TIN TỨC

Hà Vinh Tâm – Người đan những giấc mơ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-01-21 19:15:00
mail facebook google pos stwis
3776 lượt xem

VÕ TẤN CƯỜNG

Đọc và nghiền ngẫm tập thơ Đan những giấc mơ của Hà Vinh Tâm do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn xuất bản năm 2018, tôi cảm nhận và hình dung về sự giăng mắc, đan cài về cảm xúc, tâm trạng và sự suy tưởng của bản thể nhà thơ trong những giấc mơ. Nhà thơ là người đi bằng đôi chân trần giữa cõi trần thế nhưng trong quá trình sáng tạo thơ lại có sự thăng hoa về cảm xúc tâm hồn, thêu dệt hình tượng thơ thành những giấc mơ chất chứa khát vọng và niềm tin, hạnh phúc và đau khổ…

Nhà thơ Hà Vinh Tâm

Bề nổi của tập thơ Đan những giấc mơ là những đề tài liên quan đến vẻ đẹp tâm hồn, tính cách của con người và sự vật giữa đời thường. Bản thể của nhà thơ trong những bài thơ của Hà Vinh Tâm thường có sự tương quan và mâu thuẫn giữa thực và mộng, giữa đời thường và khát vọng, giữa sự mê đắm của cảm xúc và sự sắc lạnh của lý trí. Những giấc mơ trong thơ đã giúp chị hóa giải sự giằng xé, mâu thuẫn trong tâm trạng của chủ thể trữ tình. Những giấc mơ trong thơ của Hà Vinh Tâm không đứng riêng lẻ, tách rời nhau mà có sự hòa quyện, đan xen. Những giấc mơ trong thơ của chị có sự bén rễ giữa hiện thực đời thường nhưng vẫn xanh tươi tỏa bóng mát giữa tâm hồn:

Rút ngược lòng tôi đan những giấc mơ
Bắt đầu từ đôi mắt trong veo
Và tiếng trẻ bi bô tập nói…
Và tôi tin không có ngày tận thế
Sắc cầu vồng sẽ có sau cơn mưa.

(Đan những giấc mơ)

Xuyên suốt tập thơ, chủ thể trữ tình trong từng bài thơ của Hà Vinh Tâm giống như người phụ nữ dệt tầm gai để đan thành những tấm thảm của giấc mơ. Những giấc mơ trong thơ của chị được đan bởi những sợi chỉ của tâm trạng, cảm xúc và những chất liệu liên quan đến con người, sự vật giữa đời thường mà chị từng yêu mến, gắn bó. Ở một số bài thơ tình, nhà thơ thường khắc họa sự biến đổi vi tế về tâm trạng của người phụ nữ đang yêu trong mối tương quan với sự vật, người yêu và bối cảnh thiên nhiên:

Hoa khế cứ dịu dàng
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh chưa tới
Thương hoài những cánh hoa?
……
Hoa khế đã lụi tàn
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh không tới
Tím đầy nỗi nhớ mong?

Hoa khế chẳng còn nữa
Góc vườn thành… mênh mông!

(Góc vườn chờ đợi)

Bìa tập thơ “Đan những giấc mơ” và tập tiểu luận “Ẩn số của ngôn từ” của Hà Vinh Tâm

Hà Vinh Tâm thường khắc họa sự mong manh, ngắn ngủi của tuổi xuân trong cuộc đời của người phụ nữ. Sự vô tình của người yêu trong mối quan hệ tình yêu đã để lại nỗi đau trong trái tim của người con gái. Tuy nhiên, chính sự cô đơn và nỗi đau lại giúp người con gái trưởng thành và nhận ra chính mình:

Mùa qua đi người quên ở lại
Em dệt mùa con gái… không anh!

(Mùa con gái)

Trữ lượng cảm xúc, tâm trạng trong từng câu thơ của Hà Vinh Tâm mỏng và ngắn như một hơi thở nhưng lại có sức gợi, sức lay động đối với tâm hồn của người đọc. Thơ của chị đã thâu tóm được vẻ đẹp của sự vật mong manh, ngắn ngủi nhưng lại hàm chứa điều kỳ diệu của sự sống, sự sinh sôi bất tận:

Ngón chân em chạm
Một vầng trăng run…
……
Một người em đợi
Một đời em mơ!

(Chạm)

Một phút cầm tay là muôn ngàn phút nhớ
Nụ hôn sợt qua găm ký ức xao lòng

(Dặn lòng)

Những phút giây suýt lạc… nẻo về
Em rùng mình
Trong làn hương lặng lẽ…

(Bất chợt)

Bản thể của nhà thơ đã hóa thân thành giấc mơ. Giấc mơ và đời thường trong thơ của Hà Vinh Tâm có sự giăng mắc, hòa quyện không còn ranh giới, khoảng cách:

Em như một giấc mơ
Vỗ về khung trời nhớ
Bần thần bàn tay nhỏ
Đa mang trước cuộc đời

(Mưa và điều ước)

Hành trình sáng tạo thơ của Hà Vinh Tâm đang là sự bắt đầu với bao hăm hở, đam mê và cả sự băn khoăn, do dự trước con đường thơ đầy hấp dẫn và chông gai. Hầu hết những bài thơ của Hà Vinh Tâm đều mang vẻ đẹp tự nhiên, trong trẻo về cảm xúc, ngôn từ giàu tính biểu cảm và cấu trúc câu thơ theo kiểu thơ tự do có sự thong thả, buông lỏng về nhịp điệu. Hà Vinh Tâm có một số câu thơ hay nhưng vẫn chưa có một bài thơ hay trọn vẹn. Tứ thơ trong nhiều bài thơ của chị thường mỏng về ý tứ, chưa đạt được độ sâu về triết lý nhân sinh, chưa có sự vạm vỡ về hình tượng thơ và sự thăng hoa của cảm xúc. Theo tôi, do nhiều nguyên nhân, có lẽ Hà Vinh Tâm chưa có sự dấn thân quyết liệt và triệt để trong công việc sáng tạo thơ ca. Tôi tin, bằng phẩm chất tâm hồn của một nhà thơ và sự đam mê sáng tạo, chị sẽ có sự đột phá và định hình về phong cách thơ ở những tập thơ mới.

Mỹ Tho, tháng 11.2018.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Như những tinh khôi
Vương Thi, hội viên Hội Nhà văn Thành phố Đà Nẵng vừa cho ra đời tập tản văn Vì rứa mà thương” (NXB HNV quý 4/2025). Tập sách chào đời vào những ngày cuối năm âm lịch bận rộn. Rồi cũng vì bận rộn mà nó đến với tôi khá muộn. Song là một trễ muộn để bận bịu. Đọc một mạch tập tản văn, cứ đầy đặn, ủ chín, lên men một tình yêu quê xứ. Một vòng tay ôm, một môi hôn dịu dàng bịn rịn dành cho xứ Quảng.
Xem thêm
Tuổi trẻ và hành trang vào đời của nhà văn Nguyên Cẩn
Có lẽ từ lâu rồi, xã hội đương đại chúng ta thiếu trầm trọng về: dinh dưỡng tâm hồn làm thế nào để các em thể hệ trẻ có tiềm lực dinh dưỡng tinh thần, biết yêu thương người khốn khổ, giúp đỡ kẻ yếu và biết sẻ chia cảm xúc. Đây là vấn đề không khó, chẳng phải dễ nhưng phải nhìn thấy và đồng lòng cả hệ thống giáo dục, gia đình lẫn chính phủ.
Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm