TIN TỨC

Duyên chữ nghĩa | Đoàn Thị Ký

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2021-10-30 09:58:31
mail facebook google pos stwis
2479 lượt xem

ĐOÀN THỊ KÝ

Trong cuộc sống, ông cha ta thường răn dạy những người làm ăn theo kiểu được chăng hay chớ là cố gắng làm cho: “Ra tấm, ra món”. Nghĩa là, phải có đầu có cuối, dù không cần ai biết tới, nhưng cũng là cái mốc ghi dấu sự nỗ lực của mình.

Người viết bài này luôn biết vậy, nhưng để thành “tấm”, thành “món”, dù là món ăn vật chất hay tinh thần, đều đòi hỏi một sự hao tổn vượt bậc về sức lực cũng như trí tuệ và không thể thiếu sự tài hoa, sự quyết đoán trong thời khắc một đi không trở lại của kiếp người.

Chuyện là, dịch bệnh vừa lui cùng với những cuộc gặp mặt vui vẻ gọn nhẹ, tôi còn nhận được những món quà tinh thần thật ý nghĩa. Bên cạnh tấm, món tôi nâng niu trên tay là những cuốn sách của các nhà văn Trần Nhương, Tống Thị Ngọc Hân ở phía Bắc và tận mắt dờ thấy sắc màu đầy biểu cảm trong tranh của nữ họa sỹ Giáng Vân vừa trưng bày tại tòa nhà sát Hồ Gươm, Hà Nội, còn là món quà có được qua trang web của Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh, thể hiện ở cuộc thi thơ: “Nhân nghĩa đất phương Nam”, do Hội Nhà văn thành phố tổ chức, đã để lại cho tôi nhiều ấn tượng sâu sắc.

Trân trọng, nể vì  trong lúc dịch bệnh diễn ra căng, các tác giả đã lặng lẽ vượt lên, tự mình giãn cách trong câu chữ, trong sắc màu… để hoàn thành tác phẩm nghĩa là ra “tấm” ra “món” trình làng, để chúng ta thấy trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nói như cố thi sỹ Xuân Diệu thì: “Sự sống không bao giờ chán nản”.

Cậy nhờ lợi thế công nghệ thông tin hiện đại của thế giới phẳng, cuộc thi thơ: “Nhân nghĩa đất phương Nam”, khai cuộc vào những ngày đầu tháng 8, khi mà dịch bệnh do biến thể Covid lây lan trong thành phố đang ở điểm đỉnh, thành đại dịch. Trên kênh thời sự của truyền hình Trung ương luôn cập nhật thông tin, do biến thể delta của Covid thật khó lường, số người nhiễm bệnh tại thành phố Hồ Chí Minh nhiều ngày lên tới 4 con số, con số tử vong có ngày là 3 con số… “Tang thương chồng chất lại còn thơ phú”, không ít người bỡn cợt. Song, họ đâu biết, trong thẳm sâu con người càng tang thương, con người càng muốn xích lại gần nhau hơn. Không cầm nắm được tay nhau để truyền hơi ấm thì gửi tâm tình, chia sẻ, động viên.

Kìm nén đau thương, vượt lên mất mát, ban tổ chức cuộc thi đã khẩn trương thông tin, quảng bá thể lệ cuộc thi và luôn cập nhật các tác phẩm thơ ca trên mạng, đã tạo được hiệu ứng xã hội tích cực, khơi dậy đức hy sinh, ân nghĩa, niềm tin… cuốn hút nhiều người tham gia.

Có tác giả là bác sỹ trong tâm dịch, có tác giả ở vòng ngoài, nghĩa là cách xa hàng trăm cây số, có tác giả ở bên kia bán cầu… không hẹn mà lòng cùng hướng về vùng đất phương Nam đầy nắng, đầy gió mà cũng đầy tình nghĩa, sâu nặng truyền thống dân tộc: “Bầu ơi thương lấy bí cùng”, của những anh hai, chị hai, cùng đội ngũ thầy thuốc ngày đêm đối mặt với dịch bệnh, giành lại sự sống cho từng con bệnh, trả lại bình yên cho cuộc sống thường nhật.

Nhiều bài thơ của các tác giả đã có số người đọc lên tới 5 con số, sự cộng hưởng của thơ ca là vô cùng, tôi cũng là một trong số những người đọc ấy, đọc để cảm nhận để chia sẻ những nỗi niềm, đặng cùng tin tưởng và hy vọng… để đến hôm nay dịch bệnh ở thành phố Hồ Chí Minh đã lắng dần, con số tử vong đang dần về 0 thì trái ngọt cuộc thi thơ “Nhân nghĩa đất phương Nam” cũng vừa chín tới.

Thật ý nghĩa. Chị Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố vừa thông báo trên mạng xã hội Facebook: Tuyển tập thơ “Nhân nghĩa đất phương Nam”, gồm 72 bài thơ của 53 tác giả vào chung kết, chọn lựa từ hơn 1.500 bài thơ dự thi, đang trong nhà in sắp ra mắt nay mai, đúng vào dịp tổng kết cuộc thi sau 45 ngày phát động.

Mừng cho Hội Nhà văn thành phố quyết đoán, không ngại gian khó, trong lúc phải thực hiện giãn cách vì dịch bệnh, vẫn chăm chút cập nhật, kết nối thông tin, thành bà đỡ mát tay cho những ý tưởng, tâm tình “thành tấm, thành món” trình làng, để thấy cuộc sống dẫu có đau thương, mất mát, vẫn còn mầm xanh hy vọng, còn những câu chữ ta nói với nhau như hương hoa trái ngọt, thật đáng sống để làm việc, để dâng hiến...

Âu cũng là sự tiếp nối nét đẹp nhân văn của thế hệ cha anh đã từng “cất tiếng hát át tiếng bom”, vừa đánh giặc ngoại xâm vừa làm thơ… của dân tộc ta, trong những ngày này dịch bệnh còn chưa dứt hẳn, để cùng chung tay phòng ngừa, quyết thắng Covid biến thể vẫn đang tiềm ẩn rủi may đâu đó.

Ví như hôm rồi, Hà Nội vơi giãn cách, tôi đi xe buýt lên chơi với cô cháu gái ở phố Kẻ Vẽ, quận Bắc Từ Liêm. Nhẩn nha xuống xe, vừa rẽ vào đầu phố, đập vào mắt tôi là tấm áp phích lớn kẻ những dòng chữ: “Một người lơ là, cả nhà cách ly/Một người coi thường, cả phường vất vả/Một người dương tính, cả tỉnh theo dõi”.

Sau giây phút sững sờ, tôi nhớ ra, đây là đất Kẻ Vẽ thuộc phường Đông Ngạc cổ xưa, có truyền thống khoa bảng chữ nghĩa. Thảo nào trong cơn đại dịch, Covid từng giây, từng phút đe dọa mạng sống con người, truyền thống ấy đã phát tiết thành vần, thành điệu câu khẩu hiệu “ra tấm, ra món” dễ thẩm thấu, dễ tiêu hóa, nhằm nhắc nhở mỗi người thấy trách nhiệm công dân với cộng đồng và vai trò của các cấp chính quyền trong phòng chống dịch bệnh, trong lúc thông tin tràn ngập trên mạng không thiếu thông tin thất thiệt…

Âu cũng là duyên chữ nghĩa!

                                                        Phố Đội Cấn, ngày 28/10/2021
Nguồn:
https://thanhtra.com.vn/.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Về tác giả và nguồn gốc bài thơ Nam quốc sơn hà
Bài của Vũ Thanh đăng trên Văn nghệ Online
Xem thêm
Đạo văn, nguyên nhân và hệ lụy
Giữ gìn sự liêm chính trong sáng tác vì thế không phải là một khẩu hiệu đạo đức, mà là điều kiện để văn chương tiếp tục tồn tại như một giá trị tinh thần cao đẹp và đáng tin cậy. Khi người cầm bút còn biết tự vấn, biết dừng lại trước ranh giới của sự trung thực, thì văn chương vẫn còn cơ hội tự làm sạch mình. Và chỉ trong một không gian sáng tác được nâng đỡ bởi sự thật và lòng tin, những tác phẩm chân chính mới có thể bền bỉ đi cùng con người, vượt qua những ồn ào nhất thời của danh vọng và thời cuộc để lặng lẽ nâng đỡ, an ủi con người, làm chỗ dựa tinh thần cho con người đi qua những chông chênh, trắc trở, đau đớn của cuộc sống vốn vẫn còn nhiều thử thách này.
Xem thêm
Cơ chế quản lý cần thiết cho đời sống văn học
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 350/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, quy định các nội dung khuyến khích phát triển văn học, đồng thời xác lập rõ hơn cơ chế quản lý nhà nước về văn học.
Xem thêm
Từ bàn thắng bị tước đoạt đến căn bệnh thành tích của Sea Games
Sea Games từng được quảng bá như biểu tượng của sự đoàn kết trong khu vực Đông Nam Á (ĐNA), nó được xem là tinh thần thể thao cao thượng và sự giao lưu giữa 11 quốc gia. Nhưng những gì diễn ra trong những kỳ đại hội gần đây cho thấy một thực tế đáng buồn: Sea Games đang ngày càng rời xa giá trị thể thao nguyên bản, để trở thành cuộc đua thành tích của các quốc gia đăng cai, nơi côngg bằng bị bẻ cong và trọng tài trở thành công cụ phục vụ tham vọng huy chương.
Xem thêm
Vài ý kiến tham khảo về mối liên hệ giữa văn học và y học
Một đề tài nghiên cứu của PGS. Tiến sĩ Trần Huyền Sâm, Trường ĐH Sư phạm Huế được Hội Nhà Văn TP. Huế tổ chức buổi tọa đàm (vào lúc 8h30, ngày 10/12/2025 tại Tòa soạn Tạp chí Sông Hương, Số 9 đường Phạm Hồng Thái. TP. Huế).
Xem thêm
Thi ca và âm nhạc – Hành trình nuôi dưỡng tâm hồn người thầy tương lai
Phát biểu tại chương trình nghệ thuật “Khúc hát từ những vần thơ”, GS.TS Huỳnh Văn Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP.HCM
Xem thêm
Nữ tác giả Nhật Bản chia sẻ về việc dùng AI viết văn
Sử dụng AI như thế nào đang là chủ đề nóng bỏng trong giới viết. Mới đây, một tác giả trẻ Nhật Bản đã công bố tác phẩm “Tháp đồng cảm Tokyo” có sử dụng AI của cô. Rie Qudan, nữ tác giả sinh năm 1990 đã có mặt tại Hà Nội giao lưu về tác phẩm cũng như chia sẻ về việc viết văn có sử dụng AI theo quan điểm của cô.
Xem thêm
Giáo dục ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa cho học sinh qua “Ngày hội văn hóa các dân tộc địa phương
Để tạo ra không gian trải nghiệm bản sắc văn hóa truyền thống, những ngày giữa tháng 10/2025, Trường THPT số 3 Bảo Yên (Lào Cai) đã tổ chức hoạt động giáo dục chủ đề “Ngày hội văn hóa các dân tộc địa phương” trong không khí vui tươi, sôi nổi và đậm đà bản sắc dân tộc. Đây là một hoạt động trải nghiệm sáng tạo nằm trong chương trình giáo dục nhà trường, hướng tới mục tiêu giúp học sinh hiểu biết, trân trọng và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên quê hương Lào Cai nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung.
Xem thêm
Văn chương không phát triển nhờ sự chê bai tàn nhẫn
Văn chương, cuối cùng vẫn là sự trải lòng của một con người. Một con người bình thường: có lúc vui, lúc buồn, lúc mệt mỏi, lúc rảnh rỗi, lúc muốn lên tiếng...
Xem thêm
Đổi mới mạnh mẽ, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại
Ngày 21-11, tại Lâm Đồng, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hỗ trợ hoạt động báo chí và công tác Hội trong bối cảnh sáp nhập, hợp nhất”. Tham dự Hội nghị có đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; đồng chí Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đại biểu các cơ quan Trung ương, lãnh đạo Hội và Văn phòng Hội Nhà báo Việt Nam, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, lãnh đạo các cơ quan báo chí, Hội Nhà báo các tỉnh, thành phố.
Xem thêm
Người thầy: Truyền lửa lý tưởng, khai mở tương lai
Bài viết của Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN ĐỨC HẢI, Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược Quốc phòng - BQP
Xem thêm
“Giai điệu từ những vần thơ” - Đêm nghệ thuật đầy ắp cảm xúc
Đã rất lâu rồi tôi mới được xem một đêm ca nhạc mãn nhãn đến vậy. Một chương trình nghệ thuật chất lượng, vừa có chiều sâu ý nghĩa, vừa trang nhã và sang trọng. Tất cả đều chỉn chu, từ khâu tổ chức, đạo diễn cho đến từng diễn viên…
Xem thêm
Những lớp sóng văn chương TP.HCM
​Từ lớp tác giả Gen Z đến tranh luận về AI, người trẻ đang viết nên sức sống mới cho văn học đô thị phương Nam, góp phần biến TP.HCM trở thành thành phố không ngủ của văn chương.
Xem thêm
50 năm thơ phổ nhạc TP.HCM – Dòng chảy thi ca trong âm nhạc
Phát biểu khai mạc chương trình Thơ Nhạc “Giai điệu từ những vần thơ”
Xem thêm
Sống chậm lại để giữ gìn Tết Trung thu cho thế hệ sau
Trong xã hội hiện đại, chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy những công cụ để làm thỏa mãn nhu cầu của bản thân, nhanh đến mức chỉ cần vài giây chậm trễ cũng đủ khiến chúng ta khó chịu vì phải chờ đợi.
Xem thêm
Đọc lại Thơ Tố Hữu – Trần Đăng Khoa
Nhân kỷ niệm 105 năm ngày sinh nhà thơ Tố Hữu – người được xem là “người thư ký của cách mạng”, Văn chương TP.HCM xin trân trọng giới thiệu lại bài viết sâu sắc “Đọc lại thơ Tố Hữu” của nhà thơ Trần Đăng Khoa.
Xem thêm
Nhạc sĩ Thế Hiển đã ôm đàn qua phố phường đông vui...
Nhạc sĩ Thế Hiển vừa qua đời ở tuổi 70, vào đêm 1/10 tại TP.HCM, sau hơn một năm chống chọi với bạo bệnh, gửi lại dương gian nhiều lời ca nồng ấm.
Xem thêm
50 năm văn xuôi TP.HCM đạt nhiều thành tựu đáng kể
Tham luận của nhà văn Bích Ngân tại Hội thảo Tổng kết Văn học Việt Nam sau năm 1975
Xem thêm
“Mưa đỏ”, hiện thực và thông điệp
Bài viết của Đại tá, Nhà văn Trần Thế Tuyển - một người lính, một nhà văn từng trực tiếp chứng kiến và tham gia vào những tháng năm ác liệt của chiến tranh.
Xem thêm
Hồi ức, Giấc mơ, Suy ngẫm
Hồi ức, Giấc mơ, Suy ngẫm của Carl Gustav Jung là nơi kí ức, giấc mơ và những chiêm nghiệm cuộc đời hòa vào nhau, mở ra cánh cửa dẫn con người bước sâu vào miền tâm thức. Không đi theo lối kể sự kiện thông thường, tác phẩm như một tấm gương soi bóng nội tâm, phản chiếu cả những mảnh vụn tuổi thơ, những giấc mộng huyền bí, lẫn những câu hỏi muôn đời về sự sống, cái chết và ý nghĩa tồn tại. Đọc Jung, ta không chỉ gặp gỡ một vĩ nhân của tâm lí học thế kỉ XX, mà còn gặp chính phần thẳm sâu của bản thân, nơi những giấc mơ cất giữ ánh sáng dẫn lối cho một đời người. Hồi ức, Giấc mơ, Suy ngẫm, tác phẩm cuối đời của Carl Gustav Jung đã cho chúng ta hiểu thế giới rõ hơn và cũng nhìn sâu hơn vào bản thân mình.
Xem thêm