TIN TỨC
  • Truyện
  • Bí mật của H’Loan – Truyện ngắn của Hồng Chiến

Bí mật của H’Loan – Truyện ngắn của Hồng Chiến

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2023-11-11 15:04:29
mail facebook google pos stwis
2297 lượt xem

Giờ kiểm tra toán, học trò lặng im chăm chú vào bài vở của mình. Cô giáo H’Xíu ngồi quan sát học sinh làm bài lòng vui vui. Cuối tháng tư rồi, chẳng còn mấy tuần nữa năm học sẽ kết thúc, lớp 3A của cô được nghỉ hè trước khi bước vào năm học mới và chắc chắn có thêm tấm giấy khen treo lên tường lớp học ghi nhận công lao của cô và trò sau một năm phấn đấu. Những gương mặt thơ ngây, thông minh và dễ thương ngày hai buổi đến trường đã trở thành niềm vui, niềm tự hào của chính cô – người mẹ thứ hai của các em.

Nhà văn Nguyễn Hồng Chiến

Lớp 3A có 35 em là ba lăm mảng đời khác nhau, hoàn cảnh khác nhau nhưng đều có chung một điều quý giá là hết sức chăm học. Cô bé ngồi đầu bàn ngay sát bàn giáo viên người dân tộc Mường có cái tên rất hay: Bùi Tuyết Mai, con một gia đình di cư tự do quê tận tỉnh Hòa Bình; điều kiện kinh tế chưa phải giàu có nhưng cũng đủ ăn, bố mẹ gửi gắm cho cô, muốn con học giỏi mai mốt thoát ly khỏi ruộng rẫy. Tuy sống trên miến đất Tây Nguyên đầy nắng gió nhưng nước da trắng như bột lọc kia không hề bị ảnh hưởng; em có nét đẹp của một cô gái Tây bắc, khác hẳn các bạn cùng lớp.

Em Trần Hùng ngồi đầu bàn thứ hai, ba má đi làm tận thành phố Hồ Chí Minh chỉ những ngày lễ tết mới về thăm, em ở nhà với bà nội, ngày hai buổi đi học, khi về phải phụ với bà công việc gia đình; tính nóng nhưng thẳng thắn và nhiều lúc xử sự thiếu tế nhị; con cái xa ba má, thiếu sự uốn nắn nên rất cần những lời khuyên nhẹ nhàng để phát triển toàn diện.

Bàn cuối phòng học là hai khuôn mặt trái ngược nhau hoàn toàn; Y Suk khỏe mạnh, nước da đen như đồng hun, tóc xoăn tít có vài sợi xỏa xuống mắt trông rất nam tính. Hoàn cảnh Y Suk rất tội, má mất sớm, ba yêu người phụ nữ khác không chịu “nối dây”(1) nên bị đuổi khỏi nhà, không được mang theo tài sản gì; ngay cả đứa con trai duy nhất cũng bị bà ngoại giữ lại nuôi – luật tục của người Êđê là vậy. Đã mất má lại mất luôn cả ba là cú xốc quá lớn, em cục tính, học hơi yếu nhưng bù lại rất khỏe mạnh. Vì hoàn cảnh như vậy nên cuộc sống vật chất của Y Suk rất khó khăn, nhà trường và lớp thường xuyên phải tổ chức hỗ trợ thêm để em có đủ điều kiện tối thiểu theo học.

Ngồi cạnh Y Suk, bé H’Loan con của một gia đình tương đối thành đạt, ba công tác trong ngành Công an, mẹ làm Phó giám đốc chi nhánh ngân hàng, hàng ngày đi học có ô tô đưa đón; em học giỏi vào hàng nhất nhì trường, chữ viết đẹp, được cử làm lớp trưởng và giao luôn việc kèm Y Suk học tập. Nhìn cả lớp chăm chú làm bài, lòng cô giáo vui hơn, ấm áp hơn.

Bốp! Bỗng nhiên tiếng một cái tát khá mạnh vang lên, Y Suk và H’Loan lao vào ẩu đã nhau. Cái tát của H’Loan hằn lên vết đỏ trên khuôn mặt Y Suk, Y Suk cũng không vừa khi ghì đầu H’Loan xuống bàn. Cả lớp ồn ào như chợ vỡ, các em nhốn nháo đứng cả lên xuyết xoa. H’Xíu đứng bật dậy quát:

– Tất cả về chỗ, ngồi xuống. Y Suk, bỏ bạn ra.

– Thưa cô nhưng…

Y Suk không nói hết câu, hai tay vẫn nhận đầu Thu Loan xuống mặt bàn, còn hai tay H’Loan vẫn nắm lấy cổ áo Y Suk.

– Cả hai em bỏ tay ra.

Đến lúc này bốn bàn tay mới từ từ buông ra, khuôn mặt H’Loan đầm đìa nước mắt gục xuống bàn, nức nở.

– Tại sao vậy?

Y Suk lặng im, môi mím chặt không trả lời, đầu cúi gằm xuống.

– Hai em đứng dậy!

Trật tự lớp được ổn định, cô giáo thu bài kiểm tra và truy tìm nguyên nhân vụ xô xát. Theo khai báo của H’Loan, nguyên nhân dẫn đến vụ ẩu đã trên là do bạn Y Suk đòi xem bài của em, em không cho nên bạn giật vở, làm bẩn mất bài kiểm tra.

Y Suk mặt đanh lại không nói gì, cô hỏi mãi mới lúng búng trả lời:

-Em chỉ định xem kết quả bài toán có giống nhau không, nhưng bạn không cho nên em kéo nhẹ cuốn vở, không may đúng lúc H’Loan vừa chấm hết dòng nên trang giấy bị gạch một đoạn.

Sau một hồi “lên lớp” hai cô cậu học trò làm mất trật tự vi phạm nội quy lớp học, đồng thời để cả lớp rút kinh nghiệm; H’Xíu cho học trò về, còn hai em vi phạm phải ở lại viết kiểm điểm. Y Suk viết xong nộp cho cô về trước, còn H’Loan vẫn nức nở khóc không viết nổi bản kiểm điểm. Cô H’Xíu có lẽ cũng mủi lòng nên nhẹ nhàng hơn:

– Bạn sai, em là lớp trưởng, lại là con gái sao tát vào mặt bạn như thế?

– Thưa cô nhưng…

H’Loan vẫn nức nở khóc. Sau gần hai năm chủ nhiệm chưa bao giờ H’Xíu thấy cô học trò cưng của mình xữ sự mất bình tỉnh như thế này và cũng chưa bao giờ thấy em khóc. Vậy mà hôm nay lại xảy ra chuyện thế này, chắc có nguyên nhân gì đây, phải tìm xem đó là cái gì? Lớp tiên tiến của cả trường không thể chấp nhận như thế này. Đặt tay lên đôi vai đang run lên vì khóc, cô giáo chủ nhiệm ân cần:

– Nín đi, có chuyện gì em kể cho cô nghe nào!

– Thưa cô, bài của em bị lem mất rồi làm sao được điểm mười nữa ạ.

H’Loan nghẹn ngào nói rồi lại nức nở khóc. Cô giáo như chợt hiểu ra điều gì làm cô học trò khóc mãi nên nói:

– Hôm nay bài làm không sạch chắc chắn sẽ bị trừ điểm rồi, lần sau kiểm tra phải cẩn thận hơn sẽ được điểm mười để bù lại. Thôi em nín đi.

– Thế bao giờ mới thi lại ạ.

– Tháng sau.

H’Loan lại càng khóc to hơn:

– Một tháng nữa mới thi lại, lâu quá cô ơi. Hu! Hu!…

– Nín đi nào, có chuyện gì nói cô nghe, giúp được cô sẽ giúp.

– Cô nói thật nhé. Cô gúp em nhé!

H’Loan ngừng khóc ngước mắt nhìn, hai tay nắm vạt áo cô giáo giật giật.

– Được rồi, em nói xem cô có thể giúp được không!

– Cô ơi, bài kiểm tra hôm nay cô cho em mười điểm, tháng sau kiểm tra lại, cô trừ điểm của bài hôm nay. Em sẽ chia cho cô một nửa cô nhé.

– Tại sao phải là điểm 10, chia một nửa là chia cái gì vậy?

– Nếu bài hôm nay em được điểm 10, về nhà mẹ sẽ thưởng cho em 10 ngàn đồng, em chia cho cô một nửa vị chi là 5 ngàn, em còn 5 ngàn là vừa đủ ạ.

H’Xíu cau mày tỏ ra khá thất vọng về cô học trò, thế ra cô bé khóc là vì không được điểm 10, không có điểm 10 em sẽ không được mẹ cho 10 ngàn đồng. Con nhà khá giả hỏng thật, chỉ lo kiếm tiền ăn quà vặt, mục đích cố gắng học tập cũng chỉ vì tiền. Cách khuyến khích học tập kiểu này sẽ làm hỏng cả con cái. Mình phải đến nhà góp ý với gia đình mới được. Buồn thật, đến điểm học cũng gạ cô trao đổi bằng tiền. Mới tý tuổi đầu mà đã thế này… Xót xa quá. Đau lòng quá. Từ trước tới nay mình đã nhầm chăng!

– Em cần tiền nhiều để làm gì vậy?

– Em nói nhỏ với cô, cô đừng nói cho ai biết nhé. Cô có hứa không? Ngoéo tay. Học kỳ hai này em được bốn điểm 10 môn toán, mẹ thưởng cho em 40 ngàn đồng, chỉ cần thêm 5 ngàn nữa là đủ 45 ngàn.

– Em cần 45 ngàn đồng để làm gì?

– Tuần sau sinh nhật bạn Y Suk, em muốn mua tặng bạn ấy đôi giày vì bạn chưa bao giờ được đi giày cả. Mẹ em bảo, cái gì bằng công sức của mình làm ra tặng bạn mới quý. Đúng vậy không cô?

– Ừ, đúng rồi!

H’Xíu ôm choàng lấy H’Loan, giọng xúc động:

-Em giỏi lắm.

Nói xong cô móc bóp lấy tờ mười ngàn đưa cho Thu Loan, bảo:

-Em cho cô góp với nhé.

-Không được đâu cô, em muốn tặng quà cho bạn bằng chính lao động của mình cơ.

-Vậy cô cho em mượn mua quà cho bạn, hôm sau được điểm mười nữa trả lại cô.

– Dạ!

Hai cô trò bước đi trên sân trường dưới bóng những cây phượng cổ thụ. Trời trong xanh, những tia nắng buổi trưa có phần gay gắt nhưng không làm người ta khó chịu vì thỉnh thoảng từng cơn gió ào ào thổi đến. Tây Nguyên là vậy, đất trời Tây Nguyên là vậy, xen lẫn những khô cằn nắng hạn là những mầm xanh tươi tốt, xinh đẹp đang trỗi dậy và con người Tây Nguyên cũng thế: rất đẹp, rất xinh và thấm đậm tình người.

N.H.C

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đảo cô đơn - Truyện ngắn của Vũ Minh Phúc
Những chú chim hải âu và chim mòng biển thấy trên thân hình cụ Quít một vệt sáng bình mình trong đôi mắt và lập tức ào ào đua nhau bay về phía lớp học tranh nhau hát ca. Còn Lan Nhi nhìn ở nơi chúng, xoè đôi cánh tay ra mỉm cười. Ngoài kia, biển lấp lánh xa mờ, chỉ thấy trên hòn đảo tiếng học bài e a trong mỗi buổi sớm tan lẫn trong tiếng gió vẫy gọi trên cây phong ba rung rinh chòm lá và những sắc bàng vuông xanh nõn tươi tắn đầu mùa.
Xem thêm
Chiếc nhẫn không đính đá – Truyện ngắn Chu Phương Thảo
Anh bước vào một tiệm vàng vào một chiều cuối thu trong đợt về phép thăm mẹ. Cửa tiệm nhỏ nằm sâu trong con phố cổ gần nhà anh, ánh đèn vàng buông xuống những ánh sáng ấm áp làm anh thấy bình yên đến lạ. Anh đứng rất lâu trước tủ kính, tim hồi hộp khi chọn một cặp nhẫn. Chiếc nhẫn trơn không đính đá, không khắc chữ vì đã có lần anh nghe người con gái anh thương thích một chiếc nhẫn như thế. Anh nhẹ nhàng cất chiếc nhẫn vào túi áo rồi bước ra khỏi tiệm hòa mình vào dòng người đang hối hả của phố xá và hình dung ra cảnh sẽ đeo vào tay người con gái ấy chiếc nhẫn vào một ngày trọng đại.
Xem thêm
Món nợ đời người – Truyện ngắn Mai Hoàng Hanh
Sau đám tang, căn nhà bỗng rộng ra. Cái chõng tre kê sát vách như thừa thêm một khoảng trống. Chiếc ấm trà vẫn nằm trên bàn gỗ, nhưng không còn ai gọi: “Mẹ nó ơi, pha tôi ấm trà”. Những chai rượu dưới gầm bàn đã được dọn đi. Mùi men cũng theo người chết mà tan dần.
Xem thêm
Vịt toi - Truyện cực ngắn của Lê Thanh Huệ
Nguồn: Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam, số 53 tháng 10/2026, trang 24
Xem thêm
Rời phố - Truyện ngắn Nguyễn Đúp Sật
Anh biết, thành phố này sẽ không bao giờ ngừng thay đổi. Những tòa nhà cao hơn sẽ tiếp tục mọc lên, bụi mịn sẽ còn phủ kín bầu trời trong những ngày đông tới, và áp lực cuộc sống sẽ không tự nhiên biến mất. Nhưng anh cũng biết rằng, ngay dưới lớp bê tông và khói bụi kia, Hà Nội vẫn sống — một nhịp sống âm thầm, kiên cường, và sâu thẳm. Và miễn là anh biết cách hít thở, biết chấp nhận những vết sẹo của cả thành phố và của chính mình, anh sẽ luôn tìm thấy một lối về giữa những mùa rời khỏi thành phố.
Xem thêm
Thềm nắng mưa bay - Truyện ngắn của Vũ Minh Phúc
Tôi muốn biết thành phố của tôi đang nghĩ gì, muốn biết điều đó, tôi tìm cách để đi từ điểm này đến điểm khác, từ bến sông này sang bên kia sông, tôi đi xuống...Một con thuyền nằm gối bãi, mưa trùm kín cả mặt sông dày đặc như lớp sương mùa ảo ảnh...Tôi chỉ còn nghe thấy tiếng mưa đêm chảy tràn trên các nhịp cầu....
Xem thêm
Rừng Tràm Già – Truyện ngắn Lê Hoàng Kha
Việt quay lưng, tiếp tục bước đi dọc theo bờ kênh. Bóng anh kéo dài trên mặt nước, rồi tan vào bóng đêm. Không ai biết anh sẽ còn đứng ở đây bao lâu, chỉ biết có một người lính đang đi trong gió nhẹ, giữa một đường biên dài qua rừng tràm già.
Xem thêm
Ô cửa – truyện ngắn của Nguyễn Đúp Sật
Có những đêm Sài Gòn chìm sâu dưới đáy nước, người ta sống bằng thứ ánh sáng vay mượn từ ô cửa nhà người khác. Bà gánh trên vai không phải là rau đắng, mà là cả một khoảng tối dài dặc của kiếp người. Nhưng khi đôi chân ngập trong nước lạnh, bà vẫn ngước lên. Bởi vì chỉ cần ô cửa đó còn sáng, đêm vẫn chưa phải là tận cùng...
Xem thêm
Dượng Tân – Truyện ký của Đào Thúy Hoa
“Dượng Tân” là chân dung mộc mạc, ấm áp về một con người bình thường mà cái nghĩa, cái tình còn ở lại qua nhiều thế hệ. Văn chương TP.HCM trân trọng giới thiệu truyện ngắn dưới đây của Đào Thúy Hoa, vừa in trên Tạp chí Sông Lam số 9/2025.
Xem thêm
Người được chọn - Truyện ngắn của Lê Thanh Huệ
Nhà chị Hai thuộc diện nghèo nhất xã đảo Thành An, huyện Cần Giờ. Phía đông xã có con sông Thị Vải hẹp, sâu nhất nước ta
Xem thêm
Cây cô đơn – Truyện ngắn của Vũ Minh Phúc
Hoài An khoác lên mình chiếc áo mới và đi lững thững ra Ngô Đồng. Đêm tối mênh mông, sương sớm bảng lảng, chỉ vài phút sau đã chuyển sang màu tối khác thường. Những cái cây cô đơn mọc chon von giữa con đường trong buổi hoàng hôn mờ nhạt, như thể được một bàn tay vô tình nào đó vẽ lên từ những gam màu xanh nước biển.
Xem thêm
Hoa Tử đằng – Truyện Miên Tình (Kỳ cuối)
Ngoài trời, đêm đã chuyển sâu. Thành phố dưới kia dường như ngừng thở, chỉ còn những ánh đèn đường le lói lay động giữa cơn gió se lạnh những ngày cuối năm. Anh chỉ nhắm mắt chập chờn, mỗi tiếng trở mình nhẹ trong căn phòng ấy cũng khiến anh tỉnh ngay. Trong cơn mơ màng, anh nghe thấy âm thanh mơ hồ vang lên từ phía sau cánh cửa khép hờ...
Xem thêm
Hoa Tử đằng – Truyện Miên Tình (Kỳ 1)
Cô chạm tay vào điện thoại, nhìn dãy số vừa lưu tên. Không nhắn gì, chỉ lặng lẽ nhìn, như thể một chút thôi, là quá đủ cho cảm xúc ngổn ngang lúc này. Còn anh, trong căn phòng bên kia hành lang, ngồi tựa lưng vào ghế, ngắm Mộc Châu về đêm mà chẳng rõ mình đang nghĩ gì. Gặp một người lạ, trong một ngày rất bình thường mà lại thấy mình nhẹ nhõm như trút được điều gì đã giữ kín quá lâu.
Xem thêm
Nắng rót mật trên sông La – Truyện ngắn Đặng Thị Phúc Hải
Sáng mở cửa thấy trời trong, bố đã kéo những tấm bạt ra giữa sân. Thóc được trải thành một lớp mỏng. Lạc trong chum cũng được mang ra hong lại. Những tàu lá chuối khô, mấy thanh tre dành sửa mái bếp, cả đôi dép lội sông lâu ngày không dùng cũng được bố xếp vào chỗ có nắng. Bố thường bảo nắng tháng Chín “biết việc”. Không dữ đến mức làm hạt thóc quắt đi, cũng không nhạt đến mức phơi cả ngày vẫn ẩm. Nắng ấy vừa đủ làm giòn rơm, thơm lạc, làm khô lớp bùn bám dưới đáy thuyền.
Xem thêm
Khói Nước Bến Quê – Truyện ngắn Huỳnh Văn Trọng
Sau ngày đám tang, chiếc ghe gỗ sến to lớn không còn ai lái nữa. Nó cứ nằm lặng lẽ buộc nơi cọc tre trước bến sông quê. Mưa nắng gặm nhấm, những vạt ván gỗ bắt đầu mục dăm, nước sông lờ lợ ngấm dần qua kẽ hở. Lạ kỳ thay, người ta nhìn ra mũi ghe thì thấy lớp sơn màu rực rỡ ngày nào đã phai nhạt, cặp mắt ghe đen lánh vốn đanh thép nhìn sóng dữ nay như đờ đẫn, tróc từng mảng vôi, hằn lên những vệt nước mưa đọng lại chảy dài như hai hàng nước mắt. Cặp mắt ghe dường như cũng buồn theo, vô hồn khi biết người chủ tri kỷ của mình đã vĩnh viễn về với miền đất lạnh.
Xem thêm
Ánh sáng nơi căn phòng nhỏ - Truyện ngắn Võ Đào Phương Trâm
Một tiếng thở dài bất lực bật ra mà chỉ có cô mới cảm nhận được mình còn sống, nhưng cô đã chết giữa một thế giới mênh mông mà lại nhỏ hẹp đến ngạt thở. Thỉnh thoảng, người ta đưa cô đến những trạm chữa lành và những viên thuốc đắng để mong cô bớt đi trầm cảm nhưng không hiệu quả. Thế giới của Linh Đan chỉ là một nhúm bụi mờ, là ô cửa chỉ đủ một luồng ánh sáng xuyên qua, là cái hộp vừa khít thân người, thế giới quanh Linh Đan ngột ngạt đến bức bách, đến tù đày.
Xem thêm
Bức tường vô hình trên con đường cũ – Truyện ngắn của Huỳnh Văn Trọng
Nắng sớm chưa vượt qua mái tôn của dãy nhà cao tầng, nhưng góc đường trước cổng trường trung học đã rộn rã tiếng động cơ. Bà Bảy nhanh tay xốc lại tấm bạt nilon xám, trải rộng ra hơn một sải tay, tràn hẳn xuống lòng đường nhựa còn đẫm sương đêm. Mấy chậu nhựa đựng cá, cua văng nước lênh láng dưới chân. Cạnh đó, đống vỏ rau, đầu cá và túi nilon từ vài hôm trước chưa ai dọn, do chính tay bà gom lại rồi hất gạt sang một bên cho đỡ vướng chỗ đã bắt đầu bốc lên mùi ngai ngái dưới cái oi nồng của buổi hừng đông.
Xem thêm
Thành phố tươi đẹp – Truyện ngắn của Vũ Minh Phúc
Ở Việt Nam ta, có không ít thành phố, nhưng sao mãi lòng tôi cứ đắm đuối và lưu luyến với thành phố Hà Tĩnh. Vì sao lại vậy? Vì đó là một thành phố biển tươi đẹp, nó đẹp trong khung cảnh, trong con người và cả vùng đất. Tôi ngồi đó, trên bãi biển Thiên Cầm, nghe tiếng sóng biển ào ạt như tiếng đàn trời réo rắt. Sông Ngàn Sâu Ngàn Phố nước trong xanh như một khối ngọc bích, nước dưới đáy biển yên tĩnh lạ kỳ. Nó nối giữa đôi bờ của hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ánh chiều tà tịch dương xuống chậm và đổ dài trên đường chân trời xa xa, và mùi hương của hoa sen ngan ngát đến dịu lòng. Có phải là tôi đang mơ không? Không, dĩ nhiên rồi. Trong suy nghĩ mơ màng của tôi, dù thành phố đã chịu nhiều bão tố của thiên nhiên, triều cường, nhưng nó vẫn ngời lên sức sống bất diệt. Dù cho không phải là người con của đất Hà Tĩnh mến thương, nhưng xin cho phép tôi được gửi câu chuyện nhỏ này đến đó như một nỗi niềm xa xôi vọng niệm. (Lời tác giả)
Xem thêm
Cánh cửa không mở lại – Truyện ngắn Hồng Loan
Nga chết lặng. Đôi môi cô mím lại, hơi run. Cơn gió lạnh tưởng đã tan từ sáng sớm lại bất ngờ quét qua lồng ngực, như một cú đấm vô hình, như một cú tát nhẹ nhưng bén ngót. Cô đã từng tưởng tượng đến giây phút này hàng trăm lần. Nơi cô sẽ gào lên, chất vấn, hoặc ít nhất cũng khiến ông ta bối rối, nhưng không. Cô ngồi đó, lặng lẽ. Đôi mắt không còn giận dữ, mà trở nên thản nhiên một cách đáng sợ. Bởi vì… ông không nhận ra cô. Và chính điều đó lại đau hơn mọi lời phủ nhận. Có lẽ với ông, cô chưa từng tồn tại.
Xem thêm
Từ mặt - Truyện ngắn của Lê Thanh Huệ
Nguồn: Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam số 50 tháng 7/2026, trang 12.
Xem thêm