TIN TỨC

“Làm giàu” bằng sự đa cảm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-03-14 12:17:52
mail facebook google pos stwis
1575 lượt xem

TIỂU MAI

“Em kiêu hãnh vì được làm đàn bà” – tập thơ của Trầm Hương cho thấy năng lượng vô biên của một tâm hồn đam mê thơ ca.


Nhà văn Trầm Hương.

Chị chia sẻ, tập thơ này như một món quà dành tặng chính mình sau một chặng dài văn nghiệp chỉ viết về người khác. Cuộc sống thường ngày có những lúc khó khăn vất vả đến nỗi chị không còn tâm trí làm thơ nữa. Nhưng hóa ra cảm hứng dành cho thơ không hề mất đi mà chỉ tạm thời chìm khuất giữa nỗi lo cơm-áo-gạo-tiền.

Đến một lúc nào đó, thơ lại trở về với mình. Có lần Trầm Hương tâm sự: “Những năm qua, tôi viết văn xuôi nhiều nhưng đó cũng chỉ là một hình thức thể hiện khác của cảm xúc văn chương. Thơ vẫn hiện diện trong tâm hồn tôi, chỉ là tôi nghĩ thơ thì không nên viết nhiều”.

Tiếng nói kiêu hãnh bật lên từ nỗi đau

Với Trầm Hương, bất kể thời điểm nào của cuộc đời, “thơ vẫn là thứ nước cất thiêng liêng, là tinh chất, cô đặc, ẩn giấu trong tâm hồn. Khi thơ trào ra, góp mặt, cống hiến cho đời cũng là một định mệnh”.

Theo dõi hành trình của Trầm Hương trên con đường sự nghiệp, bất cứ ai cũng phải nể bút lực tuyệt vời của chị. Những tác phẩm tiêu biểu của chị phải kể đến tiểu thuyết Thị trấn không đèn, Mưa biển, Người đẹp Tây Đô (2 tập), Nắng quái, Đêm trắng của Đức Giáo Tông, Đêm Sài Gòn không ngủ, Trong cơn lốc xoáy. Ngoài ra, Trầm Hương cũng rất thành công với các tập truyện ngắn: Người đàn bà trong thu tím, Huyền thoại tình yêu, Nỗi sợ,…

Sở hữu những tác phẩm văn chương gây tiếng vang, thế nên khi Trầm Hương ra mắt tập thơ “Em kiêu hãnh vì được làm đàn bà” năm 2018, độc giả yêu mến chị ngay lập tức đón nhận với niềm thích thú, hân hoan. Mỗi bài trong tập thơ này được Trầm Hương viết vào những thời điểm khác nhau (từ năm 1985 đến năm 2018).

Thơ của chị thiên về cấu tứ đa dạng, tự do, ngôn từ phóng khoáng nhưng vô cùng tinh tế, giàu tự sự, dồi dào cảm xúc.

“…Ôi, em hạnh phúc biết chừng nào/ Em giàu có biết bao/ Giữa làn khói chiều cánh đồng hoang dã/ Gió gào từng cơn mái nhà sắp đổ/ Tím biếc bông hoa của đất/ Nồng nàn trong trái tim anh/ Rưng rưng bàn tay em nhận…”

Một câu thơ đẹp có thể khiến người ta rơi nước mắt. Nó đủ mạnh để làm mềm trái tim sắt đá nhất và chữa lành ký ức đau đớn nhất. Thơ phá vỡ các rào cản về thời gian và không gian, mang lại sự thoải mái cho người đau buồn và làm dịu tâm trí lo lắng. Thơ của Trầm Hương chính xác là như thế!

Mỗi người phụ nữ trong thơ Trầm Hương đều có số phận đặc biệt, họ yêu hết mình nhưng đều nhận về nỗi đau, sự bạc đãi, cô đơn và quên lãng. Nhưng dường như trong sự đớn đau ấy vẫn bật lên tiếng nói đầy kiêu hãnh:

“Em, người đàn bà làm thơ/ Ngỡ như đã sống nhiều cuộc đời/ Ngỡ như đã gặp quá nhiều bất hạnh/ Quá nhiều đau khổ, niềm vui/ Không gì có thể làm em buồn hơn/ Mà sao trước anh/ Em quá dại khờ, yếu mềm/ Để lộ trái tim đau trần trụi

Em, người đàn bà làm thơ/ Quyết liệt và kiêu hãnh/ Đã tát anh/ Như tát vào sự yếu đuối của chính mình…”

Vẻ đẹp mong manh của cảm xúc riêng tư

Với Trầm Hương, thơ là chìa khoá của tâm hồn. Nó thể hiện tất cả cảm xúc và bao hàm quá trình suy nghĩ độc đáo của chị thành lời nói cho bất kỳ ai nghe thấy.

Trong bài “Cây tâm hồn tôi”, Trầm Hương viết: “Tôi treo trên đỉnh cây tâm hồn tôi một trái tim/ Bầu nhụy hoa tươi rói/ Dâng tặng anh những gì tốt đẹp nhất/ Tình yêu của tôi/ Mơ ước của tôi/ Tinh chất của tôi/ Chấp nhận đắng cay bất hạnh riêng mình/ Tôi chôn dưới gốc rễ/ Tôi làm thế/ Vì tin chắc một điều/ Cây tâm hồn tôi sẽ tồn tại trên thế gian này/ Bằng những nụ hoa/ Tinh khiết…”


Tập thơ “Em kiêu hãnh vì được làm đàn bà” (nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ)

Thạc sĩ Đặng Kim Thanh (giảng viên văn học đại học Sài Gòn) mỗi khi nghĩ đến Trầm Hương, đều tự hỏi, tại sao một người phụ nữ gặp nhiều khổ đau, nghịch cảnh như Trầm Hương lại có những vần thơ nồng nàn đến vậy? Câu trả lời là trái tim chị tràn ngập tình yêu thương.

Giống như cơ thể chúng ta cần thức ăn và năng lượng để phát triển trong thế giới này, thơ đóng vai trò là thức ăn cho tâm hồn giúp trẻ hóa nó, lấp đầy nó bằng năng lượng và sức sống. Thơ là niềm vui, thư giãn, động lực và năng lượng. Đam mê thơ theo cách đó, Trầm Hương đã tự gieo trồng và nuôi lớn cây tâm hồn của mình. Đó cũng là cách “làm giàu” rất riêng của chị. Những bài thơ thấm thía nỗi buồn, như cái đẹp mong manh của cảm xúc riêng tư và nỗi niềm nhân thế, là dòng suối chảy trong lành vượt qua cô đơn để sống đẹp và không ngừng cống hiến.

Thơ Trầm Hương mang lại sự bình yên vô tận. Việc tuôn ra cảm xúc trên những trang giấy giúp chị kết nối với tâm hồn, với con người thật của mình. Hơn thế, các tác phẩm của chị còn mang lại những rung cảm tốt cho những người đọc, giúp nâng cao tâm trạng của họ, mang lại sự phấn khích, đồng cảm hoặc giúp họ bình tĩnh lại, tiếp sức cho họ mở lòng đón nhận tất cả những cảm xúc mà họ trải qua trong cuộc sống.

Nguồn: https://www.worldliterature.link/lam-giau-bang-su-da-cam/

Bài của cùng tác giả:
Hành trình cảm xúc của “chuyến tàu lượn siêu tốc”

Bài viết liên quan

Xem thêm
Lí luận văn nghệ marxist về “con người” và sự chuyển đổi nội hàm khái niệm trong thời đại mới
Trong quá trình hình thành và phát triển của lí luận văn nghệ marxist, “con người” luôn là điểm quy chiếu trung tâm, nhưng được soi chiếu dưới những góc độ khác nhau: con người giai cấp, con người nhân dân, con người trong viễn cảnh phát triển tự do, toàn diện. Nếu như ở phương Tây, lí luận này phát triển chủ yếu trong tương tác với chủ nghĩa tư bản công nghiệp và hiện đại hóa, thì ở các nước xã hội chủ nghĩa phương Đông, đặc biệt là Việt Nam và Trung Quốc, nó lại đi vào đời sống thông qua cách mạng dân tộc - dân chủ và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Điều đó khiến cho quan niệm “con người” trong lí luận văn nghệ marxist ở Việt Nam và Trung Quốc không chỉ là “sự tiếp nhận” các phạm trù ngoại lai, mà là kết quả của quá trình bản địa hóa, nơi chủ nghĩa Marx liên tục đối thoại với truyền thống văn hóa, với yêu cầu giải phóng dân tộc và xây dựng đời sống tinh thần mới.
Xem thêm
Người đàn bà đi ngược gió
Hồi sinh là cuốn tiểu thuyết thứ bảy của Thùy Dương (sau Ngụ cư, Thức giấc, Nhân gian, Chân trần, Lạc lối, Tam giác muôn đời). Viết gì thì nhà văn cũng không bước qua phên giậu của thân phận con người, đặc biệt là người nữ.
Xem thêm
Nhà văn Minh Chuyên và nỗi đau thời hậu chiến
Minh Chuyên là một nhà văn, nhà báo và đạo diễn phim nổi tiếng với hơn 70 tập truyện ngắn, truyện ký, tiểu thuyết và kịch bản văn học. Là một nhà văn cựu chiến binh đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Minh Chuyên tập trung viết về nỗi đau của con người do di hoạ chiến tranh, nỗi đau của những cựu binh, thanh niên xung phong trở về hoặc không trở về sau cuộc chiến và người thân, gia đình của họ. Sau cuộc chiến là cuộc đời tập hợp những truyện ký đặc sắc của Minh Chuyên về đề tài đó. Tác phẩm gồm 2 phần: Phần 1 “Còn đó những vết thương”, gồm 4 truyện ký. Phần 2: “Sau cùng là ánh sáng”, gồm 5 truyện ký. Tác phẩm thể hiện những nghịch cảnh éo le, đầy đau thương của những cựu binh và gia đình họ sau chiến tranh, đồng thời ngợi ca tình người, lòng yêu thương đầy sức cảm hoá, chữa lành của con người sau cuộc chiến hào hùng và tàn khốc.
Xem thêm
Đối thoại bàn về Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan
Trong giới nghiên cứu chúng ta chỉ hay nhấn mạnh cụ với tư cách là một nhà thơ, là một thi sĩ nhưng trong lịch sử tư tưởng Việt Nam, Phùng Khắc Khoan có vị trí quan trọng vì truyền thống của người Việt thì không có những trước tác lớn về các vấn đề bản thể luận, về thế giới, về các vấn đề nhận thức luận và về các vấn đề về phương phương pháp nghiên cứu khoa học.
Xem thêm
Thơ Tố Hữu và sự hiện hữu trong di sản văn học miền Nam (1954 -1975)
Cuộc sống thường có những bất ngờ, văn học là bức tranh phản ánh hiện thực đời sống nên nó cũng có những bất ngờ mà ít khi chúng ta nghĩ đến. Sự bất ngờ đó nếu trong tác phẩm tiểu thuyết vốn mang tính hư cấu là điều bình thường. Song, điều này lại xuất hiện trong lĩnh vực lý luận phê bình vốn không chấp nhận những hư cấu mà chỉ tôn trọng giá trị khoa học và thực chứng thì đây quả là một điều bất ngờ khá ấn tượng. Thế nên, sự hiện hữu của thơ Tố Hữu trong di sản văn học miền Nam (1954-1975) ở các công trình nghiên cứu, lý luận phê bình không phải là một sự bất ngờ mà đó là một tất yếu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong đời sống văn học mà sự tiếp nhận những hiện tượng văn học khác biệt đã trở thành một điều bình thường đối với các nhà nghiên cứu.
Xem thêm
Một ngọn nến giữa vô thường – Đọc thơ Nguyên Bình
Trong thơ Việt, lục bát giống như một dòng sông lâu đời. Nó chảy qua ca dao, qua Truyện Kiều, qua bao nhiêu thế hệ thi sĩ. Có người tìm cách đổi mới nó. Có người trở về cội nguồn của nó. Nhưng hiếm ai có thể vừa ở trong truyền thống, vừa giữ được một giọng riêng.
Xem thêm
Cuồng yêu và đau trong những giấc ru tình của tác giả Đoàn Thị Diễm Thuyên
Đến gần cuối tập thơ tôi đã bị cuốn theo dòng chảy yêu thương trào dâng của tác giả. Mỗi bài thơ là lời nhắn gửi, và tôi cũng vô cùng ngạc nhiên, thán phục trước sự dạt dào, trước những tưởng tượng và bao nhiêu điều xung quanh cuộc sống đã được chị đem vào để nhào nặn hết thảy cho tình yêu cháy bỏng, để tro tàn hết những khát khao.
Xem thêm
Lê Văn Trung - Tiếng thơ của một đời du tử
Trong thế giới ấy, con người hiện lên như một kẻ du tử, mang theo nỗi nhớ quê nhà, mang theo những vết thương của thời gian, và đôi khi mang theo cả sự hoài nghi về chính ý nghĩa của thơ ca. Nhưng chính trong sự hoài nghi ấy, thơ lại trở thành nơi lưu giữ những dấu vết mong manh nhất của đời sống.
Xem thêm
Trắng đen đâu dễ dò tìm
Mật ngữ trắng đen – ngay từ nhan đề đã gợi một hành trình đi tìm những ranh giới mong manh giữa đục và trong, giữa thực và ảo của đời sống.
Xem thêm
Nơi trăng không hắt bóng, câu chuyện về ánh sáng và bóng tối trong mỗi con người
Có những cuốn tiểu thuyết bước vào đời sống văn học như một sự kiện. Nhưng cũng có những cuốn sách xuất hiện lặng lẽ hơn, gần như âm thầm, để rồi sau vài trang đầu người đọc nhận ra mình đang bước vào một vùng ánh sáng khác của văn chương. Nơi trăng không hắt bóng thuộc về loại hiếm hoi đó.
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn và chuyện nghề
Nói về nghề, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn, tính đến nay có hơn năm mươi năm cầm bút. Năm mươi năm là nửa thế kỷ so với trước đây đời người đã là dài, nhưng trong xã hội hiện đại chất lượng sống tốt hơn, cao hơn, tuổi thọ con người cũng tăng lên đáng kể, dù vậy sự nghiệp văn chương ở độ ấy cũng là đỉnh. Trong bài viết này tôi chỉ xin lấy cái mốc thời gian từ năm 1975 trở lại đây cho dễ nhớ, khi ông vào sinh sống làm việc tại Sài Gòn, nghiệp viết văn mới bắt đầu nở rộ.
Xem thêm
Tuyển tập “Viết về Mẹ” và những nỗi niềm yêu thương thành kính
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát hành tuyển tập Viết về Mẹ gồm 104 bài thơ và 47 bài văn xuôi của nhiều tác giả.
Xem thêm
“Nghìn nghi lễ tình” của Nhật Chiêu: Ban sơ người đã thương rồi
Đọc Nghìn nghi lễ tình, có lúc người ta có cảm giác như Nhật Chiêu không chỉ làm thơ mà còn đang lắng nghe tiếng Việt tự cất lên, từ “lời Tiên Dung” đến “tiếng khóc Kiều”, từ thiền thi thời Trần đến thơ Nguyễn Trãi và Nguyễn Du, tất cả như cùng hội tụ trong một dòng chảy mà nhà thơ gọi là “tiếng nước”.
Xem thêm
Giữa thế giới chạy bằng thuật toán, thơ vẫn đi bằng trái tim
Khi thế giới ồn ào, thơ lắng lại. Khi thế giới phẳng, thơ tạo thêm độ sâu. Khi người ta mải miết đo lường giá trị bằng lượt xem, bằng lượng like, thơ âm thầm giữ lại sự sang trọng của những điều chỉ đo được bằng nhịp tim.
Xem thêm
Niềm tin nẩy mầm
Nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà là người dân tộc Tày, “và chính nền tảng văn hóa dân tộc đã nuôi dưỡng tiếng nói nghệ thuật riêng biệt trong sáng tác của chị, phản ánh sâu sắc đời sống, phong tục, cảnh quan và tâm thức của cộng đồng các dân tộc thiểu số Việt Nam”.
Xem thêm
Một mùa hè dưới bóng cây
Tôi quen nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế đã lâu và luôn cảm phục anh vì sức viết sáng tạo, sớm định hình phong cách riêng. Đã từ lâu tôi từng ấp ủ dự định viết một cái gì đó nhưng hình như chưa đủ duyên với các tác phẩm của anh; Khi đang hào hứng viết về bút ký Dặm ngàn hương cốm mẹ thì bị bỏ dở do nhiều sự vụ xen vào trong quá trình công tác, những hai lần bỏ dở và đến nay chưa hoàn thành.
Xem thêm
Tôi lại thở dài ngó xa xăm
Trong dòng chảy của thi ca đương đại, bài thơ Tôi lại thở dài ngó xa xăm của Đặng Xuân Xuyến hiện lên như một nốt trầm mặc, đầy ám ảnh về thân phận và sự lỡ dở của tình yêu. Bằng một bút pháp cổ điển kết hợp với cái nhìn hiện thực đầy xót xa, Đặng Xuân Xuyến không chỉ kể lại một câu chuyện tình buồn mà còn dệt nên một bức tranh tâm trạng, nơi thời gian và không gian không còn là thực thể vật lý mà trở thành những lớp lang của bi kịch nhân sinh.
Xem thêm
Chế Lan Viên - Hàn Mặc Tử, đôi tri kỷ thơ hiếm có
Chế Lan Viên và Hàn Mặc Tử là hai nhà thơ lớn người Quảng Trị. Cả hai đều phát lộ tài thơ từ rất sớm. Hàn Mặc Tử làm thơ từ năm 14 tuổi, xuất bản tập thơ “Gái quê” năm 1936, tập thơ được in duy nhất khi ông còn sống. Chế Lan Viên có thơ đăng báo lúc 15 tuổi, xuất bản tập thơ “Điêu tàn” năm 1937, lúc 17 tuổi. Cả hai đều có những tìm tòi, cách tân mới lạ cho thơ Việt Nam hiện đại. Điểm tương đồng này khiến cả hai sớm đến với nhau, trở thành đôi tri kỷ thơ hiếm có.
Xem thêm
Nấm mộ nở hoa từ lòng trắc ẩn
Kết thúc bài thơ không phải là cái chết, mà là sự tái sinh. Mùa đông thường gợi sự tàn phai, nhưng ở đây, mùa đông lại là lúc hoa cúc bừng nắng. Nấm mộ của bà lão vô gia cư đã trở thành một đốm lửa ấm áp giữa cánh đồng, một biểu tượng vĩnh hằng của lòng tốt.
Xem thêm