James Rebanks với cuốn sách English Pastoral đã giành giải Wainwright tôn vinh cuốn sách xuất sắc viết về thiên nhiên, được ban giám khảo giải ca ngợi là “tác phẩm tiêu biểu sẽ vẫn được tôn vinh trong 50 năm nữa”. Bên cạnh đó, Merlin Sheldrake cũng nhận được giải Bảo tồn và biến đổi khí hậu toàn cầu trong giải thưởng này.

Đầu tiên, giải thưởng Wainwright được trao cho Rebanks và Sheldrake trong một năm chứng kiến doanh số bán sách về thế giới thiên nhiên tăng vọt. Theo Nielsen BookScan, tính riêng doanh số bán hàng sách viết về thiên nhiên trong tháng 7 và tháng 8 vừa qua đã đạt 2,8 triệu bảng, tăng 21% so với cùng kì năm ngoái và 31% vào năm 2019.

English Pastoral (tạm dịch: Mục vụ tiếng Anh) được lấy cảm hứng và kể câu chuyện chân thực của chính tác giả, người nông dân James Rebanks về trang trại của gia đình anh ở Cumbrian Fells. English Pastoral tiếp nối hồi kí The Shepherd’s Life (tạm dịch: Cuộc sống những người chăn cừu; 2015), kể về ngôi nhà ở Lake District, Cumbria nơi gia đình nhiều thế hệ của anh đã sống và làm việc hơn 600 năm, mà anh chính là người tiếp nối để phát triển trang trại gia đình ngày một bền vững hơn.

James Rebanks gắn bó và yêu quý, tôn thờ ngôi nhà cũng như công việc của mình và điều đó được phản ánh trong tác phẩm của anh. Thông điệp mà anh muốn truyền tải, là tôn trọng những kinh nghiệm, cách làm của người đi trước, và mở rộng sự hiểu biết về sự phức tạp của việc canh tác trong tương lai, khiến cuốn sách thực sự có đóng góp quan trọng, hữu ích đối với cuộc sống. Tất cả những thông điệp này đều được gói gọn trong hành văn tuyệt đẹp. Trưởng ban giám khảo, kiêm người dẫn dắt chương trình Julia Bradbury cho biết: “Tác phẩm của Rebanks dễ tiếp cận, chân thành và thấm thía, đồng thời truyền tải thông điệp về sự thay đổi có thể đạt được. Niềm đam mê của Rebanks sẽ khiến bất kì người nào có thể có được niềm vui và vượt qua khó khăn của công việc đồng áng.”

Tác giả Rebanks được kết nối khi đang trên ngọn núi ở ngôi làng Glenridding khi đang đến thăm các chú cừu non. Anh cho biết rất vinh dự và biết ơn khi nhận được giải thưởng. Anh chia sẻ: “Có lẽ tôi đã mất 20 năm để viết cuốn sách đầu tiên The Shepherd’s Life của mình, bởi vì tôi bắt đầu nghĩ về nó từ khi tôi 17 tuổi và tôi đã khoảng 40 tuổi vào thời điểm tôi viết cuốn sách. Cuốn sách đầu tiên nói rất nhiều về chúng tôi là ai và tại sao tôi tự hào về con người, cảnh quan nơi tôi đến và cuộc sống của chúng tôi. Điều này có ý nghĩa lớn vì tôi đã cố gắng và thể hiện điều đó trước những người khác.” Còn đối với cuốn sách thứ hai, English Pastoral, anh nói: “Có lẽ đây một nỗ lực trưởng thành hơn… Khi tôi đã nghĩ về những điều lớn đang diễn ra vào lúc này, một số sai sót và hạn chế của chúng tôi, sự phức tạp của công việc sống dựa vào đất đai. Con người có nhu cầu, cần thức ăn vì vậy chúng ta cần thiên nhiên, cây cối và đồng ruộng. Tiểu thuyết viết về một trang trại nhỏ, cuộc sống và cộng đồng nhỏ, nhưng nó liên quan đến nhiều vấn đề rộng lớn hơn ngoài kia.”

Lễ trao giải Wainwright tối 7/9 cũng tôn vinh Merlin Sheldrake với tác phẩm Entangled Life (tạm dịch: Cuộc sống vướng bận) khám phá thế giới bí ẩn của nấm, giành giải Bảo tồn và biến đổi khí hậu toàn cầu. Charlotte Smith, chủ trì hội đồng giám khảo cho giải Bảo tồn và biến đổi khí hậu toàn cầu đánh giá, cuốn sách của Sheldrake đã “thổi bay chúng tôi”. “Nó chứa đựng những mô tả phi thường về tự nhiên phi thường như thế nào. Những tác động xung quanh carbon và nấm trong đất như một chất thay thế nhựa ra sao. Thật kinh ngạc khi tìm thấy một cuốn sách mà sau khi đọc, buộc chúng tôi phải suy nghĩ về thế giới quan của mình về bảo tồn mỗi ngày.”

Sheldrake cho biết anh “rất vui và ngạc nhiên” khi giành chiến thắng. “Tôi thật ngạc nhiên nhận thấy nấm không hẳn là một vương quốc sự sống bị bỏ quên, và có rất nhiều cơ hội để nói về chúng với khán giả phổ thông hơn. Tôi cũng nhận ra phạm vi sách khá rộng, vì cuộc sống của nấm gắn với môi trường của chúng... Thật tuyệt vời khi thấy nhiều người quan tâm, tìm hiểu về chủ đề này.”

Sheldrake và Rebanks sẽ chia sẻ giải thưởng Wainwright trị giá 5.000 bảng Anh. Những người chiến thắng năm ngoái là Dara McAnulty với Diary of a Young Naturalist (tạm dịch: Nhật kí của một nhà tự nhiên học trẻ) và Amy Liptrot với tác phẩm The Outrun (tạm dịch: Vượt giới hạn).

Giải Wainwright của được đặt theo tên của nhà văn viết về thiên nhiên và nhà du lịch Alfred Wainwright, giải được trao hàng năm, dành cho những cuốn sách tại Vương quốc Anh, tôn vinh sách “truyền cảm hứng thành công nhất cho độc giả khám phá thiên nhiên và nuôi dưỡng một sự tôn trọng đối với thế giới tự nhiên cũng như cảnh báo những nguy hiểm từ thế giới tự nhiên”.

BÌNH NGUYÊN dịch (theo Văn nghệ quân đội).