TIN TỨC

Nhớ quê trong gió bấc mưa phùn - Tạp bút Nguyễn Gia Long

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-01-25 02:20:11
mail facebook google pos stwis
1371 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Sinh ra và lớn lên ở một tỉnh miền Bắc nước ta, nơi có những tháng mùa đông đi qua đầy khắc nghiệt, với mưa phùn, gió bấc và cái lạnh tái tê như muốn cắt da thịt, nên tuổi thơ tôi có biết bao nhiêu những kỷ niệm với mùa đông và miền quê thân thương ấy. Đó là những buổi ra đồng nhổ mạ, cấy lúa cùng mẹ vào dịp cuối năm, mặc dù thời tiết lạnh căm căm. Đó là những buổi chiều lùa trâu ra đồng chăn thả, kệ cho những cơn gió hun hút tràn về. Hay như những hôm trời u ám với gió bấc, mưa phùn giăng đầy trời vậy mà mẹ vẫn bắt mấy anh chị em chúng tôi ra đồng để kiếm rau mang về nấu cám cho lợn ăn. Rồi nữa, có không ít những chiều đông rét mướt, tôi vẫn cùng những đứa trẻ cùng trang lứa trong xóm ra đồng be bờ tát mương, bắt cua, cá, tôm, ốc…, mang về cải thiện cho bữa cơm sinh hoạt gia đình thêm phần tươm tất.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Những lúc tát mương xong mà bắt được cua, cá…, là cả một niềm vui khôn xiết, nhưng sau đó cũng là cả ngàn lần ngại tắm, bởi bùn lấm lem vương đầy từ đầu xuống đến chân như vậy mà không tắm là không thể được. Sở dĩ ngại tắm là vì nước quá lạnh, khi dội lên người nó như nước đá, làm da thịt tái tê, và cả thân hình tôi co rúm lại. Những hôm tắm như vậy, tôi dội nước thật nhanh, tắm qua loa, không kỳ cọ kỹ, mà chỉ trôi sạch lớp bùn đất là vội mặc quần áo ngay. Trẻ con và người lớn ở quê tôi vẫn tắm bằng nước lạnh trong mùa đông rét mướt như vậy, bởi dường như ai cũng đều quen và “sống chung” với thời tiết như vậy. Mùa đông phương Bắc khắc nghiệt là thế, khi nhịp sống con người vẫn diễn ra bình thường, không ngưng nghỉ. Khi đi ra ngoài đồng lao động ai cũng phải nai nịt rất nhiều quần áo dày cộp để chống chọi lại cái lạnh. Lúc tôi còn nhỏ, không chỉ nhà tôi nghèo, mà hết thảy gia đình nào cũng vậy, khi cái ăn còn thiếu ngỡ là cái mặc. Vì vậy mà nhiều người ra đồng áo quần không đủ mặc ấm, họ phải quàng thêm chiếc áo tơi, hoặc tấm nilon. Bọn trẻ chúng tôi là những người chịu rét giỏi nhất, khi gió lạnh như vậy mà đứa nào đứa nấy đều phong phanh vài manh áo mỏng. Người lớn lo cho sức khỏe của tụi trẻ, nhưng bọn trẻ chúng tôi không cảm nhận được giá lạnh mấy bởi sức chịu đựng của đứa nào đứa nấy vẫn thấy bình thường.

Phải hòa mình sống chung với cái lạnh như vậy, nhưng người quê tôi cũng có nhiều cách để đối phó với cái lạnh, ví như khi ở nhà thì hầu như nhà ai cũng luôn có đốt củi nơi gian bếp để sưởi ấm. Ngọn lửa luôn bập bùng và hơi ấm lan tỏa khiến cho cái giá rét bị đẩy lùi. Nhiều hôm mưa phùn gió bấc, mẹ tôi luôn sắp thêm chút rơm khô lót ổ dưới chiếu cho bố con tôi đủ ấm để có giấc ngủ ngon trong đêm đông giá lạnh… Kỷ niệm gắn liền với mùa đông rét mướt của tuổi ấu thơ tôi nơi quê nhà là rất nhiều, khó mờ phai như vậy, và nó càng được “khắc đậm” khi năm tôi mười bốn tuổi, gia đình tôi vì một lý do công việc của bố tôi nên phải chuyển nhà vào sinh sống tại một tỉnh thành phía Nam của đất nước. Từ đó, tôi chia xa quê hương, rời xa mùa đông phương Bắc, vì vậy sống ở phương Nam những năm sau này tôi luôn thèm một chút hơi lạnh mỗi khi nghe thời tiết báo, chốn cũ nơi quê nhà có gió mùa đông bắc tràn về. Những lúc như vậy tôi thường có cảm giác nôn nao một nỗi nhớ, với bao ký ức tràn về, thèm khát, ước ao được với tới, được chạm vào cái lạnh tái tê và những cơn gió hun hút, mang theo mưa phùn mịt mùng giăng giăng ngang trời. Quê mới, nơi gia đình tôi sống luôn ngập tràn nắng và dường như không hề có mùa đông, chính vì thế mà trong tôi vẫn luôn khát khao được thăm lại chốn cũ, để được hòa mình vào cái lạnh tái tê với những cơn mưa phùn gió bấc chất chứa biết bao nhiêu là kỷ niệm của một thời ấu thơ, ở nơi quê nhà thân thương…

N.G.L

Bài viết liên quan

Xem thêm
Phía sau những trang sách học trò
Thời gian như dòng sông lặng lẽ chảy qua bao mùa mưa nắng, nhưng có những giá trị vẫn vẹn nguyên, lấp lánh đằng sau vết bụi mờ của năm tháng. Đôi khi giữa bộn bề cuộc sống, chỉ một làn gió se lạnh hay một nhành hoa ép khô trong cuốn sổ cũ cũng đủ đánh thức cả một tâm hồn đong đầy ân tình. Nhìn lại chặng đường đã qua, ta chợt nhận ra điều kỳ diệu nhất không nằm ở những hào quang phía trước, mà ẩn giấu ngay ở góc khuất bình dị mà thiêng liêng: phía sau những trang sách học trò.
Xem thêm
Hòn Chồng ngày trở lại
Tôi rời Hòn Chồng, mang theo một chút nắng chiều và một miền ký ức đã ngủ yên gần 60 năm. Những cục đá vẫn còn đó, biển vẫn xanh, chỉ có người trở lại là đã khác xưa nhiều lắm.
Xem thêm
Hà Nội và nỗi niềm hoa sữa – Tản văn Đào Thị Thu Hiền
Nhớ đến những mùa hoa Hà Nội, những người yêu mảnh đất này không thể không nhắc đến mùa hoa sữa. Đó là một mùa hoa nhưng cũng có thể gọi về cả mùa thơ, mùa nhạc khiến cho đất trời thủ đô khoảnh khắc cuối thu chầm chậm sang đông bỗng trở nên rạo rực, thao thức, nồng nàn với những vấn vương bởi cái hương thơm ngọt ngào, đằm sâu, quyến rũ đang dịu dàng gửi vào trong gió. Mùi hương ấy làm cho bao bước chân qua không khỏi ngập ngừng như thể đang bị níu lại. Có lẽ vì thế mà loài hoa này, từ lâu, đã được xem là tình yêu và nỗi nhớ của người Hà Nội.
Xem thêm
Kiến nghị lấy ngày 27/7 làm ngày Quốc giỗ
Tôi quan niệm rằng sự hy sinh của những người con đất Việt không bị giới hạn bởi một thời đại, một cuộc chiến tranh hay một thế hệ. Tất cả những người đã hy sinh vì độc lập, tự do và sự trường tồn của đất nước đều xứng đáng được các thế hệ hôm nay và mai sau tưởng nhớ. Bởi vậy, khi bàn về Ngày Quốc giỗ, cần phân biệt rõ giữa việc lựa chọn một ngày tưởng niệm chung và việc bảo đảm sự tri ân đối với từng đối tượng, từng giai đoạn lịch sử. Hai việc này không nhất thiết loại trừ nhau.
Xem thêm
Những người đi qua Trường Sơn – 55 năm một lời hẹn
Bài đăng Đặc san của Hội Nhà báo TPHCM chào mừng Đại hội Hội Nhà báo TPHCM
Xem thêm
Về bến Lộc An
Bài đăng báo Cựu chiến binh Việt Nam
Xem thêm
Đồng xu nhỏ và những chuyến xe – Tùy bút Trương Văn Dân
Lâu lắm, có lẽ gần 30 năm sau tôi mới gặp lại Franco. Sau khi tốt nghiệp, mỗi người mỗi ngả để mưu sinh. Ai cũng đều trải qua những thăng trầm về công việc, đổi nhà, gia đình con cái… thế là chúng tôi mất tin nhau.
Xem thêm
Khoa phục hồi chức năng (A26) vững chuyên môn, sáng y đức
Y học hiện đại có thể kéo dài một nhịp tim, giành lại một mạng sống từ ranh giới sinh tử. Nhưng chính Phục hồi chức năng mới là người trả lại cho nhịp tim ấy một lý do để đập, trả lại cho sự sống ấy một phẩm giá để tồn tại. Bởi cứu sống một con người đã là kỳ tích, nhưng giúp họ tự tay nâng một ly nước, tự bước đi bằng đôi chân mình và sống một cuộc đời độc lập — đó mới là sự hoàn thiện trọn vẹn nhất của y đức.
Xem thêm
Lớn khôn bên cửa từ bi
Bài đăng Văn nghệ Gia Lai
Xem thêm
Mảnh vườn bên suối – Tản văn Nguyễn Hồng Quang
Năm nào cũng vậy, khi những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về rét nhẹ cũng là lúc mẹ tôi cẩn thận lấy từ gác bếp xuống những ống nứa đựng hạt giống. Đó là những hạt cải thìa tròn lẳn, màu nâu bóng được chọn lựa kỹ càng từ những cây cải to nhất, khỏe nhất mùa trước. Khác với hoa cải bẹ hay cải nương có màu vàng tươi, hoa cải thìa lại mang màu trắng tinh khôi, dịu dàng như những vệt mây nhỏ đọng lại giữa vườn chiều. Khi những quả cải nhỏ như quả đỗ xanh chuyển từ màu xanh sang sắc vàng hanh, mẹ cắt cả chùm mang về bó lại, treo bên hiên nhà mươi hôm cho khô rồi mới vò lấy hạt phơi đem cất.
Xem thêm
Bỉ ngạn, một mùa hoa, một đời người – Tùy bút Nguyễn Thị Việt Nga
Bỉ ngạn theo tiếng Hán có nghĩa là bờ bên kia (bỉ: bên kia, ngạn: bờ). Trong cách giải thích của Phật giáo, đối diện với bỉ ngạn là “thử ngạn” bờ bên này. Bờ bên này là thế giới con người đang sống, nơi còn sinh tử, phiền não và mê lầm. Bờ bên kia là cảnh giới vượt thoát khỏi những ràng buộc ấy, là bờ giác ngộ. Trong truyền thống Tịnh Độ tông Nhật Bản, “bỉ ngạn” còn được dùng để chỉ Tây phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Bởi vậy, nếu chỉ hiểu bỉ ngạn là “cõi chết” thì có lẽ chúng ta đã làm nghèo đi ý nghĩa của hai chữ ấy.
Xem thêm
Lửa ơi! – Tùy bút Nguyễn Đông Nhật
Trở lại với “đời thường”, thì lửa là phương tiện thân thuộc khi đem đến cho con người cuộc sống dễ chịu hơn, sau thời kỳ sống trong dằng dặc đêm dài tăm tối của thời mông muội. Nói nôm na, thì lửa cho ánh sáng khi tối trời, để nấu ăn, xua đuổi các loài động vật-côn trùng, tạo các tín hiệu liên lạc từ xa… Lửa còn là ngôn ngữ của tình cảm, từ người bình dân Việt…
Xem thêm
Bồng bềnh trên mây – Tản văn Kỳ Nam
Tôi tình cờ “phát hiện” ra chị trong một lần lang thang tác nghiệp với chiếc Cub 50 cà tàng từ thời sinh viên và máy ảnh treo trước ngực. Chiếc xe dành để đi thực địa hôm đó giở chứng lần thứ chín mươi chín - cho đến khi một người xa lạ ngồi lên đạp cần khởi động nó mới chịu nổ máy.
Xem thêm
Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo...
Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm