(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - “Vẽ cuộc đời bằng cảm xúc” là chủ đề chương trình giới thiệu cuốn sách tranh của họa sĩ Vũ Dương do Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng phối hợp với Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Đà Nẵng và gia đình họa sĩ Vũ Dương tổ chức trong những ngày đầu tháng 5 vừa qua.

Tập sách tranh của họa sĩ Vũ Dương  (NXB Hội Nhà Văn)

Họa sĩ Vũ Dương (tên thật là Võ Đại Dương), sinh ngày 12.3.1948 tại Huế, hiện sinh sống tại thành phố Đà Nẵng. Năm 1987, Vũ Dương có cuộc triển lãm cá nhân đầu tiên tại Đà Nẵng, đánh dấu sự hiện diện chính thức của ông trong đời sống mỹ thuật xứ Quảng. Năm 1991, với cuộc triển lãm tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông đã tạo được dấu ấn và được ghi nhận là một trong những gương mặt mỹ thuật tiêu biểu của thời điểm đó. Ông cũng tham gia nhiều triển lãm cá nhân và triển lãm nhóm trong nước, quốc tế; đồng thời đoạt nhiều giải thưởng mỹ thuật của Hội Mỹ thuật Việt Nam và khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Tranh Bên kia phố cổ 

Tập sách tranh Vũ Dương ra mắt lần này là sự tuyển chọn các tác phẩm tiêu biểu trải dài qua nhiều giai đoạn sáng tác của họa sĩ Vũ Dương, tập hợp gồm những bài viết, cảm nhận của bạn bè, đồng nghiệp và giới chuyên môn về cuộc đời cũng như hành trình nghệ thuật của họa sĩ. Đây không chỉ là tâm nguyện của họa sĩ mà còn là món quà tri ân gửi đến mảnh đất Đà Nẵng - nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn và nguồn cảm hứng sáng tạo của ông suốt nhiều thập niên.

Hoạ sĩ Vũ Dương cùng các thân hữu

Nhắc đến họa sĩ Vũ Dương, người ta thường liên tưởng ngay đến những bức tranh sơn dầu có kích cỡ lớn, với nét bút phóng khoáng, sắc màu trong veo lấp lánh. Ngoài những chân dung thiếu nữ xuân thì, phong cảnh Huế, Hội An… , ông còn có khá nhiều tranh đi sâu về đề tài biển đảo.

***

Hồi cuối năm 2014, trong chuyến ghé thăm một số họa sĩ điển hình tại Đà Nẵng, nhà báo Etcetera Nguyễn (báo Vietweely) đã thực hiện một clip về Vũ Dương. Qua chuyện trò, điều thú vị và làm cho Etcetera Nguyễn ngạc nhiên nhất là việc lần đầu tiên gặp một phòng tranh đầy quyến rũ, không những bởi sắc màu hài hòa, bay bướm, mà còn có khá nhiều tranh đi sâu về đề tài biển đảo. Vũ Dương cho biết, ngay từ những bức tranh đầu tiên ông đã đến với đề tài này một cách tự nhiên, không chọn lựa. Bởi dường như nó đã ăn trong máu thịt anh từ ký ức tuổi thơ. Do đó, cũng như đa phần những nghệ sĩ sáng tác khác, có lẽ đề tài chọn và thăng hoa cho họ chứ không phải họ chọn đề tài và cũng không thể làm khác đi.

Tranh Tĩnh vật hoa

Tranh của Vũ Dương, đa phần là những bức tranh sơn dầu có kích cỡ lớn, với nét bút phóng khoáng, sắc màu trong veo lấp lánh, đầy gợi cảm, phù hợp khi hiện diện trên vách tường của những salon sang trọng. Sinh thời, nhà thơ Trinh Đường có lần nêu nhận xét về Vũ Dương: “Tưởng như anh nói bằng ngôn ngữ màu sắc, hóa ra anh lại nói bằng chính lòng anh. Tưởng như anh sẽ bộc bạch hết tâm tư, hóa ra anh chỉ gợi lên, đánh động đến tiềm thức để tìm sự đồng cảm của những người cùng thời. Trí tưởng tượng không cho phép người nghệ sĩ lặp lại những ước lệ và chụp ảnh cái cũ mòn, cái tầm thường. Nó khuyến khích một không gian và thời gian nhiều chiều, nhưng cái chiều cần phấn đấu, cái chiều sâu lắng nhất đối với một nghệ sĩ đã thể hiện ở Vũ Dương, đó là chiều sâu tư tưởng, chiều sâu về nhân sinh...”.

Tranh Mẹ con và bồ câu

Tuy nhiên, có lẽ từ triển lãm cá nhân vào năm 1987 về sau, Vũ Dương mới thực sự được công chúng yêu chuộng mỹ thuật và giới chuyên môn chú ý, đánh giá ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của hội họa đất Quảng. Tranh ông tạo cho người xem có cảm giác được bộc phá bởi sự dồn nén và cách điệu cao. Năm 1988, Vũ Dương lại tiếp tục có Triển lãm cá nhân tại Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội. Ông cũng có tranh chọn lựa triển lãm tại Đan Mạch (1995), đồng thời cùng các họa sĩ Từ Duy, Bùi Công Khánh tổ chức triển lãm tranh “Nắng phương Nam” tại Pháp (2002)… Điều thú vị, đến nay, trải qua hơn 50 năm cầm cọ, với hàng loạt cuộc triển lãm khắp mọi nơi, Vũ Dương mới bất ngờ nhận ra, đa phần tranh của ông luôn xoay quanh ở hai chủ đề: biển và thiếu nữ (mùa xuân). Anh không giấu giếm: “Tôi sinh ra và lớn lên ở Huế, rồi định cư tại Đà Nẵng, từ thời thơ ấu đến nay cứ “mở mắt ra là thấy biển”. Biển dữ dội mà gần gũi, thương yêu, đi sâu vào tâm hồn mình với biết bao kỷ niệm. Chính vì vậy, biển đảo bước vào trong tác phẩm một cách tự nhiên, tựlúc nào mình cũng chẳng hay”.

Tranh Những người đi biển

Có thể kể những tác phẩm điển hình của Vũ Dương về tình yêu thiên nhiên, biển đảo được nhiều người nhớ như: Cá, Người và biển, Cá về, Ngư thuyền và biển, Chợ về, Mùa đông, Chọn áo mùa đông, Thuyền và phố... Hơn 10 năm trước, hưởng ứng cuộc phát động sáng tác “Văn nghệ sĩ Đà Nẵng hướng về biển, đảo quê hương”, do Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật TP. Đà Nẵng tổ chức hồi tháng 7/2014, các tác phẩm “Cảng biển Đà Nẵng”, “Âu thuyền Cù Lao Chàm”, “Biển động”… của Vũ Dương tạo nhiều ấn tượng với người thưởng ngoạn. Riêng về mảng tranh thiếu nữ, mùa Xuân, Vũ Dương có một chuỗi trên vài chục tác phẩm. Điều đó thật dễ hiểu, bởi nói đến mùa Xuân là nói đến thiên nhiên, hoa cỏ, phố phường, thiếu nữ… Chung quy là ngợi ca cái đẹp, mà theo Vũ Dương điều kiện ắt có đầu tiên để làm nên một tác phẩm mỹ thuật là cái đẹp. Ông bộc bạch: Thiên nhiên và cuộc sống xung quanh cũng như trong bản thân luôn mới mẻ, lạ lùng, lôi cuốn khát vọng nắm bắt nhưng mãi mãi tồn tại đâu đó đằng sau những sắc màu, ánh sáng, nét hình là bí ẩn nhiệm màu của sự sống, cái đẹp vĩnh hằng. Đến với hội họa là ông đã chọn con đường khám phá thế giới bí ẩn đó. Ông không vẽ những gì nhìn thấy mà vẽ những gì tìm thấy và cảm nhận. Ông không ngần ngại uốn nắn phương pháp họa, tạo hình ảnh diễn tả cảm xúc, tư duy một cách đơn giản nhất. Cứ nhứ thế, mặc cho thờ gian, năm tháng trôi qua…Vũ Dương lại miệt mài có thêm những tác phẩm mới về các đề tài rất gần gũi thân quen, nhưng người thưởng ngoạn vẫn luôn gặp nơi ấy biết bao cảm xúc tươi trẻ và mới lạ.

T.T.S