LS NGUYỄN THỊ MINH PHƯƠNG
(Con gái bố Tâm)

LS Nguyễn Thị Minh Phương bên bố Tâm

Thủa đó, cậu bé Tâm giỏi văn nhất vùng, người đã từng viết một bài thơ đầy tâm huyết gửi cô hiệu trưởng của trường mình khiến cô rất xúc động. Theo truyền thống gia đình, tình yêu thơ ca như lẽ tự nhiên, là hơi thở, là niềm vui của cậu bé. Tình yêu ấy theo chân chàng lính trẻ đi dọc Trường Sơn bảo vệ quê hương, đất nước. Những vần thơ tràn đầy nhân văn, mang nhiều hy vọng, nỗi nhớ da diết, yêu thương nồng nàn... vượt qua một thời lửa đạn để về với ông bà nội tôi. Đến nay, tôi còn nhớ những câu thơ bố tôi viết từ chiền trường 50 năm trước.

“Con đi đã mấy năm rồi

Trường Sơn đọng lại một trời nhớ thương

Chưa lần thăm lại quê hương

Cũng vì đất nước yêu thương chưa về…”

“ ... Phía trước mặt chập chùng rừng núi

Đầy trời màu lửa khói chiến chinh

Sau lưng là cả quê mình

Quê hương làng xóm gia đình người thân.

Mắt khao khát mẹ trông cha đợi

Lòng ước ao em hỏi anh đâu?

Đáp lời tiếng vọng rừng sâu

Bóng hình con vẫn khuất sau núi ngàn…”

… “Mấy năm rồi vui trong chiến tuyến

Sống cuộc đời chinh chiến xông pha

Nóng nung, bão táp mưa sa

Rèn thêm nghị lực mà qua hiểm nghèo.

Nên con đã lớn nhiều hơn trước

Cùng anh em vững bước tiến lên

Đến nay trí vững gan bền

Sẵn sàng cầm súng dẫm lên đầu thù.

Mấy năm rồi sống trong lửa đạn

Đường hành quân có bạn trăng sao

Suối sâu dốc đứng đèo cao.

Bốn bề pháo khoét bom đào đau thương…”

(1973)

Người ta thường bảo "nghề chọn mình", đúng vậy đối với chàng lính trẻ. Rời quân ngũ quay trở lại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, khóa đầu tiên của Khoa Luật vừa mới bắt đầu nên số phận đẩy đưa, chàng lính trẻ Nguyễn Minh Tâm không được học văn mà bước vào học Luật, ra trường tiếp tục hành trình bảo vệ: bảo vệ công lý, bảo vệ số phận pháp lý của con người. Đúng như một định mệnh, nghề Luật đã chọn ông nên hôm nay chúng ta biết đến Nguyễn Minh Tâm, trước hết là một Luật sư và sau đó là nhà thơ đầy tâm huyết với nghề, người đã đau đáu trước bao số phận của thân chủ và nói lên tiếng lòng qua những bài viết, qua những vần thơ.

... Trái tim thì vẫn đỏ tươi
Tâm thành vẫn vẹn một lời thủy chung
Đường nghề gian khó không cùng
Gió mưa trộn với bão giông đầy trời...

Năm 1990, dù thời bao cấp còn khó nghèo, bố tôi - nhà báo, luật sư Nguyễn Minh Tâm đã chính thức ra mắt tác phẩm đầu tiên, tập truyện "Kẻ cô đơn", trong những câu chuyện đó cũng chứa đựng những số phận pháp lý của những con người có thật trong hành trình đi tìm công lý dẫu gian nan, hiểm nguy chực chờ.

Tôi nhớ mãi những đêm khuya với ngọn đèn leo lét, bóng ông gù xuống in trên vách tường, ngón tay như múa trên chiếc máy chữ cũ kỹ, dáng ông trầm tư, tiếng ông thở dài… để rồi sáng mai ông lại hăm hở tiếp tục bước vào những thách thức đang chờ phía trước.

… Thân tâm dù có mệt nhoài

Dẫu cho thăm thẳm đường dài, cứ đi

Ai đó từng nói nghề Luật là một nghề khô khan, cạn tính nhân văn, nhưng có ai biết có những ngày cả một đám người xăm mình vằn vện, hùng hổ đứng trước cổng toà la ó, hăm doạ? Có ai biết, có những đêm phải cài chặt then cửa trong những tiếng lao xao bên ngoài? Có ai biết??? 

Nhưng giống như bom đạn đã tránh ông cả một thời khói lửa, tấm lòng của ông, cái tâm của người sáng trước mỗi vụ án đã cảm hoá, đã chạm đến sâu thẳm trái tim của mỗi con người.

 … Trăm năm trọn một kiếp người

Tu tâm dưỡng tính, một đời thiện ngôn

Sớm khuya thanh lọc tâm hồn

Nuôi dòng cảm xúc - cội nguồn thơ ca

Hoà trong Trời - Đất bao la

Cuộc đời cứ thế nở hoa bốn mùa.

Dù với ai nghề Luật là thế, nhưng với bố tôi nhìn nghề Luật bằng ánh mắt của nhà thơ, ông đã rót vào thơ những cung bậc cảm xúc, gửi tiếng lòng mình chất chứa những nỗi niềm và hy vọng. Sau mỗi trăn trở, niềm đau, mỗi niềm vui ngoài những bài báo, bài viết thì ông còn gửi cả vào thơ, tôi còn nhớ, nhiều lần khi tôi còn bé, nửa đêm đang ngủ ông đánh thức tôi dậy chỉ để khoe một ý thơ vừa nảy, ví dụ như:

Đừng tưởng ở thiên đường chỉ có những ông quan

Tận tuỵ, thanh liêm, công bằng chính trực

Rộng mở lòng trời thương dân hết mực

Và Thượng đế lúc nào cũng mong cho hạ giới bình an…

Có trải qua những tháng ngày gian khó, hiểm nguy, của những cái LẠNH lẽo của nghề, của đời mới hiểu thấu, mới cảm nhận được sự ẤM áp của tình người, của lương tri, của nụ cười ngập nước mắt nhưng tràn đầy tin tưởng, tươi vui vẫn còn đó trong cuộc sống này.

Tập thơ “Ấm Lạnh Pháp Đình” - tập thơ tiên phong viết nên những tâm tư, trăn trở của nghề Luật đã được gửi đến tay bạn đọc sau bao tháng ngày tháng ấp ủ.

Mở đầu tập thơ là những trăn trở, thương cho những thân phận như cánh bèo chìm - nổi giữa pháp đình.

“… Nắng mưa ấm lạnh pháp đình

Thương bao thân phận bập bình nổi trôi”

Xuyên suốt tập thơ là những cung bậc cảm xúc, tâm tư, suy nghĩ về nghề, về phận đời của mỗi con người đã, đang và sẽ có thể gặp thấp thoáng đâu đó trong cuộc đời này. Tập thơ cũng là lời nhắc, là kinh nghiệm, là ước mong, là bài học cho những thế hệ thẩm phán, thế hệ luật sư trẻ tiếp nối sau này:

… Lương tâm bài học một thời

Cha ông đã dạy làm người có nhân

Chữ rằng nảy mực cầm cân

Nhớ câu giữ lấy lòng dân hỡi người

Chỉ mong với tấm lòng vơi

Góp thêm chút nắng cho đời ấm lên…

Khép lại tập thơ là sự lạc quan, là niềm tin vào ánh bình minh rực rỡ ấm áp, vào ánh sáng dịu của vầng trăng nhẹ nhàng, là hy vọng vào những điều tốt đẹp về con người, về cuộc sống.

… Phải kiên trì nhẫn nại

Trái tim thắp sáng mình

Khi vượt qua đêm tối

Sẽ oà một bình minh…

… Ta vẫn giữ một niềm tin có thật

Vầng trăng kia sẽ toả sáng bầu trời

Như Công lý dẫu xa mờ trong đục

Sẽ có ngày như Trăng đấy, Trăng ơi…”

Con nghĩ thế nào thì viết thế, cảm ơn bố, người đã truyền thêm ngọn lửa nghề cho con gái qua tập thơ này.