TIN TỨC

Văn minh đô thị ở Đài Loan

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2021-08-27 16:59:57
mail facebook google pos stwis
2844 lượt xem

Bài và ảnh: BÍCH NGÂN
 

Đã từng đặt chân đến một số nước châu Á, châu Âu, tôi vẫn không khỏi ngạc nhiên khi nhận ra những vẻ đẹp về văn minh đô thị ở hòn đảo xinh đẹp này.
 

Nhà sách mở cửa 24/24
 

Đi du lịch không đi theo đoàn, nên sau khi đặt chân xuống sân bay Quốc tế Đào Viên Đài Loan (Taiwan Taoyuan International Airport), tôi thong dong dạo quanh một vòng.

Là sân bay nằm ở vị trí thứ 10 trong danh sách sân bay bận rộn nhất thế giới theo lượng khách hàng và bận rộn thứ 6 thế giới về lưu lượng giao thông vận tải quốc tế, nhưng nơi đây tạo cho hành khách cái cảm giác thoải mái, thư thái và yên bình. Ở tầng trên của nhà ga có khu resting lounge với đầy đủ tiện ích như nơi cầu nguyện dành cho hành khách với những phòng cầu nguyện riêng biệt dành cho người đạo Chúa, đạo Phật hay đạo Hồi. Khu này có nhà tắm, nhà vệ sinh, có phòng dành riêng cho mẹ có trẻ sơ sinh, sân chơi nhỏ cho trẻ em… và đặc biệt có nhiều bàn đọc sách có máy tính nối mạng internet với môt thư viện sách online. Tất cả đều miễn phí.

Mấy ngày lưu lại Đài Bắc, tôi ở Vendôme Hotel nằm trên đường Zhongxihao. Từ chỗ tiếp tân, đi qua dãy hành lang để đến phòng nghỉ, tôi thấy có một cửa hiệu sách mở cửa 24/24. Hiệu sách vừa bán sách, vừa có bàn ghế cho người đọc sách và có cả dịch vụ cho thuê sách. Là hiệu sách nhỏ trong một khách sạn nhỏ nhưng ít khi vắng khách.

Tôi vào nhà sách có tên Eslite khá muộn sau khi đi ăn uống ở một chợ đêm. Là ngày Tết, khách lác đác nhưng nhà sách vẫn mở cửa 24/24, giống như hệ thống cửa hàng tiện lợi với nhiều thương hiệu như 7-Eleven, FamilyMart, OK Mart, Watson… luôn mở cửa 24/24 trên khắp đường phố Đài Bắc. Nhà sách Eslite  được xếp là một trong 18 nhà sách danh tiếng của thế giới ( Châu Á chỉ có 3 nhà sách: Đài Loan (1), Trung Quốc (2 - một ở Nam Kinh và một ở Quảng Châu). Nhà sách có không gian đẹp, rộng lớn (17.000m2), thoải mái, riêng tư với một thế giới sách đa dạng, phong phú đã làm nên danh tiếng cho hiệu sách hơn hai thập niên qua.  Nhờ sự thành công ấy, nhà sách đã mở thêm 2 chi nhánh nữa, cũng  ở Đài Bắc.
 

Một gian sách trong một nhà sách Eslite ở Đài Bắc, mở cửa 24/24

Sách đặc biệt, tức sách cổ xưa còn phong phú ở trong nhiều phòng trưng bày của Bảo tàng Cố Cung (Bảo tàng cung điện quốc gia Đài Loan) nơi lưu giữ hơn 600.000 các bộ sưu tập hiện vật và tác phẩm nghệ thuật Trung Hoa lớn nhất thế giới, trong đó chiếm phần lớn là thuộc 4 triều đại Tống - Nguyên - Minh - Thanh. Sách cổ nhiều là sách sử ký của những triều đại Trung Hoa. Nhiều tập thơ, văn của những nhà thơ, nhà văn lỗi lạc. Một số tập thơ của Lý Bạch và bút tích của thi tiên cũng hiện diện ở đây.

Bút tích trong tập thơ của Lý Bạch trong Bảo tàng Cố Cung


Lặng lẽ xếp hàng
 

Đến Đài Bắc, đi trên phố, vào nhà hàng, vào chợ đêm, vào bảo tàng, vào cả những ngôi chùa đều thấy hình ảnh hàng người hay dòng người xếp hàng, lặng lẽ xếp hàng.

Tôi đặt chân lên đường phố Đài Bắc vào sáng mùng 1 Tết. Đường phố rộng, vắng vẻ. Trên đường lác đác những chiếc taxi màu vàng (taxi ở Đài Bắc chỉ cùng một màu nghệ tươi, thật nổi bật). Tuy vậy, người dân ở đây vẫn tuân theo đèn hiệu giao thông. Họ xếp hàng chờ đèn tín hiệu cho phép đi bộ sang đường.
 

Người Đài Loan đợi đèn tín hiệu sang đường trên đường Zhongxihao, sáng mùng 1 Tết Canh Tý


Đi trên nhiều con phố, nhiều ga tàu điện, nhiều trạm xe bus, ở nhiều cửa hàng: cửa hàng tiện lợi, cửa hàng ăn uống, cửa hàng bán trà sữa, bán nhiều loại mặt hàng khác nhau, tôi thường gặp người xếp hàng chờ tới lượt mình. Họ nhẹ nhàng di chuyển, nói khẽ, ý tứ, nhường chỗ, nhường lối cho cho người khuyết tật, người cao tuổi, người mang bầu, người dẫn theo con trẻ.

Xếp hàng trước một cửa hàng trà sữa nổi tiếng trên phố đi bộ

 

Xếp hàng trong một quán cơm bình dân


Mấy ngày đi qua nhiều con phố ở Đài Bắc, tôi không thấy cảnh chen lấn, xô đẩy ngay cả khi dòng người rồng rắn vào những ngôi chùa.

Ngôi chùa gần 300 năm tuổi Long Sơn (Mengjia Longshan) là điểm chiêm bái tâm linh nổi tiếng của người dân bản địa cũng như thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan. Vào ngày Tết Nguyên đán, người đi chiêm bái đến chật cả đường phố bên ngài cổng chùa. Nhưng khi bước qua cổng chùa, dòng người tự động chia ra thành 2 luồng – vào và ra - không gây ồn ào, lặng lẽ di chuyển để vào thắp hương, khấn nguyện và nghe lời kinh, nghe âm nhạc vọng ra từ ngôi chánh điện.  

Hai luồng người vào – ra trước chùa Long Sơn trên phố Quảng Châu, Đài Bắc

 
Sạch và xanh

 

Đến Đài Loan, dễ nhận ra là hình ảnh sạch ở ga sân bay, sạch ở ga tàu điện, sạch ở trạm xe bus, sạch  trên đường phố, sạch trên lối đi dẫn đến khách sạn, sạch trong những cửa hàng, những tòa nhà và sạch cả những nơi được đặt thùng rác.

Tôi đến khu chợ đêm Nhiễu Hà trên đường Raohe. Nhiễu Hà là một trong những chợ đêm sầm uất và  lâu đời nhất tại quận Tùng Sơn, Đài Bắc.  Chợ đêm nằm trước mặt ngôi chùa Ciyou nổi tiếng , lại gần nhà ga điện Tùng Sơn nên người người tấp nập. Trời lại mưa lâm râm. Chợ đêm nhộn nhịp với hàng trăm gian hàng bán thức ăn với thực khách lũ lượt. Vậy mà, chợ đêm không thấy rác vứt bừa bãi dưới bàn ăn, dưới chỗ ngồi hay trên lối đi ấm ướt.

Khi trở ra cổng chợ, tôi mới thấy hai thùng đựng rác thật to đặt cách cổng ra vào chừng 5 mét và một người đàn ông mặc áo đi mưa trùm đầu đang “canh chừng” hai thùng rác. Người này liên tục phân loại rác được bỏ vào thùng và cho vào những cái túi to màu đen được buộc miệng rồi có xe chuyển đi. Rồi một người đàn ông nữa, ăn mặc nai nịt như người bảo vệ, lại tiếp một tay với người phân loại và thu gom rác.  

Được biết, tại Đài Bắc, có hàng ngàn điểm chở rác mà người dân có thể tra cứu bằng ứng dụng smartphone, qua đó xác định xe chở rác đã đến địa điểm nào để đổ rác. Rất nhiều khu vực dân cư tại thành phố này đã lắp camera, nhằm đảm bảo các hộ dân thực hiện đúng quy trình phân loại rác thải và không vứt rác bừa bãi. Những người vi phạm lần đầu sẽ được nhắc nhở bằng thông báo, nếu tái diễn sẽ bị phạt và xử phạt nghiêm khắc, như bị phạt tiền vào khoảng gần 200 USD cho mỗi lần vi phạm, hoặc bị công khai chỉ trích trên các phương tiện truyền thông.
 

Người đàn ông “canh chừng” hai thùng rác được đặt trước chợ đêm Nhiễu Hà


Thành phố Đài Bắc trải dài màu xanh. Từ sân bay Đào Viên về đến trung tâm thành phố đi bus với tốc độ khá nhanh cũng mất gần 50 phút. Hai bên đường, trải dài là màu xanh của đồi núi phủ màu xanh của rừng cây. Có cảm giác mỗi gốc cây, mỗi mảng xanh đều được chăm sóc và bảo vệ.

Đi trên nhiều đường phố Đài Bắc, nhìn gần cũng như phóng tầm mắt ra xa xa, chưa lúc nào thấy mất dấu những mảng xanh của cây của lá, những mảng xanh hài hòa với phố xá, với những công trình đô thị vừa hiện đại vừa giữ được nét đẹp truyền thống.

Và đi đến một số điểm du lịch nổi tiếng hay vào những bảo tàng danh tiếng, không khó để nhận ra là chính quyền Đài Loan luôn cùng các doanh nhân, doanh nghiệp có một bề dày gắn kết hết sức chặt chẽ trong quá trình đô thị hóa, vừa phát triển kinh tế, vừa phát triển văn hóa, luôn coi trọng việc gìn giữ và phát triển màu xanh thiên nhiên cho đô thị và đặc biệt là ý thức xây dựng nếp sống văn minh của một quốc gia đặt chất lượng sống của con người là mục tiêu cao nhất.

“Đêm qua bao nhiêu nước mắt thương đau trào lên trong lòng. Chỉ có các vì sao mới thấu hiểu nỗi lòng tôi…”, lời của bài hát “Ngôi sao hiểu lòng tôi” cho bộ phim truyền hình cùng tên mà hơn 30 năm trước được cả thế giới biết tới, nay vẫn còn được hát trên sân khấu (không chỉ ở Đài Loan), được ngân nga từ băng đĩa ở nhiều đường phố và vẫn còn được bày bán cho du khách tại Đài Bắc (có cả tiếng Việt), dù ba thập kỷ qua, Đài Loan đã làm nên một kỳ tích, trở thành một quốc gia có nền kinh tế phát triển bền vững và là một quốc gia luôn nỗ lực gìn giữ và tạo dựng giá trị nhân văn, đặc biệt là chú trọng phát triển văn minh đô thị.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nghĩ về sứ mệnh của báo chí
Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và yêu cầu tiếp tục sắp xếp hệ thống báo chí theo hướng tinh gọn, hiệu quả, câu chuyện về sứ mệnh, mô hình phát triển và tương lai của báo chí Việt Nam đang đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận một cách toàn diện, khoa học và nhân văn.
Xem thêm
“Trang sách và mái trường” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sân chơi sáng tác
Bài phát biểu tại buổi lễ phát động cuộc thi viết về “ Trang sách & Mái trường”do Nhà xuất bảo Giáo dục Việt Nam và Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh vào sáng ngày 12/6/2026
Xem thêm
Nhà văn Phố Giang với tác phẩm “Một dòng họ học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái”
Tôi sinh hoạt cùng anh ở Hội thơ Nghệ Tĩnh tại TP.HCM & Hội viên Hội Nhà văn TP.HCM, đã được anh tặng hai tác phẩm thơ: Hoa trái cuối mùa, 99 Khúc tình thơ và tác phẩm văn Một dòng họ Học hành đỗ đạt và giàu lòng nhân ái. Kể từ năm 2004 đến nay, anh đã xuất bản 8 tác phẩm thơ và 4 tác phẩm văn. Thật đáng khâm phục và tự hào với bút lực phi thường và sự cần cù sáng tạo của anh.
Xem thêm
Hành trình đi, suy ngẫm và viết
Một hôm, nhà báo Tô Đình Tuân gửi cho tôi tập bản thảo khá dày. Tôi đọc và viết không chỉ vì tình cảm đồng nghiệp quen biết nhiều năm trong nghề báo, mà còn bởi tôi hiểu khá rõ con người và hành trình nghề nghiệp của tác giả. Đặc biệt, trong giai đoạn tôi được phân công làm Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, Tô Đình Tuân là một cộng sự đắc lực, luôn tận tâm, trách nhiệm và đầy nhiệt huyết với công việc.
Xem thêm
Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc: Từ người yêu nước đến “Đường kách mệnh”
Từ hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành đến sự ra đời của Đường Kách mệnh, bài viết của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giúp người đọc nhìn lại một chặng đường lịch sử đặc biệt – nơi chủ nghĩa yêu nước gặp gỡ chủ nghĩa Mác – Lênin để hình thành tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh và mở lối cho dân tộc Việt Nam đi tới độc lập, tự do.
Xem thêm
Lại thêm một cuốn sách ồn ào
Những ồn ào quanh Chuyện với Thanh rồi sẽ qua đi. Nhưng câu chuyện về cách ứng xử với lịch sử, với văn học và với những khác biệt trong quan điểm tiếp nhận sẽ còn tiếp tục đặt ra. Một xã hội văn minh cần có những cuộc tranh luận văn hóa nghiêm túc. Và điều kiện đầu tiên của mọi cuộc tranh luận nghiêm túc là đọc trước khi phán xét, hiểu trước khi kết luận. Đó chính là thông điệp của người viết bài này. Chỉ khi đó, tiếng nói của lý trí mới không bị lấn át bởi sự ồn ào của đám đông.
Xem thêm
Văn học, nghệ thuật Việt Nam không ngừng phát triển, đồng hành cùng dân tộc
Trong suốt 50 năm sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025), văn học, nghệ thuật Việt Nam đã không ngừng phát triển, đồng hành cùng công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước. Trên nền tảng tư tưởng, văn hóa của Đảng và truyền thống dân tộc, văn học, nghệ thuật đã thực sự trở thành một bộ phận cấu thành quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, xây dựng nhân cách con người Việt Nam, phản ánh hiện thực đời sống xã hội, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Xem thêm
Có một sự đồng điệu giữa văn hoá và nghệ thuật Việt-Pháp
Thierry kể về Paris những năm tuổi trẻ. Nhà của Thierry cách trường Sư phạm ENS Paris chừng mười lăm phút đi bộ. Ông nói về các quán cà phê nơi giới trí thức Pháp từng tranh luận thâu đêm, về những phòng tranh nhỏ ở Saint-Germain-des-Prés, về Foucault với những suy tư sâu thẳm về con người và tự do. Khi nhắc đến Foucault, giọng ông chậm lại như đang nhớ về một người bạn cũ đã ra đi rất xa. Sau đó Thierry hỏi Tú rằng tại sao anh lại đến ven sông Sài Gòn để làm mỹ thuật.
Xem thêm
Văn học trong kỷ nguyên số
Với sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới và công nghệ mới, những thay đổi lớn đã diễn ra trong cách sáng tác và đọc văn học. Đặc biệt là sự phổ biến của văn học trực tuyến và đọc điện tử, đã làm thay đổi rất nhiều cấu trúc và hệ sinh thái văn học truyền thống. Trong cuộc cách mạng thông tin và truyền thông sâu rộng này, văn học thời đại số sẽ đứng trước những cơ hội và thách thức mới.
Xem thêm
Người trẻ và văn chương tìm đường gặp nhau
Trong thời đại số, chỉ với một cú chạm màn hình, giới trẻ có thể tiếp cận vô vàn nội dung giải trí và tri thức, khiến những trang văn cần đọc chậm, chiêm nghiệm dần đánh mất vị trí trung tâm trong thói quen tiếp nhận.
Xem thêm
Văn học có thực sự chữa được cô đơn?
Ngày nay, thông qua mạng xã hội và các phương tiện công nghệ, con người kết nối với nhau nhiều hơn bao giờ hết. Nhưng một thực tại lại xảy ra: Dường như con người đang cô đơn hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh ấy, văn học nghệ thuật được kỳ vọng là sợi dây hàn gắn liên kết giữa người với người. Liệu một cuốn sách có thể mang tới sự gắn kết? Từ những cuộc đối thoại trong chuỗi sự kiện Những ngày Văn học châu Âu 2026, câu hỏi ấy đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Xem thêm
Nhà văn làm báo ở chiến trường - Trên tuyến đầu chống Mỹ - Tất cả cho ngày thống nhất non sông
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, văn nghệ sĩ vào chiến trường rất sớm. Đã sớm hình thành một “binh chủng văn nghệ sĩ” tại chiến trường vừa cầm trực tiếp cầm súng vừa trực tiếp sáng tác, đây là một điều đặc biệt của cuộc chiến tranh, một dấu ấn đặc sắc, để sau này nhìn lại chúng ta càng nhận thức rõ nét hơn, ý thức sâu sắc hơn về chiến tranh, để từ đó xây dựng vững chắc nền hòa bình với sự hiểu biết và trưởng thành của con người Việt Nam thời đại mới.
Xem thêm
Giữ trẻ em ở lại với văn chương
Áp lực học hành, nhịp sống gấp gáp và sức hút của giải trí số khiến trẻ em đang dần xa những trang sách. Để văn học thiếu nhi tìm lại vị trí trong đời sống hôm nay, điều quan trọng không nằm ở tác phẩm hay, mà ở môi trường đọc được nuôi dưỡng bền bỉ từ gia đình, nhà trường, người viết, nhà xuất bản và toàn xã hội. Từ đó, trẻ có thêm những khoảng lặng để mơ mộng, tưởng tượng và lớn lên cùng văn chương.
Xem thêm
AI “lên ngôi” văn đàn sẽ làm méo mó văn chương
Thuật toán AI khi được huấn luyện để “sáng tác” văn học thực chất là hành vi bóc lột sức lao động vốn hết sức vất vả, lao tâm khổ tứ của nhà văn, “cướp công” sáng tạo của họ. Trong khi đó, các ông chủ AI lại nghiễm nhiên hưởng lợi không chính đáng từ trí tuệ, mồ hôi, tâm sức lao động của nhà văn. Không chỉ vậy, khi những thuật toán AI lạnh lùng, vô cảm “sáng tạo” văn chương có thể sinh ra những đứa con tinh thần có hình hài nhưng không lành lặn sẽ dẫn đến sự dễ dãi, lệch lạc trong tiếp nhận tác phẩm của công chúng. Nguy hại nhất là AI có thể “giết chết” lý tưởng, khát vọng, động cơ, cảm hứng sáng tạo nghệ thuật chân chính của nhà văn. Nói mỉa mai, chua chát như một nhà văn, nếu để AI “lên ngôi” văn đàn thì nó không chỉ cướp “chiếc cần câu cơm” của nhà văn mà còn hủy hoại tương lai sự nghiệp sáng tác của họ.
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm