- Tin tức - Hoạt động Hội
- PGS.TS. Ngô Minh Oanh: Anh muốn làm lá biếc
PGS.TS. Ngô Minh Oanh: Anh muốn làm lá biếc
Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng:
2024-09-15 08:00:08
1819 lượt xem
Qua một nhà thơ ở TP. Hồ Chí Minh, tôi biết đến Phó giáo sư, tiến sĩ (PGS.TS.) Ngô Minh Oanh, một người gốc Quảng Bình. Ông là hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh. Cũng qua nhà thơ này, tôi biết đến "Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau", tập thơ thứ 3 của nhà giáo, nhà thơ Ngô Minh Oanh.
Tiếng thơ chất chứa nỗi niềm
Trước đó, PGS.TS. Ngô Minh Oanh đã cho ra mắt độc giả hai tập thơ “Đêm nằm nghe ký ức” (2022), “Đất hóa miền thương” (2023). Vẫn dung dị, nồng nàn và trải nghiệm, như nhận xét của nhà thơ Nguyên Hùng, “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau”, gồm 50 bài thơ, gồm các nhóm đề tài chính: Quê hương, đất nước, những nơi ông có dịp đặt chân đến; biển đảo, người lính; nghề giáo. Đề tài rộng lớn về quê hương Quảng Bình xuất hiện khá nhiều trong các bài thơ: “Tiếng gà quê”,“Kiến Giang sông”, “Trước Quảng Bình quan”, “Cơm tấm của mạ”... Ông viết “Thơ tôi trằn trọc đêm dài/Ruột mềm máu chảy trong ngoài nhân gian” (Thơ tôi)-có thể hiểu đó là “mạch cảm” của thơ ông.
“Trước Quảng Bình quan” là bài thơ khá dài, có 8 khổ, gồm 44 câu thơ. Quảng Bình quan là một biểu tượng văn hóa, lịch sử không chỉ là niềm tự hào của người Quảng Bình. “Trước Quảng Bình quan”-bài thơ của Ngô Minh Oanh gần như là một tráng ca vừa cô đọng, vừa gợi bằng thơ của một nhà nghiên cứu lịch sử, một người con quê hương.
...
Ai dặm dài thiên lý vượt Hoành Sơn
Đường cái quan xuyên miền cát bỏng
Một Việt Thường biển dài, sông rộng
Chất keo đầu kết miền biên viễn
Văn Lang
(Trước Quảng Bình quan)
Phải am hiểu quá trình dựng nước, giữ nước, mở mang bờ cõi của ông cha; phải hiểu huyền sử và chính sử của dân tộc mới ngộ ra thông điệp mà nhà thơ gửi gắm qua thi phẩm.
PGS.TS. Ngô Minh Oanh (bìa trái) tại lễ trao tặng sách ở xã Cam Thủy (Lệ Thủy).
PGS.TS. Ngô Minh Oanh sinh ra trong một gia đình làm nông thuộc xã Cam Thủy (Lệ Thủy). “Mẹ đội sương sớm mom sông/Mớ tôm mớ cá đòng đòng nuôi con/Cha tôi chiêu chén trà om/Thuốc lào khói cuộn sáng bon đường cày” (Tiếng gà quê). Ông tự hào về gốc gác nhà quê; ám ảnh bởi tiếng gà quê; hay nói cách khác, đó là một phần ký ức: “Tiếng gà đồng vọng đêm đầy/Đã nghe lúa chín hương bay thơm mùa”; “Người quê chân chất thật thà/Tình người hòa lẫn tiếng gà và quê” (Tiếng gà quê).
PGS.TS. Ngô Minh Oanh là người giàu có về hoài niệm. Quá khứ luôn chảy trong tâm hồn ông, kết nối cùng hiện tại; qua thơ gửi thông điệp tới tương lai. Quảng Bình nói chung, Lệ Thủy nói riêng và cả Cam Thủy nơi ông sinh ra cũng vậy, sau gần 40 năm đã thay đổi. Tuy nhiên, nhà thơ luôn nhớ về bát cơm tấm ngày xưa của mạ, dẫu cơm tấm bây giờ đã thành sang chảnh; bát cơm tấm thơm cho lòng rưng rức: “Thương hạt gạo quê mình vỡ vụn để mà ngon” (Cơm tấm của mạ). “Hạt gạo”, “cơm tấm”, “vỡ vụn” là những ẩn dụ thi ca của quá khứ, của lam lũ, của phẩm chất con người một vùng đất.
Lệ Thủy vùng “địa linh nhân kiệt”, nơi có dòng sông Kiến Giang. Ngô Minh Oanh tự hào về dòng sông sự sống, dòng sông văn hóa này. “Lặng lẽ giấu mình vào ngô, lúa mướt xanh/Sông chảy ngầm tự lọc mình qua cát/Hòa Nhật Lệ giọt giọt nguồn tươi mát/Góp tinh khôi Lệ Thủy quê mình” và ông cảm thấy có lỗi với dòng sông:
...
Ôi Kiến Giang muôn đời trôi lặng lẽ
Ta vô tâm cứ vậy lớn khôn
Ta đâu biết sông tự phân thân mà chảy
Một tinh khiết mạch nguồn
qua biết mấy đớn đau
(Kiến Giang sông)
Không chỉ yêu quê hương, nơi sinh ra và lớn lên; “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau” xác tín tiếng thơ Ngô Minh Oanh là tiếng thơ gắn bó với đất nước, Tổ quốc. Ở mảng đề tài này, có thể kể đến “Trước Dinh Độc Lập”, “Đừng gọi Tổ quốc mình hình chữ S”, “Mùa thu”, “Bến Ngự ngày Bác trở về”, “Gửi bạn ở Trường Sa”, “Cồn Cỏ”, “Linh diệu thay những giọt máu giống nòi”, “Có một huyền thoại”, “Bên nấm mộ người chiến sĩ vô danh”, “Ghi ở nghĩa trang biên giới”, “Những bờ lau dọc đường biên”, “Lau trắng Bình Liêu”, “Viết gì đây ngày mười bảy tháng hai”...
Nếu tính đủ các bài thơ nhà thơ Ngô Minh Oanh sáng tác khi anh đến Hà Giang, Điện Biên, Sơn La và viết về Tây Nguyên thì có thể nói, “Tổ quốc mình đất biển mãi hòa nhau” là một tập thơ trữ tình cách mạng. Nói như nhà văn Kao Sơn, tập thơ thể hiện tấm lòng thủy chung trong sáng với Tổ quốc.
Tấm lòng với quê hương
PGS.TS. Ngô Minh Oanh là Nhà giáo ưu tú. Ông có hơn 40 năm dạy học ở nhiều địa phương; nguyên Trưởng khoa Lịch sử; Viện trưởng Viện nghiên cứu Giáo dục, Trường đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh; hiện nay, công tác ở Hội Khoa học Lịch sử TP. Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Giải thưởng Trần Văn Giàu.
Ông tốt nghiệp Khoa Lịch sử (Trường đại học Sư phạm Vinh) và Khoa Triết học (Trường đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh); là chuyên gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong nhiều dự án đổi mới giáo dục; từng giữ các trọng trách: Là ủy viên (năm 2017) và Phó Chủ tịch Hội đồng thẩm định quốc gia chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (năm 2022); 4 năm liền là Chủ tịch Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa Lịch sử-Địa lý bậc trung học cơ sở (từ lớp 6 đến lớp 9) của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Với tư cách là một nhà sử học, cả đời gắn với nghiên cứu và giảng dạy; đến nay PGS.TS. Ngô Minh Oanh đã xuất bản 15 công trình và hơn trăm bài báo nghiên cứu từ lịch sử thế giới, lịch sử văn minh nhân loại, lịch sử Việt Nam và những nghiên cứu về đổi mới giáo dục Việt Nam.
Ông yêu nghề giáo, đam mê lịch sử và dấn thân với nghề. “Nghề thầy giáo cũng là nghề có “ma lực” đặc biệt, dù cho cuộc sống có khó khăn, áp lực nghề nghiệp rất nặng nề, nhưng những ai đã bước chân vào nghề giáo thì phần lớn vẫn bám trụ với nghề cho đến khi về hưu. Tài sản lớn nhất của nghề giáo là nhân cách và một tấm lòng với khát vọng trao truyền tri thức cho học trò…”, ông trải lòng sau hơn 40 năm gắn bó với giảng đường.
RabinDranath Tagore, nhà thơ lớn của Ấn Độ đã nói đại ý: Khi ta đào tạo một người đàn ông, chúng ta sẽ được một người có ích; khi ta đào tạo một người phụ nữ, chúng ta sẽ được một gia đình; và khi đào tạo một người thầy thì chúng ta sẽ được một thế hệ. Đào tạo người thầy có vai trò rất quan trọng, vì khi ra trường, đối tượng lao động của họ là con người, sản phẩm của họ cũng là con người. Nếu một giáo viên yếu kém về năng lực sẽ gây hậu quả cho xã hội rất lớn vì đây là hậu quả có tính dây chuyền.
PGS.TS. Ngô Minh Oanh từng trăn trở về nghề giáo, nhà giáo, môi trường sư phạm. Ông là người mang nặng tình cảm với quê hương, trăn trở với sự nghiệp giáo dục quê nhà. Tháng 4/2024, ông trở lại quê hương, trao tặng hơn 1.000 cuốn sách tham khảo các bậc học từ mầm non đến trung học cơ sở với các loại sách tham khảo lịch sử, địa lý, khoa học, truyện trẻ em… cho Trường tiểu học và trung học cơ sở Cam Thủy.
Tại buổi lễ, PGS.TS. Ngô Minh Oanh chia sẻ: “Là người sinh ra và lớn lên trên quê hương Cam Thủy nhưng sinh sống, công tác xa quê, tôi luôn mong muốn góp phần đưa sự nghiệp giáo dục của xã nhà ngày càng phát triển...Nhằm đền đáp công ơn dạy dỗ của thầy cô và nghĩa tình sâu nặng của quê hương, tôi xin gửi tặng quý thầy cô và các em học sinh yêu quý món quà nhỏ này với mong muốn các thầy cô và các em học sinh có được nguồn tài liệu tham khảo phong phú, đa dạng, phục vụ cho việc dạy và học trong thời gian tới”.
...
Anh muốn làm lá biếc
Góp màu xanh cho rừng
Nếu ngày mai rụng xuống
Được ủ mầm cây non
(Ủ mầm cây non)
Khổ cuối của bài thơ “Ủ mầm cây non” không chỉ là sự ám ảnh từ hiện thực rừng Tây Nguyên-nơi một thời gian dài nhà giáo Ngô Minh Oanh dạy học, bị tàn phá mà sau bài thơ còn là một “hiện thực tinh thần”, và là “tuyên ngôn” của phẩm hạnh.
Nguồn: https://www.baoquangbinh.vn/
Bài viết liên quan
Xem thêm
Thông báo mở rộng sơ khảo “Tiếng gọi đô thị mới”
Sau khi thống nhất ý kiến với nhà tài trợ, Hội Nhà văn TP.HCM quyết định mở rộng cho cuộc thi “Tiếng gọi đô thị mới” được tiếp nhận và xử lý bài dự thi đến hết ngày 30/11/2026.
Xem thêm
Ngày văn học Hàn Quốc 2026 tại thành phố Hồ Chí Minh
Sáng ngày 30/10/2026, Trường Đại học Văn Lang phối hợp với Tổng Lãnh sứ quán Hàn Quốc tại thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) và Viện ngôn ngữ tiếng Hàn - Bộ Giáo dục Hàn Quốc tại TP. HCM, tổ chức buổi giao lưu “Ngày văn học Hàn Quốc 2026” tại trường Đại học văn Lang.
Xem thêm
Hội thảo Khoa học Họ Phùng Việt Nam trong tiến trình lịch sử: Tìm về cội nguồn - Hướng đến tương lai
Từ việc tìm hiểu những đóng góp của tiền nhân đến các đề xuất tôn vinh danh nhân, giáo dục truyền thống và xây dựng cộng đồng học tập, Hội thảo khoa học “Họ Phùng khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử” hướng đến một thông điệp xuyên suốt: Tìm về cội nguồn không chỉ để tự hào về quá khứ mà còn để sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai…
Xem thêm
Người viết trước câu lệnh AI: Cơ hội và trách nhiệm sáng tạo
Chiều 22/10/2026, tại Nhà Sáng tác khu vực miền Trung (Nha Trang), Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức tọa đàm “Người viết trước câu lệnh AI”, với sự tham dự của 24 nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình và các khách mời tại địa phương.
Xem thêm
Người viết trước câu lệnh AI
Tháng 6//2023 tại Nhà sáng tác Đà Lạt, Hội Nhà văn TP.HCM đã tổ chức tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo có thay thế được sự sáng tạo của nhà văn trong thời đại 4.0?”. Bây giờ, tại Nhà sáng tác Nha Trang, Hội Nhà văn TP.HCM lại tổ chức tọa đàm “Người viết trước câu lệnh AI”.
Xem thêm
Trao giải cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2
Cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 (năm 2026), là một trong các hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Giao lưu văn chương Việt - Trung năm 2026”, hướng đến kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc.
Xem thêm
Nữ sinh Trung Quốc giành giải nhất dịch văn học từ niềm yêu thích Nguyễn Nhật Ánh
Sáng 20.10, lễ trao giải cuộc thi dịch văn học Việt-Trung, Trung-Việt mùa 2 năm 2026 diễn ra ở Việt Nam với điểm cầu truyền hình tại Trung Quốc.
Xem thêm
TP.HCM: Hội thảo khoa học về họ Phùng Khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử diễn ra ngày 24/10
Ngày 24/10/2026, tại TP.HCM sẽ diễn ra Hội thảo khoa học “Họ Phùng khu vực phía Nam trong tiến trình lịch sử”, với chủ đề “Gắn kết cội nguồn – Hướng tới tương lai”. Hội thảo dự kiến quy tụ khoảng 300 đại biểu là các tướng lĩnh, nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, nhà văn, trí thức và đại diện các chi họ Phùng trên cả nước, nhằm nhìn lại những đóng góp của dòng họ Phùng trong lịch sử dân tộc, đồng thời trao đổi các giải pháp bảo tồn di sản, phát huy truyền thống và tăng cường kết nối cộng đồng họ Phùng trong thời đại mới.
Xem thêm
Đêm thắp nến đón người trở về
Đêm 13/10/2026, Công viên Lê Thị Riêng bừng sáng bởi hàng ngàn ngọn nến. Những ánh lửa nhỏ bé được thắp lên từ trái tim của người dân Thành phố Hồ Chí Minh, những trái tim đang hướng về lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã sẵn sàng hy sinh vì đất nước, vì nhân dân, vì sự hòa bình, tự do và hạnh phúc của thế hệ sau.
Xem thêm
Dịch giả Nguyễn Lệ Chi: Qua trang văn, độc giả quốc tế hiểu hơn về tinh thần Việt
Nguồn: Thời Nay (Báo Nhân Dân)
Xem thêm
Hội Nhà văn TP.HCM thông báo về một số hoạt động trong những tháng cuối năm 2026
Ban Chấp hành Hội Nhà văn TP.HCM vừa có thông báo về một số hoạt động trong những tháng cuối năm 2026...
Xem thêm
Tin buồn: Nhà văn, dịch giả Dương Đình Hy qua đời ở tuổi 92
Hội Nhà văn TP.HCM vô cùng thương tiếc báo tin: Nhà văn, nhà thơ, dịch giả Dương Đình Hy – hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn TP. HCM, một cây bút có nhiều năm gắn bó với văn học, báo chí và xuất bản – đã từ trần lúc 4 giờ ngày 5/9/2026 tại TP.HCM, hưởng thượng thọ 92 tuổi.
Xem thêm
Người góp một nhịp cầu đưa văn học Việt Nam ra thế giới
Nhìn lại cả chặng đường làm văn chương và quảng bá cho nền văn học nước nhà của Kiều Bích Hậu, tôi có nhiều trăn trở. Nếu chị là thành viên của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, hẳn sẽ có nhiều điều kiện làm được nhiều việc hơn thế nữa.
Xem thêm
Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu - Thành phố nghĩa tình”
Sáng ngày 25/8/2026, tại Hội trường Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Tạp chí Văn nghệ TP.HCM, đã tổ chức lễ trao giải cuộc thi Ký “Thành phố tôi yêu - Thành phố nghĩa tình”, do Tạp chí phát động ngày 16/5/2024.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều thôi giữ chức Chủ tịch HNV Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Bình Phương nhận Quyền phụ trách Hội
Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (BCH HNVVN) vừa họp, xem xét việc kiện toàn nhân sự lãnh đạo Hội. Tại hội nghị ngày 24/8/2026, Ban Chấp hành (BCH) đã tiến hành bỏ phiếu kín và thống nhất bãi nhiệm chức danh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X (2020-2025) đối với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.
Xem thêm
Từ quản lý từng cuốn sách sang quản trị toàn bộ vòng đời của nội dung xuất bản
Đại biểu đề nghị dự thảo thiết kế rõ ba tầng gồm: xuất bản phẩm; sản phẩm thông tin thực sự có tính chất xuất bản; và thông tin thông thường trên internet. Đồng thời, cần loại trừ rõ mạng xã hội, blog cá nhân, trao đổi cá nhân, dữ liệu nghiên cứu mở và thông tin nội bộ, trừ trường hợp được tổ chức thành hoạt động xuất bản.
Xem thêm
Lan tỏa giá trị di sản từ Giải thưởng Trần Văn Khê 2026
Di sản văn hóa không chỉ cần những người sáng tạo, mà còn cần những người gìn giữ, trao truyền và tiếp nối. Nhìn vào những gương mặt được tôn vinh tại Giải thưởng Trần Văn Khê năm nay, có thể cảm nhận rõ mạch chảy bền bỉ ấy của văn hóa Việt Nam.
Xem thêm
Nhà văn TP.HCM cùng văn nghệ sĩ Thành phố dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Sáng 27/7/2026, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, nhiều nhà văn TP.HCM đã cùng Đoàn Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy và đội ngũ văn nghệ sĩ Thành phố đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.
Xem thêm
Giới trẻ quan tâm câu chuyện “Từ văn học đến điện ảnh”
Ngày 257/2026, tại trường Đại học Văn Lang, Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tọa đàm “Từ văn học đến điện ảnh”.
Xem thêm
Nhà văn Phùng Văn Khai thay nhà văn Nguyễn Bình Phương làm Tổng biên tập Văn nghệ Quân đội
Thực hiện các quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về công tác cán bộ, Đại tá – nhà văn Nguyễn Bình Phương (tên thật Nguyễn Văn Bình), Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội nghỉ hưu; Đại tá – nhà văn Phùng Văn Khai, Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội được bổ nhiệm giữ chức Tổng biên tập.
Xem thêm
