nở rộ.
Xem thêm
Tuyển tập “Viết về Mẹ” và những nỗi niềm yêu thương thành kính
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát hành tuyển tập Viết về Mẹ gồm 104 bài thơ và 47 bài văn xuôi của nhiều tác giả.
Xem thêm
“Nghìn nghi lễ tình” của Nhật Chiêu: Ban sơ người đã thương rồi
Đọc Nghìn nghi lễ tình, có lúc người ta có cảm giác như Nhật Chiêu không chỉ làm thơ mà còn đang lắng nghe tiếng Việt tự cất lên, từ “lời Tiên Dung” đến “tiếng khóc Kiều”, từ thiền thi thời Trần đến thơ Nguyễn Trãi và Nguyễn Du, tất cả như cùng hội tụ trong một dòng chảy mà nhà thơ gọi là “tiếng nước”.
Xem thêm
Giữa thế giới chạy bằng thuật toán, thơ vẫn đi bằng trái tim
Khi thế giới ồn ào, thơ lắng lại. Khi thế giới phẳng, thơ tạo thêm độ sâu. Khi người ta mải miết đo lường giá trị bằng lượt xem, bằng lượng like, thơ âm thầm giữ lại sự sang trọng của những điều chỉ đo được bằng nhịp tim.
Xem thêm
Niềm tin nẩy mầm
Nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà là người dân tộc Tày, “và chính nền tảng văn hóa dân tộc đã nuôi dưỡng tiếng nói nghệ thuật riêng biệt trong sáng tác của chị, phản ánh sâu sắc đời sống, phong tục, cảnh quan và tâm thức của cộng đồng các dân tộc thiểu số Việt Nam”.
Xem thêm
Một mùa hè dưới bóng cây
Tôi quen nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế đã lâu và luôn cảm phục anh vì sức viết sáng tạo, sớm định hình phong cách riêng. Đã từ lâu tôi từng ấp ủ dự định viết một cái gì đó nhưng hình như chưa đủ duyên với các tác phẩm của anh; Khi đang hào hứng viết về bút ký Dặm ngàn hương cốm mẹ thì bị bỏ dở do nhiều sự vụ xen vào trong quá trình công tác, những hai lần bỏ dở và đến nay chưa hoàn thành.
Xem thêm
Tôi lại thở dài ngó xa xăm
Trong dòng chảy của thi ca đương đại, bài thơ Tôi lại thở dài ngó xa xăm của Đặng Xuân Xuyến hiện lên như một nốt trầm mặc, đầy ám ảnh về thân phận và sự lỡ dở của tình yêu. Bằng một bút pháp cổ điển kết hợp với cái nhìn hiện thực đầy xót xa, Đặng Xuân Xuyến không chỉ kể lại một câu chuyện tình buồn mà còn dệt nên một bức tranh tâm trạng, nơi thời gian và không gian không còn là thực thể vật lý mà trở thành những lớp lang của bi kịch nhân sinh.
Xem thêm
Chế Lan Viên - Hàn Mặc Tử, đôi tri kỷ thơ hiếm có
Chế Lan Viên và Hàn Mặc Tử là hai nhà thơ lớn người Quảng Trị. Cả hai đều phát lộ tài thơ từ rất sớm. Hàn Mặc Tử làm thơ từ năm 14 tuổi, xuất bản tập thơ “Gái quê” năm 1936, tập thơ được in duy nhất khi ông còn sống. Chế Lan Viên có thơ đăng báo lúc 15 tuổi, xuất bản tập thơ “Điêu tàn” năm 1937, lúc 17 tuổi. Cả hai đều có những tìm tòi, cách tân mới lạ cho thơ Việt Nam hiện đại. Điểm tương đồng này khiến cả hai sớm đến với nhau, trở thành đôi tri kỷ thơ hiếm có.
Xem thêm
Nấm mộ nở hoa từ lòng trắc ẩn
Kết thúc bài thơ không phải là cái chết, mà là sự tái sinh. Mùa đông thường gợi sự tàn phai, nhưng ở đây, mùa đông lại là lúc hoa cúc bừng nắng. Nấm mộ của bà lão vô gia cư đã trở thành một đốm lửa ấm áp giữa cánh đồng, một biểu tượng vĩnh hằng của lòng tốt.
Xem thêm