TIN TỨC

Nơi bạn tôi nằm lại

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-05-13 07:32:48
mail facebook google pos stwis
3965 lượt xem

BÀI HƯỞNG ỨNG CUỘC THI "ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA"

TRẦN THẾ TUYỂN

Một

Tôi có cảm giác rất lạ, mỗi khi đứng trước bức tường đá hoa cương khắc ghi danh tính của hơn 4.000 liệt sĩ tại đền thờ liệt sĩ trong khu Di tích lịch sử quốc gia Long Khốt (Vĩnh Hưng – Long An), tôi như gặp đồng đội trở về. Hàn huyên, trò chuyện sau bao ngày xa cách, tôi đi tìm tên tôi trong hằng hà tên đồng đội, như tìm chỗ đứng của mình trong đội ngũ những người lính chiến.

Để chiếm được căn cứ quân sự nhỏ như chiếc bát úp này mà đồng đội tôi đã có bao nhiêu người nằm xuống. Từ mùa hè năm 1972 đến tháng 4/1975, đơn vị tôi đã “quần nhau với giặc” biết bao trận. Gần có, xa có. Nhưng để nhổ được cái chốt có vị trí chiến lược trọng yếu, nơi cửa ngõ Đồng Tháp Mười này, đồng đội tôi đã “áo phơi nhòe đêm trăng” nhiều lần. Cùng trong đội ngũ ấy, đồng đội tôi hết người này đến người khác nằm xuống. Còn tôi thì nguyên vẹn trở về, dẫu thân thể bầm dập bởi các trận bom đìa, pháo dội.

Tôi nhớ cách đây không lâu, khi dự định làm sa bàn về trận đánh Chi khu Long Khốt, chúng tôi tìm gặp Thiếu tướng Vũ Viết Cam, nguyên Trung đoàn phó trực tiếp chỉ huy đánh Long Khốt nhiều lần, để ông lý giải vì sao cái căn cứ nhỏ nhoi này mà ta tổn thất nhiều thế? Vị tướng già bùi ngùi lấy khăn chấm mắt, bảo rằng: Do vị trí hiểm độc, nên địch xây dựng căn cứ này quá kiên cố. Hàng chục hàng rào, bãi mìn, lô cốt, giao thông hào. Lại nữa để bảo vệ chi khu này, địch đã tăng cường lực lượng tầm ngắn tầm xa, cố thủ ngăn chặn đại quân ta tiến về đồng bằng. À ra thế! Điều ấy có nghĩa là Chi khu Long Khốt nhỏ nhoi thôi, nhưng tuyến hành lang từ biên giới xuống mảnh đất 9 rồng mới thật có ý nghĩa chiến lược. Và, vì thế, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, gốc cây, cụm lúa.


Cổng trước Đền thờ Liệt sĩ Di tích quốc gia khu vực đồn Long Khốt. Nguồn: linhkhiquocgia.vn

CCB Trình Tự Kha, năm 1973 đánh Long Khốt là khẩu đội trưởng ĐKZ kể lại, trong Chi khu Long Khốt có một bức tường. Trên bức tường ấy, cứ vài ngày lại xuất hiện những dòng chữ như trò chơi của trẻ chăn trâu. Bộ đội ta chiếm được thì ghi giờ này, ngày này chúng tao đã chiếm được Long Khốt. Địch phản công chiếm lại đồn, lại ghi: Long Khốt đã thuộc về chúng tao, giờ này, ngày này. Để ghi được những dòng chữ tưởng như đơn giản ấy, đã có biết bao người lính nằm xuống. Thân thể họ đã biến thành đất đai của Tổ quốc. Và, hồn họ đã bay lên hóa linh khí quốc gia.

Năm 2008, sau bao năm xa cách, tôi và Trình Tự Kha về thăm lại chiến trường xưa Vĩnh Hưng, Long Khốt. Đứng trước dòng sông, nơi có hơn 200 cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn 174 (đoàn Cao Bắc Lạng) nằm lại, mắt tôi nhòe đi. Tôi nghe văng vẳng trong đầu mình, như có ai đọc và tôi lấy bút ghi lại:

Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc / Hồn bay lên hóa linh khí Quốc gia.

Hai câu thơ, cặp vế đối này lần đầu tiên được khắc trên quả chuông đồng nặng gần 200kg đặt tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt. Và, bây giờ có hàng chục nơi khắc trên chuông đồng, hoành phi nơi thờ tự và ghi danh liệt sĩ.
 
Hai

Có lẽ thế, chúng tôi chưa có tên trong danh sách tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt bởi đồng đội cử chúng tôi ở lại. Sau chiến tranh có bao nhiêu việc phải làm, trong đó có việc tri ân và hỗ trợ gia đình liệt sĩ. Cũng vì thế, các thành viên Ban Liên lạc Truyền thống CCB Trung đoàn 174 – những người giải phóng Lộc Ninh, Long Khốt, Tân An…, chúng tôi đứng ra vận động thành lập Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP.HCM. Một trong những việc đầu tiên chúng tôi thực hiện là trả lại tên cho liệt sĩ và hỗ trợ các mẹ liệt sĩ đang gặp khó khăn về đời sống.

Chia sẻ đồng hành với chúng tôi, những doanh nhân, doanh nghiệp thành đạt, nghĩa tình đã chung tay cùng biến ước mơ của các CCB thành hiện thực. CCB Bùi Thanh Trúc, Chủ tịch – TGĐ Liên minh HTX dịch vụ nông nghiệp Đồng Nai (Donacoop) đảm nhận toàn bộ chi phí xây lại ngôi đền thờ liệt sĩ tại Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Khu vực đồn Long Khốt. Đó là một sự kiện diễn ra như trong mơ. Chỉ trong vòng chưa đầy 5 tháng, đền thờ liệt sĩ (mới) tại Long Khốt đã được xây dựng với quy mô nhất nhì khu vực đồng bằng sông Cửu Long, miền Tây Nam bộ.

Đêm trước khánh thành đền, chúng tôi làm lễ thả hoa đăng. Tôi đi dọc bờ sông Long Khốt, theo ánh nến phập phồng như những cánh sen trôi trên dòng sông đã thắm máu biết bao đồng đội, lòng khôn xiết mừng vui. Mừng vì từ nay, linh hồn đồng đội thân yêu đã có ngôi nhà chung để hàn huyên, trò chuyện. Vui vì ước mơ của những người ở lại đã trở thành sự thật. Long Khốt, nơi thắm máu của hàng ngàn đồng đội chúng tôi đã trở thành mảnh đất thiêng liêng – Di sản Lịch sử Quốc gia như các vùng đất thiêng khác: Ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, Tàu Ô, Xóm Ruộng, Côn Đảo, Phú Quốc…

Long An – 2022.

Nguồn: Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 21

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm
Mồ hôi và nước mắt tìm kiếm liệt sĩ
Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.
Xem thêm
Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG
Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…
Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm
Em đợi anh về
Dòng sông Vàm Cỏ vẫn miệt mài chảy, nước vẫn trôi đi, thời gian vẫn luân hồi qua từng mùa lá rụng. Nhưng bên bờ sông ấy, có những nỗi nhớ đã hóa đá, có những tình yêu đã vượt thoát khỏi ranh giới của sự sống và cái chết, để trở thành một biểu tượng bất tử. Câu chuyện về người chiến sĩ - liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và người con gái Nguyễn Thị Lệ là một minh chứng sâu sắc – một câu chuyện được viết bằng máu, nước mắt và tấm lòng sắt son của người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
Xem thêm
Nghĩa tình với liệt sĩ
Những ngày này, cả nước cùng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, chúng ta lại càng thấm thía hơn về hai chữ “tri ân”. Tri ân không chỉ là những vòng hoa, những nén tâm hương thành kính dâng trên đài tưởng niệm, mà đôi khi còn là những câu chuyện lặng thầm, bền bỉ được thắp sáng từ nghĩa đồng bào, tình đồng đội sâu nặng giữa thời bình.
Xem thêm
Tiếng ghi - ta rung lên ngày ấy - Tản văn Văn Lê Tám
Có những chuyến đi là để trở về, nhưng cũng có những lần trở về chỉ để nhận ra mình đã vĩnh viễn đánh rơi một phần hồn ở lại. Ba mươi năm, một chớp mắt của đất trời, nhưng là hơn nửa đời người đối với nhóm bạn lớp 8A2 ngày ấy trên quê hương Minh Hải.
Xem thêm
Một đêm Bến Hải - Bút ký của Nguyễn Thị Việt Nga
Đặt trong bối cảnh quốc tế hôm nay, khi nhiều nơi trên thế giới vẫn còn tiếng súng, vẫn còn những dòng người rời bỏ quê hương, vẫn còn những đứa trẻ lớn lên giữa đổ vỡ, vẫn còn những đường biên bị biến thành vết thương, một đêm Bến Hải càng trở nên thấm thía. Từ một dòng sông từng là giới tuyến, Việt Nam gửi đi một lời nhắn không ồn ào nhưng bền bỉ: hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là thành quả của lương tri, của đối thoại, của sự kiềm chế, của lòng nhân ái và của trách nhiệm với tương lai.
Xem thêm
A Pa Chải, một lần đến cả đời thương nhớ
Chúng tôi muốn lưu lại với miền đất ba biên A Pa Chải lắm, nhưng để kịp cho hành trình trở về vào ngày hôm sau nên cũng đành phải chia tay với Sín Thầu trong những luyến tiếc. Tạm biệt “vùng đất bằng phẳng rộng lớn”, nghĩa của từ A Pa Chải theo tiếng địa phương của đồng bào Hà Nhì, chúng tôi khép lại một hành trình khám phá miền cực Tây thân thương của Tổ quốc và mang theo về cả một khoảng trời biên viễn cùng với tâm nguyện sẽ có một ngày được trở lại. Thế đấy, có những vùng đất, có những chuyến đi, dù chỉ một lần chạm mặt mà trong lòng đã thầm gửi lại cả một đời thương nhớ. Có lẽ từ đây, A Pa Chải trong tôi cũng vậy. Nó đã gieo vào lòng tôi những thanh âm bâng khuâng của một miền biên thuỳ, trong niềm thương bản quán chẳng thể nào quên.
Xem thêm
Rạng rỡ tên người
Không chỉ bởi hàng nghìn ánh đèn, những màn hình khổng lồ, những chùm pháo hoa sẽ bừng nở cuối chương trình, mà còn bởi một cái tên đã trở thành ánh sáng dẫn đường cho cả dân tộc suốt hơn một thế kỷ qua.
Xem thêm
Một kết nối nhân văn
Chiều ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa lãnh đạo Quân đội với đội ngũ văn nghệ sĩ khu vực phía Nam.
Xem thêm
Nhà văn Sơn Nam: Người chép sử bằng hương rừng, mật đất
Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) – vùng đất Miệt Thứ với rừng tràm, bưng biền và sông rạch đan xen. Không gian khắc nghiệt ấy sớm hình thành trong ông cảm thức văn hóa đặc biệt về đất đai, lịch sử mở cõi và thân phận con người phương Nam.
Xem thêm
Đừng tiếc lời khen khi dạy trẻ nhỏ
Khi đời sống của mỗi gia đình ngày càng được nâng cao, nhiều gia đình có điều kiện chăm sóc và nuôi dạy con cái được tốt hơn. Giáo dục thời hội nhập hiện nay có nhiều cơ hội được tiếp cận, học hỏi phương pháp giáo dục tiên tiến, khoa học, nhiều bậc phụ huynh đã chú trọng giáo dục cho con nhỏ rất tích cực. Từ cách ứng xử hàng ngày cho đến lời nói, cử chỉ đều được người lớn ý thức khi giao tiếp với con trẻ. Trong quá trình giao tiếp đó, lời nói và đặc biệt là lời khen lại có tác động lớn tới nhận thức và hành vi, tình cảm của trẻ con.
Xem thêm
Trái tim rỉ máu! - Tạp bút Nguyễn Xuân Hương
Năm nay mùa mưa lại đến. Những cơn giông lốc gió cuốn kèm theo những cơn mưa nghe ràn rạt trên đường phố. Giờ đây, gã đã nghỉ hưu không phải bon chen lặn lội trên đường như thuở trước nữa. Trái tim gã đã trả lại nhịp đập bình thường như trước ngày bị bệnh. Và trong những giấc mơ về đêm không còn cảnh trái tim rỉ máu nữa. Cuộc sống cứ bình thản trôi đi mặc cho bão táp phong ba. Mong rằng trái tim gã cứ hoạt động bình thường đến ga cuối cuộc đời gã. Như vậy là mãn nguyện lắm rồi. Xin cảm ơn tất cả mọi người, xin cảm ơn cuộc đời, thật đáng quý biết bao.
Xem thêm