NGUYÊN HÙNG

Tây Nguyên và miền Trung những ngày cuối tháng 11 năm 2025 như nghẹn lại. Đắk Lắk – Gia Lai – Lâm Đồng trải qua trận lũ lịch sử chưa từng thấy trong nhiều thập niên. Giữa màn đêm bị xé toang bởi gió, nước và tiếng kêu cứu, người ta lại nhìn thấy những điều kỳ diệu khác: tình người, sự hy sinh, lòng nhân hậu – những phẩm chất làm nên cốt cách vĩ đại của dân Việt.

NHỮNG NGƯỜI HÙNG GIỮA DÒNG NƯỚC XIẾT

Khi nước lũ đột ngột dâng cao lúc 2 giờ sáng, nhấn chìm nhiều khu dân cư trong bóng tối và dòng chảy xiết. Lực lượng chức năng chưa thể tiếp cận ngay vì cầu gãy, đường bị chia cắt, nhiều xã bị cô lập. Chính trong khoảng trống nguy hiểm đó, những người dân bình thường đã đứng lên, tự biến mình thành "đội cứu hộ bất đắc dĩ" , nhưng lại là lực lượng đến nhanh nhất và cứu được nhiều người nhất.

Tại Krông Ana, nước lên chỉ trong chưa đầy một giờ. Những người thợ hồ, nông dân, tài xế trong thôn đã kịp thời leo lên mái nhà, cột dây vào người và chia nhau từng chặng dò đường nước lũ. Họ không có áo phao, không có đèn đội đầu, chỉ có đèn pin và dây dù cũ. Nhưng từng người đã lần theo dây, cứu hàng chục hộ dân. Một người kể lại: “Không cứu là họ chết. Lúc đó chẳng ai nghĩ gì nữa”. Câu nói mộc mạc nhưng lay động, không cần phong danh hiệu, họ đã trở thành "người hùng" theo cách lặng lẽ mà lớn lao nhất.

Ở Ea Kao (Đắk Lắk), gia đình anh Phạm Đình Dũng có chiếc xuồng chèo tay duy nhất của xóm. Khi lũ vượt qua đập tràn, nước đổ ào ào, anh Dũng và em trai đã chèo liên tục suốt bảy giờ trong đêm, bơi vào từng mái nhà đưa từng người ra ngoài, từ người già, phụ nữ, trẻ thơ cho đến những người bị kẹt trong kho lúa, chuồng trại. Khi được hỏi: “Có sợ không?”, anh chỉ đáp: “Nghe tiếng người kêu ‘cứu với’, còn gì để sợ nữa”. Trong hoạn nạn, người Việt biết đứng về phía sự sống.

Tại Ia Sao (Gia Lai), khi một cháu bé 3 tuổi bị dòng nước cuốn khỏi nền nhà, đội thanh niên xã đã buộc dây an toàn quanh người, dùng thuyền hơi lao vào vùng nước xiết. Dòng nước xoáy đập bật cả mũ bảo hộ, nhưng họ vẫn cố chèo đến được mái tôn còn nhô lên. Khi đưa được cháu bé vào lòng mẹ, người thanh niên trẻ chỉ mỉm cười: “Cứu được một mạng người là đủ rồi”.

Giữa tâm lũ Sêrêpôk, đoạn nước sâu và chảy xiết giữa Buôn Đôn – Cư Jút, công nghệ tưởng như xa lạ bỗng trở thành cánh tay nối dài của lòng nhân ái. Một đội cứu hộ đã dùng drone thả dây cứu một người đàn ông bị mắc kẹt giữa dòng. Chiếc drone run bần bật trong gió, máy quay ghi lại hình ảnh người gặp nạn được kéo vào bờ an toàn.

Hình ảnh drone thả dây cứu một người đàn ông bị mắc kẹt giữa dòng sông Sêrêpôk.

Những câu chuyện này – không được kể bởi sự phô trương mà bởi sự thật – là ánh sáng le lói giữa đêm lũ, chứng minh rằng sức mạnh lớn nhất của người Việt không nằm ở phương tiện, mà ở tinh thần không bỏ nhau.

KHI LÒNG DÂN KẾT LẠI THÀNH MỘT MẠCH NGUỒN

Lũ về, nhưng ngay lập tức, sự chia sẻ cũng về. Không chỉ ở nơi dòng nước cuốn qua, mà ở những vùng đất cách xa hàng trăm cây số.

Từ Hội An, dù hằng năm cũng là vùng rốn lũ, người dân vẫn tổ chức quyên góp gửi hàng tấn nhu yếu phẩm lên Đắk Lắk: cá khô, gạo, mì, bánh chưng, chăn màn…. Một bà cụ ở Cẩm Kim nói: “Mình còn sống được, thì phải gửi lên cho họ”. Đó là cách cộng đồng này "trả ơn" sau bao lần miền núi từng gửi xuống từng bao mì tôm, thùng nước sạch thời Hội An bị bão.

Tại xã Hòa Thịnh (Đắk Lắk), vào lúc 21 giờ ngày 19/11, khi nước lũ dâng nhanh bất thường, nghe tiếng kêu cứu, anh Trần Công Thành nhanh chóng đã chèo chiếc ghe nhỏ đi cứu hơn 40 người trong thôn Phú Hữu. Anh kể: “Tôi sợ lắm chứ. Nước chảy mạnh, trời tối, mình run nhưng nhìn xung quanh toàn trẻ em và người già nên phải cố. May mắn trời thương, mọi người đều an toàn”.
 

Anh Trần Công Thành bên chiếc ghe nhỏ đã cứu 40 người trong lũ dữ ở xã Hòa Thịnh, Đắk Lắk. (Ảnh: TT)

Tại nhiều xã ở miền núi Phú Yên, những tổ “bếp đoàn kết” xuất hiện ngay khi nước rút: người nhóm lửa, người gói cơm nắm, người nấu cháo, gửi đến từng khu vực còn bị chia cắt.

Và đặc biệt, hình ảnh những chiếc máy bay Mi-17 của Trung đoàn 930 cất cánh liên tục trong mưa gió từ sân bay Phù Cát để thả hàng xuống vùng cô lập ở Đắk Lắk, Phú Yên… đã khiến nhiều người bật khóc. Giữa trời mù mịt, những “cánh chim sắt” ấy là lời khẳng định mạnh mẽ nhất: không ai bị bỏ lại phía sau.

Tình người – hóa ra – không bao giờ đi lạc, ngay cả khi nước lũ tràn về.

Lực lượng chức năng đưa người dân đến nơi an toàn - Ảnh: báo CCB Việt Nam.
 

VẾT THƯƠNG VÀ NHỮNG MẦM XANH KIÊN CƯỜNG

Đắk Lắk – Gia Lai – Lâm Đồng rồi sẽ mất nhiều tháng để hàn gắn sau trận lũ này. Lũ đi qua để lại những con số đau lòng, nhưng cũng làm hiện lên điều tưởng chừng mơ hồ: sức mạnh nội lực của cộng đồng.

Một bác nông dân ở Buôn Đôn nói: “Nhà mất rồi, nhưng người còn là được”.

Một phụ nữ mất cả căn nhà gỗ nhưng vẫn tự tay nấu hàng trăm suất cơm gửi cho đội cứu hộ.

Một đứa trẻ góp vào thùng từ thiện vỏn vẹn 17.000 đồng – là toàn bộ tiền nó dành dụm.

Những điều đó – nhỏ mà lớn – là sự tiếp nối của truyền thống Việt Nam: thương người như thể thương thân.
 

KẾT – KHI NƯỚC RÚT, LÒNG NGƯỜI VẪN CÒN

Thiên tai có thể quật đổ nhà cửa, cuốn trôi mùa màng, làm gãy sập những cây cầu… nhưng không thể cuốn đi nghĩa tình. Nếu có điều gì còn lại sau lũ, thì đó là hình ảnh những đôi tay chìa ra giữa dòng nước chảy xiết, những chiếc ghe mỏng manh cứu người trong đêm, những nồi cơm sẻ chia từ nơi xa, những chuyến bay vượt bão, và cả những chiếc drone nhỏ bé thả xuống một sợi dây hy vọng.

Đó là một Việt Nam mà chúng ta luôn tin vào – một Việt Nam nhân hậu, kiên cường, biết đứng lên giữa hoạn nạn, biết thương nhau bằng tất cả những gì mình có, dù ít ỏi.

Nước sẽ rút. Bùn sẽ khô. Những vết thương rồi sẽ lành.

Nhưng nghĩa tình trong ngày lũ lớn – những điều chúng ta chứng kiến những ngày qua – sẽ còn ở lại rất lâu, như một bài học giản dị mà sâu thẳm: Khi người Việt nắm tay nhau, không cơn lũ nào có thể nhấn chìm được chúng ta.