(Mời click vào logo trên đây để truy cập thư mục)

Nhà văn HỘI AN

Tên thật: Nguyễn Hạnh Nhung

Sinh năm 1957

Quê quán: Thanh Tiên, Thanh Chương, Nghệ An

Tốt nghiệp Đại học nông nghiệp 2 Hà Bắc năm 1978

Hiện sống và làm việc tại Vũng Tàu.

Tác phẩm:

- Mang nặng kiếp người - Tập truyện ngắn, NXB Hội Nhà văn, 2011

- Khu rừng cuộc đời - Tập truyện ngắn, NXB Hà Nội, 2016

- Đang in: Sáu đời sếp - Tập truyện ngắn.

- Có truyện ngắn và tạp bút in trên các báo ở trung ương và địa phương.

Giải thưởng:

- Giải khuyến khích cuộc thi truyện ngắn năm 2022-2023 về đề tài công nhân và công đoàn của báo Lao động.

- Giải khuyến khích cuộc thi sáng tác về chủ đề Học tập và làm theo tấm gương đạo đức tác phong Hồ Chí Minh, giai đoạn 2020-2025 của Tỉnh ủy BR-VT.

___________

Khoảng những năm 1994 -1995, Bà Rịa - Vũng Tàu còn rất hiếm bác sĩ thú y đào tạo bài bản. Tôi nhớ hồi ấy con chó nhỏ của tôi bị ốm, chạy chữa nhiều nơi, gần như tuyệt vọng thì có người mách tôi đến một nữ bác sĩ đang công tác tại Chi Cục Thú Y Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ). Thì ra chị ấy ở gần nhà mình, tôi lập tức mang con cún đến ngay. Cửa mở, nữ bác sĩ xuất hiện, một chị xinh đẹp, thanh mảnh, vui vẻ. Sau khi tư vấn nhiệt tình, chị tiêm một mũi thuốc và dặn tái khám, con vật cưng đã khỏe mạnh ngay sau đó. Nếu ai cùng chung tâm trạng, sẽ hiểu sự biết ơn của người nhà “bệnh nhân” đối với bác sĩ thế nào vì khi đã nuôi thú cưng, chúng đã như một thành viên thân thiết trong gia đình vậy.

Sau đó nhiều năm tôi mới ghé tư gia nhà thơ Lê Huy Mậu và mới biết nữ bác sĩ năm xưa là phu nhân của anh - Chị Hội An, và biết chị cũng tham gia viết truyện ngắn, làm thơ, viết báo. Quả thực văn chương là một cơn say đặc biệt. Nếu như chị Hội An chú tâm vào chuyên môn của mình, nâng cấp phòng khám thú y từ thời Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) còn rất ít những bác sĩ thú y có tay nghề như chị thì biết đâu đến nay chị đã là một đại gia có tiếng! Phong trào nuôi thú cưng bây giờ thật đa dạng, phổ biến và có những người chỉ bán đồ dùng phục vụ thú cưng thôi đã không ngừng hốt bạc.

Nhưng chị Hội An đã trót yêu văn chương và quý trọng nghề cao quý nhưng cũng vô cùng nhọc nhằn này, chị viết từ những điều xảy ra chung quanh, từ tình yêu đối với gia đình, xã hội. Văn chị cũng giống như chính tác giả: nhân hậu, bao dung, thành thật và có cả… bao đồng! Nhiều người cứ nghĩ chị may mắn là vợ của ông nhà thơ nổi tiếng ở Vũng Tàu nhưng tôi lại nghĩ đó là một thiệt thòi. Biết đâu chị đã được nhìn nhận tài năng công bằng hơn nếu không vì cái bóng của nhà thơ Lê Huy Mậu che khuất?

Có thể do cái tâm của một thầy thuốc nên chị Hội An hay động lòng trước những hoàn cảnh xảy ra chung quanh mà có khi chẳng liên quan đến mình. Chị sẽ lên tiếng ngay, hành động ngay nếu theo chị đó là việc chưa công bằng, chưa minh bạch mà không tính đến những thiệt hơn, đó là phẩm chất quý không phải người cầm bút nào cũng có.

Nhà thơ Vũ Thanh Hoa giới thiệu truyện ngắn in ở số 153 tạp chí Văn nghệ TP. HCM của nhà văn Hội An, hội viên hội VHNT Bà Rịa -Vũng Tàu (cũ)

BÀN TAY VỊN

Hội An
 

- Anh ơi vào ăn cơm!

Tôi gọi ra phía phòng ngoài, nơi Hoàn đang ngồi dán mắt vào ti vi.

Bữa cơm đạm bạc của 2 vợ chồng chỉ có đĩa cá nục kho, đĩa rau muống luộc, chén nước chấm, mấy trái cà pháo, tô nước rau vắt chanh được tôi dọn gọn ghẽ trên một góc bàn ăn. Hoàn uể oải ngồi vào bàn cầm đũa gắp vào chén mình khúc cá.

- Cá này hồi trước anh ăn ở nhà ăn tập thể cơ quan, bà Bảy cấp dưỡng kho ngon lắm, xương dừ tan, và thơm lắm kìa!

Tôi lặng lẽ ăn, bởi biết câu đó ý là Hoàn chê khéo vợ kho không ngon bằng. Cá kho muốn rục xương hoặc phải hầm cả vài tiếng đồng hồ hoặc trong nồi áp suất. Đây đồ nhà bếp của tôi đều vào loại xoàng xĩnh, lại chủ trương tiết kiệm hết sức trong chi tiêu nên chỉ nồi cá nhỏ mà hầm lâu cũng tốn điện. Nói chung muốn nấu ăn ngon thì phải đủ điều kiện chứ không chỉ là khéo tay. Nhưng Hoàn cố tình không hiểu điều đó. Bởi vậy dù cố gắng đến đâu thì với tình trạng thiếu trước hụt sau như hiện tại, tôi cũng không thể tạo được bữa ăn vừa miệng chồng được. Hơn nữa tôi từ quê mới vào mấy tháng nay, món ăn vùng miền mỗi nơi mỗi khác. Nên nhiều khi bữa ăn thành thảm hại.

Đó là lần đầu tôi đi chợ ở đây, lúc tôi mới vào được 2 ngày. Thấy chợ có khá nhiều cá đuối vừa vừa con tầm dăm bảy lạng. Cá này chợ quê tôi người ta cũng buôn từ vùng biển về để nấu với khế chua. Tôi mua luôn 1 con, mua luôn mấy trái khế chua nấu canh như từng nấu ở nhà, gia vị chỉ có hành chứ không biết dùng ngò gai rau ôm như ở đây. Trưa Hoàn đi làm về, nhìn tô canh vợ nấu, bĩu môi: “Canh này heo nó cũng chẳng thèm ăn”. Rồi hầm hầm thay đồ trở lại dắt xe ra ngoài. Để mặc tôi một mình với bát cơm chan canh và chan cả nước mắt. Chuyện ăn lúc này không thể coi chỉ là chuyện nhỏ, là chuyện vặt vãnh.

Nhưng không chỉ chuyện ăn. Còn bao sự bất đồng khác mà tình yêu sét đánh không cho tôi kịp tìm hiểu trước khi cưới rồi đồng ý theo chồng vào Nam.

***

Hoàn với tôi cùng quê, hai gia đình đều biết nhau. Anh lại còn là học trò cũ của bố tôi nên anh đã biết tôi từ khi tôi mới chỉ là con bé con tóc còn cháy nắng. Vậy nhưng chỉ đến lúc anh tốt nghiệp Đại học ở Sài gòn và về công tác tại thành phố biển này, anh mới gặp lại tôi trong một lần về đón tết ở quê nhà. Tôi biết mình chỉ là một cô giáo làng có duyên chứ không đẹp, cũng không có gì nổi trội. Vậy mà chỉ sau vài tiết mục văn nghệ của trường góp vui đón xuận, anh đã cố công nán lại tìm tôi sau sân khấu để mời tôi đi uống nước và làm quen. Không biết anh đã hấp dẫn tôi vì lí do nào. Vì vẻ ngoài lịch lãm và dễ coi? Hay vì lối nói chuyện dí dỏm và bông đùa có duyên? Hay tôi đã vội vã xếp anh vào loại đàn ông có tâm hồn đẹp vì thuộc nhiều thơ văn đến thế? Không thể nào giải thích. Có một nhạc sĩ tiếng tăm đã từng nói đơn giản: Yêu chỉ vì…yêu. Chỉ biết tôi đã ngất ngây ngay sau đó. Để sau mấy tháng anh về quê và chúng tôi tổ chức lễ cưới.

Hết năm học đó, tôi xin nghỉ dạy ở trường để vào với anh. Và một trăm chỗ lệch cũng chỉ đến lúc chúng tôi thực sự sống cùng nhau trong một căn nhà mới dần lộ ra và không dễ gì để kê cho bằng như câu ca xưa được.

Hóa ra nghề sư phạm tiểu học của tôi không hề dễ xin việc ở thành phố biển này như anh nói khi chúng tôi hoạch định tương lai sau đám cưới. Hiện tai trường nào cũng đủ biên chế rồi là câu trả lời tôi nhận được khi nộp đơn xin việc tại Phòng giáo dục. Chuyện xin việc phải tốn kém ít nhiều như một lẽ đương nhiên không phải vợ chồng tôi không hiểu. Và may mắn là Hoàn vẫn có vài mối quan hệ quen biết sơ sơ để nhờ vả và chờ đợi. Những cuộc cà phê hay cuộc nhậu dù nhỏ với ý nghĩa miếng trầu đầu câu chuyện chiếm tỷ lệ chi tiêu đáng kể trong suất lương còm cõi của Hoàn. Nhưng chúng tôi đã chờ đợi mỏi mòn gần cả năm mà vẫn chưa có chút le lói hi vọng nào về một tờ giấy tiếp nhận.

Khỏi phải nói trong thời gian này cuộc sông vợ chồng tôi buồn tẻ và bí bách thế nào. Một suất lương của anh ngoài nhiệm vụ giao tế xin việc cho tôi còn phải nuôi 3 người. Sau khi tôi vào vài tháng bà chị ruột anh cũng gửi thêm đứa cháu vào xin việc. Chưa hết. Thêm chuyện tôi dính bầu không nằm trong kế hoạch. Điều này không những không mang lại niềm vui như thông thường mà còn là nỗi lo lắng lớn hơn trong thời kì kinh tế cả nước đều đói kém.

Càng đói khổ thiếu thốn càng thương nhau chỉ là lí thuyết, hay đó là tình yêu lí tưởng. Còn thực tế khi bí bách, túng quẫn, người ta sẽ nhỏ nhen hơn, xấu tính hơn, ích kỉ hơn là chuyện phổ biến. Và Hoàn không ngoại lệ. Lúc này Hoàn sẵn sàng mắng mỏ, cau có, thậm chí mạt sát vợ khi không đúng ý mình. “Vợ người ta thì giỏi giang, trong khi vợ mình chỉ ăn bám” là câu tôi đã nghe từ miệng anh không chỉ một lần.

Chờ việc mãi không được. Khi bụng đã lùm lùm tôi quét định giấu chồng tự mình đi xin việc làm tạm. Phải nói là thống kê đầy đủ thì tôi đã tới cả thảy hơn chục cái quán cà phê và ăn sáng xin phụ việc mà đều bị lắc đầu là ở đây đủ người rồi. Và có thể đó là sự thật. Ngày đó không có những tiệm quán hoành tráng như bây giờ. Quán nhỏ, khách ít, và họ đang hoạt động bình thường thì tất nhiên đâu đã vào đó. Mà lúc này tôi nhìn lại mình, đã không đẹp, lại còn gầy gò trơ xương, lại bụng bầu lùm lùm. Không có một chút hấp dẫn nào cho công việc cần ngoại hình hay sức khỏe ở một ngành dịch vụ đặc trưng như quán xá.

Tôi chuyển hướng sang các cơ sở chế biến hải sản như phơi cá khô, làm mắm nêm, mắm ruốc, lột vỏ tôm…Nhưng thật đáng buồn là ở đâu tôi cũng nhận được câu trả lời giống hệt nhau “Đây đủ người rồi” lặp lại.

Làm thế nào bây giờ? À, xin đi quét đường. Chị quét rác quen mặt ở khu tập thể vợ chồng tôi ở chỉ tôi tới Công ty vệ sinh môi trường của thành phố. Nhưng chị cũng nói trước để tôi liệu là công việc được coi không cần sức vóc này đã đầy người nhà ở quê đưa vào của các sếp. Nên không dễ. Tôi chán nản buông xuôi. Vậy thì làm gì tới lượt mình?

***

Tôi mang thai đã sang tháng thứ 8. Với người bể bầu sớm thì đã phải lo đến giờ G rồi đây. Vậy mà tận đến lúc này tôi còn chưa có tiền để sắm nổi đồ và tã lót cho con. Không phải tiện lợi như cái tã bỉm cho trẻ ngày nay. Hồi đó chỉ là cái tã bằng vải thô hay vải màn mà cũng hiếm hoi đắt đỏ lắm. Tôi nói với Hoàn:

- Anh đi vay tiền để em sắm đồ cho con, chứ đến giờ chưa có là trễ lắm rồi.

Hoàn thủng thẳng:

 - Vay sớm thì nợ sớm. Làm gì mà vội!

Tôi chưng hửng:

 - Giờ mà còn sớm gì nữa. Có đứa bạn em chỉ bảy tháng đã đẻ rồi kìa.

- Vậy thì em đi mà vay!

- Ai mà cho em vay? Không có anh em bạn bè nào của em ở đây cả.

Tôi đã muốn chảy nước mắt. Ô hay! Cố gắng thuyết phục vợ vào đây anh sẽ lo hết mà giờ nói thế này đây. Tự nhiên tôi thấy ân hận là đã bỏ quê, nơi mình đang có việc làm, có thu nhập, lại có cả gia đình mình và bạn bè sẵn sàng hỗ trợ. Giờ vào đây để chui vào bế tắc, thành kẻ ăn bám và bất lực toàn tập.

Chiều tối hôm đó Hoàn đi dám cưới một người bạn cùng cơ quan. Ăn tối xong thằng cháu chở tôi tới nhà một chị đồng hương chơi cho khuây khỏa. Lúc về tôi tá hỏa vì khóa cửa bị cạy. Kiểm tra hết cả nhà thì chỉ mất cái ti vi, và trong nhà đó cũng là thứ duy nhất có giá trị. Dù nhà tập thể nhưng chỉ mình nhà chúng tôi mở ra lối hẻm sau nên không cùng lối đi với hàng xóm. Bởi vậy trộm có đột nhập cũng chẳng ai hay. Tôi ngao ngán khóc òa: Sao chó lại cắn áo rách? Và chỉ lúc sau Hoàn về thì anh nổi trận lôi đình vì 2 mợ cháu dám bỏ nhà đi chơi để bị mất trộm. “Đã chẳng làm được gì còn đểnh đoảng”. “Đồ phá hoại”. Tôi tối tăm mặt mũi bởi những lời chửi rủa vô lối của Hoàn. Anh hiện nguyên hình là một kẻ thô lỗ, tàn bạo.

Khi Hoàn đã thay đồ, buông màn thì tôi vẫn ngồi ngoài cửa. Biết là khó lòng ngủ được, tôi lang thang ra đường. Ngoài đường vẫn dấp dìu xe cộ. Đây là con đường Quang Trung kề Bãi trước với gành đá và rừng dừa rất nên thơ. Rất nhiều người vẫn đi dạo vào mỗi tối trên lề đường để nghe sóng vỗ rì rầm và hưởng làn gió biển mát rượi. Nhưng bây giờ thì lòng tôi tan hoang trong gió, trong tiếng sóng. Thành phố xinh đẹp biết bao! Khí hậu nơi vùng biển này dễ chịu biết bao! Nó đã là nơi đáng sống cho biết bao người. Dù thành phố không đến nỗi hẹp nhưng đã chẳng thể chừa cho mình lấy một chỗ. Mình không có lấy một chỗ! Tôi cứ đi, đi mãi không để ý đến 2 chân đã tê mỏi và nước mắt cứ tuôn rơi trên môi mặn chát.

Bước chân vô định đã đưa tôi ngồi ở tít xa cái cầu đá nhô ra ngoài biển, chỗ đó cách nhà tôi cả vài cây số. Tôi cảm thấy nếu gieo mình xuống đại dương là sẽ chấm dứt được mọi điều phiền muộn và lo lắng. Sẽ hết đau khổ. Sẽ nhẹ nhàng biết bao nhiêu. Và con tôi sẽ không phải ra đời trong quá chừng thiếu thốn …

Bỗng có một người đàn ông lạ, lớn tuổi nhẹ nhàng ngồi xuống bên tôi. Nếu lúc khác chắc là tôi đã sợ lắm. Nhưng giờ đây cảm xúc trong tôi hình như đã trơ lì. Trước lằn ranh sinh tử thì không còn gì quan trọng. Anh ta mặc chiếc áo thun sẫm màu và quần sooc ống rộng. Có một chiếc khăn mặt màu cháo lòng vắt trên vai nữa. Có thể anh làm nghề chài lưới và vừa trở về từ chuyến biển. Không. Thái độ của anh ta không có gì đe dọa. Anh ân cần hỏi han khi tôi đang thổn thức. Anh nói giản dị: “Chết thì dễ, sống được mới khó cô à…” Sao anh ta biết ý định của tôi? Có lẽ anh ta theo dõi tôi từ nãy giờ và thấy bà bầu này hơi kì cục chăng? Cảm thấy có người sẵn sàng chia sẻ, tôi kể mọi điều cho anh ta nghe mặc dù đó là người lạ. Anh ta nói nhẹ nhàng: “Cô tưởng chỉ mỗi mình khổ, chỉ mỗi mình tuyệt vọng sao? Thưc ra có nhiều người cũng có lúc bế tắc như mình nhưng họ vượt qua được vì họ nghĩ đến công sinh thành của cha mẹ. Vả lại, sông có khúc người có lúc mà cô …”

Phải, tại sao tôi không nghĩ đến gia đình mình? Mặc dù nghèo nhưng bố mẹ và các em đều yêu thương tôi, mong đợi và tin tưởng ở tôi. Sở dĩ từ lúc theo chồng tôi không liên lạc nhiều với gia đình vì xấu hổ với hoàn cảnh hiện tại. Tôi sợ mẹ buồn lo, sợ bố lại phải xoay xở kiếm tiền gửi cho con. Tôi đã nhận được tiền bố gửi một lần khi có anh đồng hương có việc về quê vào. Bởi thông tin anh ta nói với bố là tôi vẫn chưa xin được việc.

Người đàn ông nói nhẹ nhàng nhưng khá cương quyết: “Nhà cô đâu tôi đưa về? Cứ bình tĩnh tìm cách giải quyết. Rồi sẽ qua thôi cô à”.

***

Người đàn ông xa lạ đó nói đúng. Sau mọi nỗ lực tìm kiếm sự giúp đỡ và cả tự mình vươn lên, gia đình tôi rồi cũng dần qua được đoạn khó khăn nhất. Tôi đã có việc làm dù không đúng nghề khi con tôi mới vừa 2 tháng tuổi. Có rất nhiều khốn đốn nhưng rồi cũng đã qua. Hôm nay, đứa con trong bụng tôi ngày đó đã tốt nghiệp đại học và đã xin được việc làm. Cảm nhận được ý chí vươn lên của tôi, Hoàn sau đó cũng dần thay đổi tính nết. Tôi không nói mình đã đủ đầy, mĩ mãn nhưng nhớ lại chuyện cũ, tôi muốn viết vài dòng để cảm ơn người đàn ông xa lạ chỉ gặp một lần trong năm xưa đã đưa tay cho tôi vịn để bước qua một bờ vực. Và tôi cũng mong cuộc đời có rất nhiều những bàn tay vịn cho những hoàn cảnh giống tôi hồi đó.

H.A.