TIN TỨC

Tuổi thơ tôi - Tùy bút Nguyễn Đức Hải

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2026-03-06 21:04:13
mail facebook google pos stwis
6104 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Có những ký ức tưởng như đã ngủ yên trong quá khứ, nhưng chỉ cần một buổi chiều lặng gió, một mùi hương quen bất chợt thoảng qua, chúng lại trở về nguyên vẹn. Khi ấy, tuổi thơ hiện lên trong tôi như một thước phim cũ – chậm rãi, trong trẻo mà thấm đẫm những rung động rất sâu của một đời người.

 

Ảnh minh họa. Nguồn internet

 

Gia đình tôi quê ở Long Xuyên. Những năm tháng ấy, cuộc sống chắt chiu từng đồng bạc nhỏ. Ở nơi đây, người dân mỗi ngày ra chợ bán những thứ bánh trái giản dị từ vườn nhà: vài chục cái bánh ít, mấy trái bưởi, trái ổi. Chợ sớm họp rồi tan, gom góp về những đồng tiền ít ỏi, qua từng buổi chợ. Vì cuộc sống vất vả, tuổi thơ tôi không phải lúc nào cũng được ở cạnh ba má. Có những năm tháng tôi phải sống xa nhà để đi học. Nỗi nhớ vì thế cứ âm thầm lớn lên theo từng ngày. Mỗi chiều thứ sáu, sau giờ học, tôi thường trèo lên cây mít phía bên hiên nhà. Từ cành cao nhất, tôi nhìn ra ngoài bờ tường, nơi con đường cấp phối nhỏ chạy dài hun hút. Tôi ngồi đó rất lâu, lòng thấp thỏm chờ đợi, hy vọng một lúc nào đó sẽ thấy bóng dáng quen thuộc của ba má đi về phía mình. Nhưng nhiều ngày thứ sáu trôi qua như một lời hẹn đang vơi dần.

Con đường vẫn vắng, chỉ có gió thổi qua những tán lá mít xào xạc. Còn nỗi nhớ thì cứ treo mãi trong lòng tôi, lặng lẽ mà dai dẳng. Cũng trong những ngày tháng ấy, tôi luôn khao khát và ước mơ, dẫu chỉ là một điều rất nhỏ. Trước cổng trường có một quầy bán đá bào si-rô. Những ly đá bào đỏ au dưới nắng trưa miền Tây trông mát lạnh đến nao lòng. Lũ bạn cầm trên tay, vừa ăn vừa cười rộn rã. Còn tôi chỉ đứng nhìn một lúc rồi lặng lẽ quay đi. Một ly đá bào giản dị thôi, nhưng khi ấy lại là điều xa xỉ. Trong túi tôi không có vài đồng lẻ để mua. Nhiều khi thèm quá, tôi lại trèo lên cây mít ngồi nhìn ra xa, như thể gửi theo gió cả nỗi thèm muốn bé nhỏ của mình.

Sau này tôi trở lại Long Khánh, trong tổ ấm gia đình, để tiếp tục việc học. Cuộc sống vẫn chật vật như cũ. Tiền bạc lúc nào cũng thiếu thốn. Những buổi tan học, bụng đói cồn cào mà không đủ tiền ăn. Có lần, tiền tiết kiệm, dành dụm, tôi chỉ đủ mua một ổ bánh mì nhỏ. Tôi bẻ đôi, đưa cho Mai một nửa. Mai là người bạn thân thiết nhất của tôi trong những năm tháng ấy. Mai nhỏ người nhưng rất mạnh mẽ. Ngày nào Mai cũng đạp chiếc xe đạp cũ chở tôi đến trường. Con đường dài dưới cái nắng miền Đông, chiếc xe cọc cạch chở hai đứa học trò nghèo mà đầy ắp tiếng cười. Chúng tôi ngồi dưới gốc cây trước cổng ngôi chùa bên lề đường, ăn ổ bánh mì bẻ đôi. Khi ấy, tôi vẫn nhớ rõ ánh mắt Mai – vừa hồn nhiên vừa ấm áp. Có lẽ chính những bữa ăn giản dị như thế đã nuôi lớn tình bạn của chúng tôi qua năm tháng. Má của Mai mỗi ngày ra chợ bán bánh ít, bưởi, ổi hái trong vườn. Mỗi lần bán xong trở về, má lại để dành cho hai đứa chút bánh. Những chiếc bánh nhỏ giản dị ấy, đến bây giờ nhớ lại vẫn thấy thơm mùi yêu thương. Sau Mai, cô em gái, người tôi thương nhất là út Thanh – Út hiền lành luôn lặng lẽ đứng phía sau, nhận về mình những phần thiệt thòi. Có những ước mơ rất nhỏ của riêng em, nhưng em đã gác lại. Em chấp nhận gánh vác những việc riêng trong gia đình để tôi có thêm thời gian đi làm, lo cơm áo gạo tiền. Mỗi lần nghĩ đến điều đó, lòng tôi lại thấy nghẹn lại. Trong cuộc đời này, có lẽ không nhiều người có thể hi sinh thầm lặng như em.

Thời gian trôi đi như dòng nước lặng lẽ. Những đứa trẻ năm nào dần lớn lên giữa bao bộn bề của cuộc sống. Ba nay đã về với tiên tổ. Ngày ba ra đi, trên thân thể vẫn mang theo những vết thương của một thời chiến tranh khốc liệt – những dấu tích từ những tháng năm bị kẻ thù tra tấn dã man trong chuồng cọp Côn Đảo. Ba ít khi nói về quá khứ ấy, nhưng những vết sẹo âm thầm trên cơ thể ba đã kể lại cả một quãng đời gian khổ. Còn má, má là người đã dành trọn tuổi thanh xuân của mình để lo cho đàn con. Cuộc đời má là chuỗi ngày tảo tần, nhẫn nại và hi sinh. Má luôn dành cho tôi một tình thương rất lớn, dù lặng lẽ. Có lẽ bởi má hiểu tôi là đứa con phải tự lập từ rất sớm, cũng là đứa con chịu nhiều thiệt thòi nhất.

Cuộc đời tôi cũng trải qua không ít thăng trầm, sóng gió. Có những lúc tưởng như mình phải gồng lên để bước tiếp giữa những chông chênh của cuộc đời. Rồi một ngày, tôi gặp anh.

Anh! Một con người ấm áp và bình dị, tôi đã từng gặp anh trong giấc mơ và luôn hiển hiện trong tâm trí tôi suốt chiều dài ký ức. Với anh công việc luôn bộn bề và nhiều áp lực. Nhưng với tôi, sự hiện diện của anh lại giống như một bến bình yên sau những năm tháng dài mong đợi. Giữa bao lo toan của cuộc đời, tôi chợt nhận ra niềm hạnh phúc của mình không nằm ở những điều lớn lao, mà chỉ nằm ở việc được ở bên người mình thương. Và trong một khoảnh khắc rất thật của lòng mình, tôi đã khẽ thốt lên:

Em yêu anh!

Ba tiếng ấy giản dị, nhưng dường như chứa đựng cả một quãng đời đã đi qua – từ những buổi chiều trèo cây mít ngóng ba má, từ ước mơ về một ly đá bào si-rô của đứa trẻ nghèo năm nào, từ ổ bánh mì bẻ đôi và tình bạn với Mai, từ sự hi sinh thầm lặng của út Thanh.

Bây giờ khi nhìn lại, tôi mới hiểu rằng tuổi thơ mình tuy nghèo khó nhưng lại vô cùng giàu có. Chính những thiếu thốn ngày ấy đã dạy tôi biết yêu thương, biết sẻ chia và biết nâng niu hạnh phúc khi nó đến. Đôi khi, trong những buổi chiều yên ả của hiện tại, tôi vẫn nhớ đến cây mít năm nào. Nhớ đến con đường nhỏ ngoài bờ tường Long xuyên. Nhớ đến đứa trẻ ngồi trên cành cao, vừa ngóng ba má, vừa ước ao một ly đá bào si-rô mát lạnh giữa trưa hè oi ả. Và tôi chợt hiểu rằng:

Chính từ những ước mơ nhỏ bé ấy, cuộc đời tôi đã lớn lên.

TP.HCM, 07.03.2026 

N.Đ.H

Bài viết liên quan

Xem thêm
Một hải trình để những bến bờ xa gần lại
Khi tàu KN 491 đã cập bến Lữ đoàn 125 sau 8 ngày đi biển, tôi vẫn có cảm giác mình còn lênh đênh trên sóng. Sóng không còn dưới chân, nhưng tiếng sóng vẫn ở trong lòng. Những hòn đảo đã lùi lại phía sau, nhưng từng gương mặt, từng cái bắt tay, từng màu áo lính, từng ngọn đèn trên biển vẫn hiện lên rõ ràng như mới vừa đây thôi.
Xem thêm
Muộn màng - Tản văn của Nguyễn Đúp Sật
Có một kiểu âm thanh mà chỉ khi đi qua phân nửa đời người, người ta mới bắt đầu thấy sợ. Đó không phải là tiếng còi xe cấp cứu xé màn đêm, cũng chẳng phải tiếng sấm sét đùng đùng trước cơn giông. Đó là tiếng cái gậy mây gõ tốc... tốc... xuống nền gạch tàu cũ kỹ vào mỗi năm giờ sáng.
Xem thêm
Thương nhớ những mùa trăng – Tản văn Trà Bình
- Ai trong đời cũng có một tuổi thơ hồn nhiên gắn liền với những mùa trăng thật đẹp. Tôi cũng vậy, ánh trăng của những mùa Tết Trung thu năm xưa luôn là miền ký ức dịu dàng, trong trẻo. Bây giờ, dù đã trưởng thành, tôi vẫn giữ nguyên thói quen mong đợi đêm rằm – khoảnh khắc khiến lòng lại ngập tràn niềm vui như thuở bé.
Xem thêm
Bão tháng 9 - Tản văn của Vũ Minh Phúc
Trong tất cả những điều này – như sự nổi giận của nhiên nhiên, bầu không khí an nhiên và trong lành bị nghiêng ngả bởi làn gió thổi liên hoàn không biết từ đẩu từ đâu, mặt trời bị biến dạng, không còn xuất hiện nữa, bức tranh cuộc sống đầy tiếng thở dài nặng nhọc, thậm chí chẳng ai có thể làm nổi việc nữa, mọi thứ đều phải dừng lại – nhưng việc người ta có thể làm trong lúc này là ngồi chờ đợi trong nhà và ước gì bão sẽ qua đi.
Xem thêm
Những ngọn đèn đứng gác trong đêm – Tản văn của Vũ Minh Phúc
Suốt đêm dài, họ không ngủ và như thể còn trong giấc ngủ chập chờn, tôi nói chuyện với họ, về công việc, gia đình, con gái, luôn trong trạng thái lo lắng; và sau một hồi tiếp nhận đủ các thông tin từ trung tâm báo về, họ ngập đầu trong các ca trực, nghe điện thoại, ghi chép nhật ký lịch trình thời gian tàu chạy, giải quyết ùn tắc ở ngã tư và đóng barie chắn ngang, tôi mới hiểu tại sao trong mọi tình huống giao thông nguy hiểm người gác chắn lại trở nên quan trọng hơn đối với tất cả mọi người.
Xem thêm
Tiếng trống ngày khai trường giữa hai thế hệ - Tản văn Nguyễn Đại Duẫn
Sáng nay, tôi đưa cháu đến trường dự lễ khai giảng năm học mới. Con đường đến trường như cũng vui hơn trong tiếng nói cười của trẻ nhỏ; tiếng ồn ào xe cộ, tiếng lao xao của các bậc phụ huynh. Cháu tôi năm nay vào lớp 1, cái tuổi vừa ngỡ ngàng, rụt rè vừa muốn tìm hiểu làm cho tâm trạng cháu vừa hồi hộp vừa náo nức. Cháu mặc bộ quần áo mới, đeo chiếc cặp trên vai, bàn tay nhỏ xíu nắm lấy tay ông. Nhìn cháu nhảy chân sáo bước vào cổng trường, lòng tôi bỗng rộn ràng một niềm vui khó tả.
Xem thêm
Từ mùa thu 1945 đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – Tùy bút Nguyễn Đức Hải
Trong không gian phát triển mới đầy thách thức và cơ hội đó, mục tiêu chiến lược của Đảng vì con người được thể hiện một cách nhất quán, xuyên suốt và mang tầm vóc đột phá. Trước hết, đó là quyết tâm chính trị cao độ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền để tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau trở thành hiện thực sinh động trong từng cộng đồng dân cư.
Xem thêm
Tiếng chim trong vườn bà – Tản văn của Trà Bình
Tôi trở về ngôi nhà cũ của bà vào một buổi chiều mùa hạ. Ngôi nhà cấp bốn nằm nép mình trong xóm nhỏ giờ im lìm, cửa đóng then cài, mái ngói phủ rêu xanh. Tôi chậm rãi bước ra khu vườn trước nhà. Đứng bên gốc vải già còn sót lại vài quả cuối vụ, tôi chợt nghe tiếng chim lảnh lót từ vòm cây vọng xuống, như đánh thức miền ký ức tuổi thơ.
Xem thêm
Pha Đin – Nơi đỉnh trời vương vấn – Bút ký Đào Thị Thu Hiền
Trên cửa ngõ của chiến trường Điện Biên, tôi nghĩ đèo Pha Đin quả là một huyền thoại. Huyền thoại không phải chỉ được hiểu theo nghĩa là một phương pháp sáng tác trong văn học dân gian nhằm giải thích, phân chia ranh giới của hai tỉnh Sơn La và Điện Biên như người Thái từng kể, mà là cách gọi một hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường như người ta nghĩ. Cái hiện thực vượt quá ngưỡng bình thường ấy không có gì khác ngoài sự khốc liệt của chiến tranh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để bảo vệ đất nước diễn ra trên con đèo.
Xem thêm
Vận dụng nghệ thuật chỉ huy tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của vị Tổng Tư lệnh văn võ song toàn, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xem thêm
Ngoại tôi – Tản văn Nguyễn Đức Hải
Nhớ hồi nhỏ, ngoại và tụi bạn cùng trang lứa trong ấp lội đồng bắt cá, chân lấm tay bùn vô tư lắm. Bắt được con cá lóc, cả đám gom rơm rạ khô trui ngay bên bờ cỏ, da cá cháy xém, mùi thơm phức lan tỏa trong gió chiều. Cá chín được xé ra nóng hổi, chấm muối ớt cay xé lưỡi, đứa nào cũng hít hà, miệng mồm đen nhẻm. Những ký ức thời tuổi thơ ấy đã làm nên một tuổi trẻ thấm đẫm hồn quê miền Tây, vừa hồn hậu, vừa nguyên sơ. Ngoại mỉm cười, ánh mắt đong đầy bao hoài niệm của một thời đã xa.
Xem thêm
Trái tim xanh của Bắc Kinh
Vào những ngày nóng nắng nhất đầu tháng 8, tôi cùng đoàn nhà văn TP.HCM hăm hở kéo va ly sang Bắc Kinh.
Xem thêm
Nhà văn Khuynh Diệp nằm hầm bí mật và tình yêu với TP Hồ Chí Minh
Cuộc thi “50 năm thành phố trong tôi” giúp nhà văn Khuynh Diệp lan tỏa ký ức, gửi gắm tình yêu dành cho TPHCM – nơi ông đã đi qua chiến tranh, trưởng thành trong nghề viết và gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Xem thêm
Bát pin – Tùy bút Nguyễn Hồng Quang
Có những kỷ niệm tưởng đã lùi rất xa vào dĩ vãng, vậy mà chỉ cần một âm thanh quen thuộc bất chợt vang lên là tất cả lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua. Với tôi, đó là tiếng nói ấm áp phát ra từ chiếc đài bán dẫn cũ – thứ âm thanh từng thắp sáng những ngày tháng gian khó nơi miền quê chưa có điện. Và mỗi lần nhớ về chiếc đài ấy, tôi lại nhớ đến “bát pin” – một sáng kiến vụng về nhưng chứa đựng biết bao niềm hy vọng của một thời thiếu thốn mà đầy khát khao.
Xem thêm
Dòng suối mát trong rừng Mạn Ngược – Tùy bút Phương Uyên
Quê hương tôi có thể chưa nổi tiếng trên những bản đồ du lịch, nhưng với tôi, dòng suối giữa đại ngàn luôn là món quà đẹp nhất mà thiên nhiên đã ban tặng. Đó là vẻ đẹp của sự giản dị, thuần khiết và bền bỉ, như chính tâm hồn của những con người miền núi luôn chân thành, mộc mạc mà nghĩa tình.
Xem thêm
Mồ hôi và nước mắt tìm kiếm liệt sĩ
Chiến tranh đã lùi vào quá khứ nửa thế kỷ, nhưng dư âm của những năm tháng máu trộn bùn non vẫn còn khắc sâu trên từng tấc đất quê hương, trong tâm trí của triệu triệu người con đất Việt. Những người lính Cụ Hồ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những chiến sĩ biệt động và dân quân du kích năm ấy, khi dấn thân ra trận, tuổi đời hãy còn rất trẻ; các anh, các chị mang theo những hoài bão thanh xuân mãnh liệt và cả những ước mơ còn dang dở. Rồi trong khói lửa đạn bom khắc nghiệt, các anh, các chị đã anh dũng ngã xuống, hóa thân thành hồn thiêng sông núi, trở thành một phần máu thịt của đất trời Tổ quốc. Hưởng ứng hành trình 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt và xác định danh tính liệt sĩ đang được triển khai sâu rộng trên toàn quốc, hàng triệu trái tim lại thổn thức, cùng hướng về một cuộc hành trình lặng thầm nhưng vô cùng cao cả: tìm kiếm, đón các anh, các chị về với đất mẹ, về với vòng tay ôm ấp của gia đình, người thân và quê hương xứ sở.
Xem thêm
Sắc tím bàng vuông - Tản văn Nguyễn Thu Hà SG
Tháng sáu, hoa bàng vuông nhà mình năm nay nở đặc bông. Thứ hoa chẳng được bày trưng bao giờ, cứ bung rực ra sắc tím tươi như những lời hẹn ước. Đôi khi em bắt gặp con đứng cạnh lồng chim và đăm đăm ngắm chùm hoa đang rộ. Tiếng con nhồng kêu lanh lảnh “ Cha về! Cha về!” làm thằng bé chợt giật mình…
Xem thêm
Cuộc gặp gỡ kỳ lạ - Bút ký của Vũ Minh Phúc
Năm ấy, tôi được cử lên Điện Biên Phủ để tường thuật về sự kiện 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh. Những con người anh hùng nhất, dũng cảm nhất, hôm ấy giữa Hội trường khang trang rộng lớn, ai cũng thổn thức kể chuyện đời mình. Những tấm huân, huy chương lấp lánh và cao quý nhất trên ngực những người lính già, nó được dành để trao tặng cho những con người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Cuộc gặp gỡ qua đi, tôi về nhà, nhưng những câu chuyện ấy chẳng bao giờ qua đi, nó như cứ trở đi trở lại trong những giấc mơ.
Xem thêm
Nhà tù Sơn La và cây đào Tô Hiệu
Mỗi lần trở lại nhà tù Sơn La, gót chân tôi như bị níu chặt trước cây đào mang tên người chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Giống như lần trước, tôi lại trông thấy rất nhiều người vây quanh và lặng yên chụp ảnh bên tấm biển nhỏ cắm ở dưới gốc cây đào. Cội đào cổ thụ kiêu hãnh bên nền móng cổ xưa như thể tựa mình vào vách đá của tù ngục; sừng sững ngay bên lối vào với cành lá tươi xanh, tán xoè rộng khắp như thể đang che chở cho những miền ký ức.
Xem thêm
Trên những nẻo đường tri ân - Ký của Nguyên Hùng
Dọc dải đất miền Trung, nơi từng rung chuyển bởi đạn bom và nước mắt, vẫn còn đó những địa danh đã đi vào tâm thức dân tộc: Trường Sơn, Khe Sanh, Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn, địa đạo Vĩnh Mốc... Mỗi tấc đất, mỗi dòng sông là một trang sử được viết bằng máu của những người lính tuổi hai mươi.
Xem thêm