TIN TỨC

Đôi khi - Lỡ tay của nhà thơ Nguyên Hùng | Lệ Hồng

Người đăng : vctphcm
Ngày đăng: 2023-05-28 14:17:48
mail facebook google pos stwis
1919 lượt xem

Thơ đến với Nguyễn Nguyên Hùng khi còn rất trẻ. Tuy thơ không phải là cứu cánh, nhưng niềm đam mê với thơ đã tạo nên ca khúc TIẾNG HÁT EM vút cao cùng chất sinh viên đầy nhiệt huyết. Chàng tiến sĩ cùng nhiệt huyết ấy, chảy vào những công trình thủy với nguồn năng lượng tràn đầy. Chất thơ trữ tình ngấm vào anh ngày càng đậm sau qua năm tháng. Đến thời điểm nụ hoa vô ưu chín mùi bung tỏa, thơ lại tìm anh trong miền thức ngọt ngào. Cứ thế, Xứ Nghệ, mảnh đất ươm bao mầm nhân kiệt, lần nữa thả anh rong chơi cùng nắng gió, cùng tình yêu cái đẹp được hun đúc tự quê nhà.

Có lẽ ít nhà thơ nào mà hành trình vượt sóng lại mang về nhiều phù sa đến thế. Với hơn trăm bài thơ phổ nhạc, trong đó nhiều bài hát được yêu thích, đặc biệt ca khúc “Sóng không từ biển” đã đưa anh vào bờ cùng chất lãng tử phiêu diêu trọn vẹn. Nhà thơ Nguyên Hùng đã nén tất cả cảm xúc vào thơ như một lời nguyền. Từng ngôn ngữ thơ ẩn dưới cái nhìn thấu cảm của anh trên dặm trường non nước, đã cùng vi vu qua 6 tập thơ tình bảng lảng. Dấu ấn chìm nổi trong thơ là nỗi trở trăn về phận người, cùng nỗi lo canh cánh về màu xanh trên quê hương còn xanh mướt không…

Trong giới văn chương quê nhà có lẽ không lạ gì nhà thơ Nguyên Hùng, bởi sự nghiêm túc và cái tâm của người nghệ sĩ tài hoa, nhất là cái cười dễ dụ của anh. Dẫu nguồn cảm xúc trôi về đâu trong không gian tình ý, thì hồn thơ anh luôn thoát ra và tung cánh giễu cười.

Trong 108 đoản khúc thơ - tập thơ được xuất bản gần đây nhất, lạ lẫm về ý tưởng lẫn tuổi đời thơ đẫm tình. Những đoản khúc là những bài ca lỡ làng nhưng không vụn gãy. Cảm xúc trong thơ được xếp gọn nhẹ rồi tự ý thơ tung cánh bay đi.

Tôi thích nhất đoản khúc ĐÔI KHI - LỠ TAY của anh, đọc xong tôi bật cười lẫn ngỡ ngàng. Sự lắt léo trong cách cảm cái đẹp có màu tươi sáng lẫn trêu đùa, cợt nhưng không hề khiếm nhã, chỉ có thể là nhà thơ Nguyên Hùng. Anh hiện hình là một người đàn ông đa tình nhưng mực thước. Câu chữ nhảy nhót theo từng lúc anh lỡ tay rồi lại chơi vơi.

Chất lãng tử trong thơ anh xuôi qua dặm dài, có đôi khi bắt gặp nụ hồng anh ngơ ngẩn. Không xao xuyến rung động đâu thể là lãng tử. Không lỡ tay chạm vào gai hoa sao có thể đớn đau mà dâng trào cảm xúc. Sự độc đáo của thi ca không nằm ở nỗi buồn của gió, lăn tăn của sóng, bởi trong tận cùng của cái đẹp u hoài thì nụ cười thâm thúy luôn ẩn hiện chực chờ.

Đôi khi chợt ước vu vơ

Được làm nụ súng hé chờ giọt sương

Người nghệ sĩ có cái ước ao lạ kỳ! Chờ giọt sương trên mi mắt, hay trên tóc cho đẫm tình, thì anh lại ước được làm nụ hoa súng giữa đầm hương đêm. Ước thế có quá hư ảo không? hay cái vẩn vơ thi nhân đã ngấm vào hồn thơ anh đến mộng du sương trắng.

Đã thế, anh không dừng lại cái ham muốn mãnh liệt của ngắc ngư canh tàn, anh muốn bay! Bay cao bay xa thì tung cánh chim đại bàng đến non ngàn biển xanh hút mắt, chứ chỉ thèm được là đôi cánh Chuồn để nhẩn nhơ thôi ư! Có vẻ nhà thơ muốn nghỉ ngơi một tẹo, anh ước được trở về tuổi thơ tung tăng với cánh diều no gió. Đồng chiều mênh mông những vạt lúa vàng mẩy nghiêng chao, đôi vai anh nhẹ bẫng mỉm cười. Ta chợt đồng cảm với anh biết bao. Xa xa thấp thoáng dáng ai tựa mình!

Đôi khi ghen cả cánh chuồn

Nhẩn nha tìm bạn không buồn không lo

Có bao giờ chính ta - đôi khi cũng có những nỗi khát khao cháy bỏng nhỏ nhoi kiểu như: Vườn xuân ai ghé vào chơi/ cho thơm một tí lả lơi rồi về/ hoa cười bởi nắng không chê/ bởi mưa trút lá bộn bề giấc mơ.

Sự lỡ làng của duyên phận, hay của của chính cuộc đời ta đều là những chuyến đò tròng trành xuôi ngược.

Đôi khi lỡ một chuyến đò

Cả đời vô vọng ngóng chờ qua sông

Giấc mơ có bao giờ sánh đôi cùng hiện thực, nỗi khắc khoải chờ mong có bao giờ là tiếng cười viên mãn?

Đôi khi lỡ chạm gai hồng

Giật mình chợt nhớ mình trồng phong lan.

Rõ là nhà thơ ngoài chất lãng mạn của cốt cách ra, anh còn biết đôi khi lỡ tay thì nên dừng lại. Gai hồng đâu dễ mà đâm, tay ai tay ải quơ nhầm đáng không?

Với anh cái đẹp sẽ hiện hữu khi ta thấy nó đẹp, hiểu nó vì đâu mà được ươm mầm đến sắc đỏ thắm tươi. Nhưng anh cũng có cả một vườn phong lan đấy! Loài hoa thăng trầm cùng nắng gió, thời gian có quắt quay thì hoa Lan nguyện sẽ bung cánh đến chiếc nụ cuối cùng. Ra thế! Tay anh rút lại và để mỗi nàng về tỏa sắc hương trong vườn hoa của mình.

Ôi, cụ Nguyễn Du mà nghe được thì sẽ cười túm tím mà bảo rằng. “Mi đừng có chơi chữ với ta, mấy trăm năm trước hoa nào cũng duyên. Thúy Kiều hay với Thúy Vân, hoa nhường ép cả vành trăng thẹn thùa. Nhãi thơ với thẩn mà nghe cũng vui phết!”

Đâu đã hết, tôi đang sụt sùi vì cái duyên hài hước nổi chìm của anh chưa dứt, lại ngỡ ra.

Tình cờ gặp giữa đường hoa

Tỳ vai níu áo - chỉ là... vì đông!

Vì sao trong cõi trường yên ấy, ta chạm vào nhau khẽ khàng rồi lặng lẽ rời đi trong tiếc nuối. Vì cuộc hội ngộ sắc màu làm lóa mắt ta chăng, đông người nên choáng mới hay, níu vai kề má có là nên không?

Có thể nói trên mỗi đường chúng ta đi đều có hoa hồng cùng sỏi đá, gập ghềnh lót chân và ẩn núp. Chân không giẫm lên đất cho ta cảm giác được thấu hiểu đến tận cùng. Nhưng cũng rõ là bề mặt nào lại không có hố sâu ngập ngụa. Anh hoang mang! Chẳng một lý do nào có thể an ủi hoặc xoa dịu cái ngúc ngắc trong tâm tưởng của anh, của chúng ta. Nếu tình cờ mà phải lỡ tay, hãy niệm thần chú rằng, đường nhân gian đâu dễ mà qua, đò không bến đợi lặng lờ nhìn nhau… rồi nhà ai nấy về!

Về rồi mà vẫn:

Lỡ tay đụng phải cánh hồng

Gai đâm chẳng lẽ cam lòng đứng im?

Thì phải vậy chứ sao! Chẳng lẽ quay lại sinh sự với cố nhân?

Ôi nhà thơ thật quá quắt. Những ngôn từ đơn giản nhẹ nhàng mà xoáy vào cái cười lấp lửng. Những đoản khúc thơ ngắn gọn vô cùng lại nhẩn nhơ chòng ghẹo nhân gian. Sự chắt lọc được từ cái bung tỏa tình yêu với thơ phú của anh thật nồng nàn quyến rũ.

Thơ ru tình người, và anh đong đưa với thơ, khác gì anh lẫn vào đó một cõi riêng. Phiền muộn cùng tình yêu cái đẹp.

Anh đứng nhìn, hay chính là anh, kẻ làm thơ có nụ cười không dễ dụ tí nào đang ngắc ngứ?
 

ĐÔI KHI
 

Đôi khi chợt ước vu vơ

Được làm nụ súng hé chờ giọt sương

Đôi khi ghen cả cánh chuồn

Nhẩn nha tìm bạn không buồn không lo

 

Đôi khi lỡ một chuyến đò

Cả đời vô vọng ngóng chờ qua sông

Đôi khi lỡ chạm gai hồng

Giật mình chợt nhớ mình trồng phong lan.

 

LỠ TAY
 

Tình cờ gặp giữa đường hoa

Tỳ vai níu áo - chỉ là… vì đông!

Lỡ tay đụng phải cánh hồng

Gai đâm chẳng lẽ cam lòng đứng im?

                                         Nguyên Hùng.

                                                                            L.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Như những tinh khôi
Vương Thi, hội viên Hội Nhà văn Thành phố Đà Nẵng vừa cho ra đời tập tản văn Vì rứa mà thương” (NXB HNV quý 4/2025). Tập sách chào đời vào những ngày cuối năm âm lịch bận rộn. Rồi cũng vì bận rộn mà nó đến với tôi khá muộn. Song là một trễ muộn để bận bịu. Đọc một mạch tập tản văn, cứ đầy đặn, ủ chín, lên men một tình yêu quê xứ. Một vòng tay ôm, một môi hôn dịu dàng bịn rịn dành cho xứ Quảng.
Xem thêm
Tuổi trẻ và hành trang vào đời của nhà văn Nguyên Cẩn
Có lẽ từ lâu rồi, xã hội đương đại chúng ta thiếu trầm trọng về: dinh dưỡng tâm hồn làm thế nào để các em thể hệ trẻ có tiềm lực dinh dưỡng tinh thần, biết yêu thương người khốn khổ, giúp đỡ kẻ yếu và biết sẻ chia cảm xúc. Đây là vấn đề không khó, chẳng phải dễ nhưng phải nhìn thấy và đồng lòng cả hệ thống giáo dục, gia đình lẫn chính phủ.
Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm