TIN TỨC

Nơi bạn tôi nằm lại

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-05-13 07:32:48
mail facebook google pos stwis
3598 lượt xem

BÀI HƯỞNG ỨNG CUỘC THI "ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA"

TRẦN THẾ TUYỂN

Một

Tôi có cảm giác rất lạ, mỗi khi đứng trước bức tường đá hoa cương khắc ghi danh tính của hơn 4.000 liệt sĩ tại đền thờ liệt sĩ trong khu Di tích lịch sử quốc gia Long Khốt (Vĩnh Hưng – Long An), tôi như gặp đồng đội trở về. Hàn huyên, trò chuyện sau bao ngày xa cách, tôi đi tìm tên tôi trong hằng hà tên đồng đội, như tìm chỗ đứng của mình trong đội ngũ những người lính chiến.

Để chiếm được căn cứ quân sự nhỏ như chiếc bát úp này mà đồng đội tôi đã có bao nhiêu người nằm xuống. Từ mùa hè năm 1972 đến tháng 4/1975, đơn vị tôi đã “quần nhau với giặc” biết bao trận. Gần có, xa có. Nhưng để nhổ được cái chốt có vị trí chiến lược trọng yếu, nơi cửa ngõ Đồng Tháp Mười này, đồng đội tôi đã “áo phơi nhòe đêm trăng” nhiều lần. Cùng trong đội ngũ ấy, đồng đội tôi hết người này đến người khác nằm xuống. Còn tôi thì nguyên vẹn trở về, dẫu thân thể bầm dập bởi các trận bom đìa, pháo dội.

Tôi nhớ cách đây không lâu, khi dự định làm sa bàn về trận đánh Chi khu Long Khốt, chúng tôi tìm gặp Thiếu tướng Vũ Viết Cam, nguyên Trung đoàn phó trực tiếp chỉ huy đánh Long Khốt nhiều lần, để ông lý giải vì sao cái căn cứ nhỏ nhoi này mà ta tổn thất nhiều thế? Vị tướng già bùi ngùi lấy khăn chấm mắt, bảo rằng: Do vị trí hiểm độc, nên địch xây dựng căn cứ này quá kiên cố. Hàng chục hàng rào, bãi mìn, lô cốt, giao thông hào. Lại nữa để bảo vệ chi khu này, địch đã tăng cường lực lượng tầm ngắn tầm xa, cố thủ ngăn chặn đại quân ta tiến về đồng bằng. À ra thế! Điều ấy có nghĩa là Chi khu Long Khốt nhỏ nhoi thôi, nhưng tuyến hành lang từ biên giới xuống mảnh đất 9 rồng mới thật có ý nghĩa chiến lược. Và, vì thế, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, gốc cây, cụm lúa.


Cổng trước Đền thờ Liệt sĩ Di tích quốc gia khu vực đồn Long Khốt. Nguồn: linhkhiquocgia.vn

CCB Trình Tự Kha, năm 1973 đánh Long Khốt là khẩu đội trưởng ĐKZ kể lại, trong Chi khu Long Khốt có một bức tường. Trên bức tường ấy, cứ vài ngày lại xuất hiện những dòng chữ như trò chơi của trẻ chăn trâu. Bộ đội ta chiếm được thì ghi giờ này, ngày này chúng tao đã chiếm được Long Khốt. Địch phản công chiếm lại đồn, lại ghi: Long Khốt đã thuộc về chúng tao, giờ này, ngày này. Để ghi được những dòng chữ tưởng như đơn giản ấy, đã có biết bao người lính nằm xuống. Thân thể họ đã biến thành đất đai của Tổ quốc. Và, hồn họ đã bay lên hóa linh khí quốc gia.

Năm 2008, sau bao năm xa cách, tôi và Trình Tự Kha về thăm lại chiến trường xưa Vĩnh Hưng, Long Khốt. Đứng trước dòng sông, nơi có hơn 200 cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn 174 (đoàn Cao Bắc Lạng) nằm lại, mắt tôi nhòe đi. Tôi nghe văng vẳng trong đầu mình, như có ai đọc và tôi lấy bút ghi lại:

Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc / Hồn bay lên hóa linh khí Quốc gia.

Hai câu thơ, cặp vế đối này lần đầu tiên được khắc trên quả chuông đồng nặng gần 200kg đặt tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt. Và, bây giờ có hàng chục nơi khắc trên chuông đồng, hoành phi nơi thờ tự và ghi danh liệt sĩ.
 
Hai

Có lẽ thế, chúng tôi chưa có tên trong danh sách tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt bởi đồng đội cử chúng tôi ở lại. Sau chiến tranh có bao nhiêu việc phải làm, trong đó có việc tri ân và hỗ trợ gia đình liệt sĩ. Cũng vì thế, các thành viên Ban Liên lạc Truyền thống CCB Trung đoàn 174 – những người giải phóng Lộc Ninh, Long Khốt, Tân An…, chúng tôi đứng ra vận động thành lập Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP.HCM. Một trong những việc đầu tiên chúng tôi thực hiện là trả lại tên cho liệt sĩ và hỗ trợ các mẹ liệt sĩ đang gặp khó khăn về đời sống.

Chia sẻ đồng hành với chúng tôi, những doanh nhân, doanh nghiệp thành đạt, nghĩa tình đã chung tay cùng biến ước mơ của các CCB thành hiện thực. CCB Bùi Thanh Trúc, Chủ tịch – TGĐ Liên minh HTX dịch vụ nông nghiệp Đồng Nai (Donacoop) đảm nhận toàn bộ chi phí xây lại ngôi đền thờ liệt sĩ tại Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Khu vực đồn Long Khốt. Đó là một sự kiện diễn ra như trong mơ. Chỉ trong vòng chưa đầy 5 tháng, đền thờ liệt sĩ (mới) tại Long Khốt đã được xây dựng với quy mô nhất nhì khu vực đồng bằng sông Cửu Long, miền Tây Nam bộ.

Đêm trước khánh thành đền, chúng tôi làm lễ thả hoa đăng. Tôi đi dọc bờ sông Long Khốt, theo ánh nến phập phồng như những cánh sen trôi trên dòng sông đã thắm máu biết bao đồng đội, lòng khôn xiết mừng vui. Mừng vì từ nay, linh hồn đồng đội thân yêu đã có ngôi nhà chung để hàn huyên, trò chuyện. Vui vì ước mơ của những người ở lại đã trở thành sự thật. Long Khốt, nơi thắm máu của hàng ngàn đồng đội chúng tôi đã trở thành mảnh đất thiêng liêng – Di sản Lịch sử Quốc gia như các vùng đất thiêng khác: Ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, Tàu Ô, Xóm Ruộng, Côn Đảo, Phú Quốc…

Long An – 2022.

Nguồn: Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 21

Bài viết liên quan

Xem thêm
Sông Đuống trôi đi… một dòng lấp lánh - Bút ký của Tô Ngọc Thạch
Mùa đông về bất chợt, từng làn gió bấc mang theo hơi lạnh luồn vào các hang cùng ngõ hẻm của từng xóm phố. Bầu trời hôm nay phủ kín một màu xám bạc, những chiếc lá vàng cuối cùng còn sót lại trên cành cây đang đung đưa lần cuối trước khi rơi xuống đất, để chờ một mùa mới hồi sinh.
Xem thêm
Những người yêu rùa biển
Bài đăng Văn nghệ TPHCM số Xuân Bính Ngọ 2026
Xem thêm
Nhớ quê trong gió bấc mưa phùn - Tạp bút Nguyễn Gia Long
Sinh ra và lớn lên ở một tỉnh miền Bắc nước ta, nơi có những tháng mùa đông đi qua đầy khắc nghiệt, với mưa phùn, gió bấc và cái lạnh tái tê như muốn cắt da thịt, nên tuổi thơ tôi có biết bao nhiêu những kỷ niệm với mùa đông và miền quê thân thương ấy. Đó là những buổi ra đồng nhổ mạ, cấy lúa cùng mẹ vào dịp cuối năm, mặc dù thời tiết lạnh căm căm. Đó là những buổi chiều lùa trâu ra đồng chăn thả, kệ cho những cơn gió hun hút tràn về. Hay như những hôm trời u ám với gió bấc, mưa phùn giăng đầy trời vậy mà mẹ vẫn bắt mấy anh chị em chúng tôi ra đồng để kiếm rau mang về nấu cám cho lợn ăn. Rồi nữa, có không ít những chiều đông rét mướt, tôi vẫn cùng những đứa trẻ cùng trang lứa trong xóm ra đồng be bờ tát mương, bắt cua, cá, tôm, ốc…, mang về cải thiện cho bữa cơm sinh hoạt gia đình thêm phần tươm tất.
Xem thêm
Một hành trình từ xứ Nghệ ra biển lớn
Bài đăng Tạp chí Sông Lam Online
Xem thêm
Ao làng tháng Chạp trong ký ức tuổi thơ tôi - Tản văn Nguyễn Thúy Uyên
Nơi tôi sinh ra là một làng quê ven thành phố và dẫu nơi đây đã, đang trong đà đô thị hoá mạnh mẽ nhưng vẫn còn sót lại một số ao, hồ. Với người dân quê tôi nói riêng cũng như hết thảy những làng quê Việt Nam nói chung, thì có lẽ hình ảnh cái ao làng luôn gần gũi, rất thân thương, bởi lẽ những cái ao là nơi cung cấp nước tưới cho cây cối trong vườn nhà; ao là nơi thoát nước trong những ngày mưa triền miên; và ao cũng là nơi cung cấp nguồn thực phẩm cá, tôm, cua, ốc… cho con người, cũng như làm nơi thả bèo dùng cho việc chăn nuôi gia cầm gia súc.... Đối với trẻ thơ chúng tôi ngày thơ bé, thì ao làng còn là nơi tắm mát “giải nhiệt”, vui chơi đùa nghịch trong những buổi trưa hè oi ả, nóng bức…
Xem thêm
Chân mây - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Trước khi nghỉ hưu dăm bảy năm. Mình chuyển về phòng làm việc có cửa sổ rộng quay ra mặt hồ. Đó là một hồ nước lớn. Cây cổ thụ xanh mướt vây quanh. Bên hồ là công viên cây xanh nổi tiếng của thành phố. Mùa thu những vòm cây bừng nở những sắc hoa. Khi đó hương hoa ngào ngạt tràn ngập không gian. Hương hoa tràn ngập căn phòng của mình.
Xem thêm
Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định
Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.
Xem thêm
Về làng Thụy Khê thăm nhà thờ Phan Huy Chú
Dòng họ Phan Huy ở Thuỵ Khuê (còn gọi là làng Thầy) xã Quốc Oai thành phố Hà Nội (trước đây thuộc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai) vốn rất danh giá và nổi tiếng từ lâu đời. Rồi đến năm 2015, khi ông Ban Ki Moon - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến thăm và ghi vào sổ lưu niệm của dòng họ tại ngôi nhà thờ Phan Huy Chú ở dưới chân núi Thầy thì danh thơm của chi tộc Phan Huy lại càng lừng lẫy và được rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Ngôi nhà thờ ấy, trong tôi từ lâu vẫn biết, đó không chỉ là nơi thờ tự các bậc tổ tiên tiền bối từng là những triều thần, những danh nhân văn hoá lỗi lạc của dòng họ Phan Huy, của nước nhà qua các triều đại phong kiến, trải từ thời Hậu Lê đến đời nhà Nguyễn mà còn là nơi ra đời của của rất nhiều tác phẩm văn chương, những công trình khảo cứu lịch sử đồ sộ, quý giá của nước nhà. Biết vậy, trong thâm tâm tôi đã nhiều lần muốn đến thăm không gian thờ tự này, đồng thời cũng có thể coi đó là một “chứng nhân” chứng kiến sự ra đời của không ít các tác phẩm, những công trình văn hoá đặc biệt ấy; nhưng rồi việc nọ việc kia mà mãi vẫn chưa thực hiện được. Cứ thế, lòng hẹn lòng mãi, cuối cùng, nhân kỳ nghỉ Tết, tôi cũng đã thu xếp công việc để hành hương về chiêm bái. Và rồi, từ chuyến hành hương ấy, tôi được mở mang, hiểu biết thêm nhiều về dòng họ Phan Huy và những danh sĩ rất mực tài hoa, uyên bác của dòng họ này trên đất phủ Quốc, xứ Đoài mây trắng.
Xem thêm
Có một tinh thần sáng tạo độc lập như thế tại Việt Nam
Tiệm phở của Anh Hai (Brother Hai’s Pho Restaurant) là tựa game nổi tiếng thời gian gần đây của một lập trình viên bí ẩn với biệt danh marisa0704, vốn là sinh viên Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (SoICT), Đại học Bách khoa Hà Nội được truyền cảm hứng từ Flappy Bird của nhà lập trình độc lập từ hơn 10 năm trước. Như một sự ngẫu nhiên, nếu nhìn lại những kết quả của các nghệ sĩ trẻ trong các lĩnh vực mỹ thuật, điện ảnh, sân khấu - kịch, xuất bản và đặc biệt là âm nhạc thì trong hơn một thập kỷ qua, họ đã thực sự sống với tinh thần sáng tạo, thử nghiệm độc lập.
Xem thêm
Lâm Xuân Thi – Người chọn đứng phía sau những điều tử tế
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TPHCM số ra ngày 01/01/2026
Xem thêm
Vị của mùa Đông - Tản văn Đinh Thu Huế
Mùa đông lẻn vào lòng thành phố bằng những bước chân không tiếng động, chỉ để lại dấu vết qua cái rùng mình của cơn gió bấc và sắc màu trầm mặc trên vòm không. Với tôi, mùa đông không chỉ là một khái niệm thời tiết, nó là một “vị” riêng biệt - vị của ký ức, của sự tĩnh lặng và của những triết lý nhân sinh được gói ghém trong cái lạnh căm căm.
Xem thêm
“Ăn mày laptop”- Thắp sáng niềm tin cuộc đời
Trong thời đại số, khi mạng xã hội thường bị nhìn như nơi ồn ào và nhiễu loạn, dự án “Ăn mày laptop” của Trần Trọng An lại cho thấy một khả năng khác: kết nối lòng tử tế bằng sự minh bạch, kiên trì và nhân ái.
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc - Tùy bút Nguyễn Hồng Lam
Đi hết những năm chiến tranh, vác ba lô về nhà ngỡ bắt đầu đời sống của riêng mình, người lính ấy mới nhận ra không còn gì thuộc về riêng ông nữa. Không gia đình, không quê hương, không có gì chào đón hay níu giữ. Khói lửa chiến tranh cũng đã tàn, chẳng còn chiến trường khốc liệt nào cho ông quay trở lại, dù chỉ để đi hết cuộc đời trong một thói quen. Ông là người lính lơ lạc giữa thời bình. Ngày trở về cũng cũng là ngày cuộc chiến trong tâm thức của riêng ông mới bắt đầu, giữa hòa bình vĩnh viễn, kéo dài thêm suốt hơn 30 năm sau đó.
Xem thêm
Văn chương gìn giữ văn hóa đọc
​Sách và văn hóa đọc đã góp phần gìn giữ, bảo tồn văn hóa quốc gia, dân tộc, phát triển năng lực cá nhân thông qua ngôn ngữ được sử dụng làm công cụ kết nối, truyền bá và lưu giữ những giá trị bất biến ngàn đời. Trong đó, văn chương cũng là một kênh đọc rất hữu hiệu, giàu tính nhân văn, nhân bản được nhân loại tụng ca.
Xem thêm
Hà Vi Tùng, vị tướng mưu lược…
Kỷ niệm 81 năm thành lập QĐND Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân
Xem thêm
Pha Long nơi biên cương Tổ Quốc
“Pha Long nơi biên cương Tổ quốc” không chỉ là câu chuyện tìm mộ liệt sĩ, mà là một hành trình nhân văn về ký ức chiến tranh, tình ruột thịt và sự hóa thân thầm lặng của người lính vào từng tấc đất biên cương. Văn chương TP. HCM trân trọng giới thiệu bài ký của nhà thơ Nguyễn Văn Mạnh
Xem thêm
Phú Yên nghĩa tình và khát vọng hồi sinh - Ký của Nguyên Hùng
Bài đăng báo Văn nghệ số 50, ra ngày 13/12/2025
Xem thêm
Lời thì thầm của biển – Tản văn của Như Nguyệt
Còn bạn thì sao? Bạn nghe điều gì từ lòng biển? Tôi tin dù bạn nghe được điều gì, hãy giữ lấy niềm tin ấy thật chặt, bởi vì mọi “lời thì thầm” đều có sức mạnh của riêng nó.
Xem thêm
Diễn viên Thương Tín đã về cõi lặng
Thông tin từ chị Bùi Kim Chi (vợ Thương Tín) cho biết, Thương Tín đã qua đời vào khuya nay tại nhà riêng Phủ Hoà, Phan Rang.
Xem thêm