TIN TỨC

Ngẫm về đổi mới

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2025-07-15 22:19:55
mail facebook google pos stwis
707 lượt xem

TRẦN THẾ TUYỂN

Lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã trải qua biết bao thăng trầm; trong đó, những cuộc cải cách, đổi mới, dù gập ghềnh nhưng đều thành công, tạo nên những bước ngoặt và dấu ấn không thể phai mờ. Bên cạnh thành công như một sự tất yếu, các cuộc đổi mới ấy không tránh khỏi những hệ lụy không mong muốn.

Đó là khi Thái hậu Dương Vân Nga trao long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn; là vị vua cuối cùng triều Lý - Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh; là khi ba anh em người nông dân áo vải, mà tiêu biểu là Nguyễn Huệ, dựng cờ khởi nghĩa đánh tan giặc ngoại xâm ở hai đầu đất nước, dẹp thù trong giặc ngoài, thống nhất giang sơn về một mối, lập nên thời đại Quang Trung hiển hách. Đặc biệt, thế kỷ XX, người thanh niên xứ Nghệ Nguyễn Tất Thành xuất dương mấy chục năm bôn ba tìm đường cứu nước và trở về vườn hoa Ba Đình đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Nghiên cứu lịch sử bằng lăng kính khoa học, trên cơ sở lý luận và thực tiễn, chúng ta không bất ngờ khi bên cạnh thành công là những hệ lụy. Và như thế, không ngạc nhiên khi xuất hiện một số lượng không nhỏ người đương thời ngao ngán, thiếu niềm tin; thậm chí quay lưng, cản trở tiến trình đi lên của cuộc cách mạng đó.

Cách mạng là thay đổi


Minh họa: AI.

Cuộc cách mạng “sắp xếp lại giang sơn” do Đảng ta khởi xướng, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm trước thềm Đại hội XIV, là một cuộc cách mạng như thế.

Trước hết, cuộc cách mạng ấy thay đổi một cách cơ bản và toàn diện từ nhận thức đến hành động của toàn xã hội. Đất nước ta vốn nghèo nàn, lạc hậu và lệ thuộc. Việc đầu tiên Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nắm chính quyền, là phải giành được độc lập dân tộc. Cùng với việc giành độc lập, Đảng ta cũng phải lo cho dân “đủ cơm ăn áo mặc, được học hành”. Đó không chỉ là khát vọng ngàn đời của ông cha ta mà còn là nhu cầu thiết yếu của người đương thời.

Từ hai bàn tay trắng, dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân tộc ta đã làm được những điều kỳ diệu. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thành tựu ấy, nhưng trước hết là tình yêu nước, yêu dân tộc. Vì lợi ích chung của toàn dân tộc, bậc tiền bối đã hy sinh quyền lợi cá nhân.

Cuộc cách mạng tinh giản bộ máy, đặc biệt là bộ phận trung gian, chuyển tiếp của Đảng ta hiện nay là cuộc cách mạng chưa từng có. Đường lối đúng đắn, chủ trương trúng mục tiêu, nhưng nếu không có bước đi hợp lý thì thật khó thành công. Việc “sắp xếp lại giang sơn” còn ngổn ngang những bài toán cần lời giải, đòi hỏi những bước đi đúng đắn.

Lời giải đúng và trúng

Theo chúng tôi, lời giải đúng đắn và hiệu quả ấy cần tập trung vào những vấn đề cơ bản, thiết yếu sau đây:

Thứ nhất, cần thống nhất nhận thức về cuộc cách mạng “long trời lở đất” này từ trong nội bộ hệ thống chính trị đến toàn xã hội. Phải làm sao cho mọi người thấy đó là quy luật tất yếu của sự phát triển. Việc “sắp xếp lại giang sơn” đã chín muồi. Vì mục tiêu quốc gia, lợi ích dân tộc, khó mấy cũng vượt qua. Đó không chỉ là ý chí chủ quan của một tổ chức hay một nhóm người mà là của toàn dân tộc.

Thứ hai, cần có bước đi phù hợp, hài hòa lợi ích của dân tộc với nguyện vọng, lợi ích hợp pháp của công dân và từng địa phương. Phải công tâm, trong sáng khi sắp xếp lại địa giới hành chính và tổ chức bộ máy. Kiên định mục tiêu đi đôi với phát huy dân chủ, tiếp thu và phát huy thế mạnh, nguồn lực của toàn xã hội.

Thứ ba, phải tạo sự đoàn kết như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công". Muốn đoàn kết phải phát huy dân chủ đi đôi với nghiêm minh về kỷ cương.

Thứ tư, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Kịp thời lan tỏa cách làm hiệu quả, hợp lòng dân ý Đảng để xây dựng “thế trận lòng dân” trong cuộc cách mạng mới, chào đón kỷ nguyên vươn mình xây dựng đất nước ta theo mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh; xứng đáng với truyền thống yêu nước và cách mạng của cha ông; xương máu của biết bao anh hùng liệt sĩ và đồng bào ta.

Tháng 7-2025
T.T.T

Bài viết liên quan

Xem thêm
AI “lên ngôi” văn đàn sẽ làm méo mó văn chương
Thuật toán AI khi được huấn luyện để “sáng tác” văn học thực chất là hành vi bóc lột sức lao động vốn hết sức vất vả, lao tâm khổ tứ của nhà văn, “cướp công” sáng tạo của họ. Trong khi đó, các ông chủ AI lại nghiễm nhiên hưởng lợi không chính đáng từ trí tuệ, mồ hôi, tâm sức lao động của nhà văn. Không chỉ vậy, khi những thuật toán AI lạnh lùng, vô cảm “sáng tạo” văn chương có thể sinh ra những đứa con tinh thần có hình hài nhưng không lành lặn sẽ dẫn đến sự dễ dãi, lệch lạc trong tiếp nhận tác phẩm của công chúng. Nguy hại nhất là AI có thể “giết chết” lý tưởng, khát vọng, động cơ, cảm hứng sáng tạo nghệ thuật chân chính của nhà văn. Nói mỉa mai, chua chát như một nhà văn, nếu để AI “lên ngôi” văn đàn thì nó không chỉ cướp “chiếc cần câu cơm” của nhà văn mà còn hủy hoại tương lai sự nghiệp sáng tác của họ.
Xem thêm
Cho ngày 30 tháng 4: Chuyện bây giờ mới kể
Thời gian là cỗ máy mài vô tình và tàn nhẫn đối với ký ức cá nhân. Trong biển thông tin hỗn loạn và nhiều kênh hôm nay, ký ức lại càng gặp nhiều thách thức thường trực và dữ dội. Một cách cổ sơ và thủ công cưỡng chống lại sự bào mòn vô tình và tàn nhẫn ấy là tìm dịp nhắc lại, thường xuyên nhắc lại.
Xem thêm
Cần chấm dứt việc truy đuổi người vi phạm giao thông
Tết Bính Ngọ về thăm quê, mình chứng kiến một vụ tai nạn giao thông hơi vô lý. Một lão nông điều khiển xe máy đang chạy trên đường, chợt lão nghe tiếng còi hụ của xe CSGT phía sau, ngỡ là cảnh sát đuổi mình nên lão tăng tốc chạy nhanh hơn. Đến đoạn km 108, QL 20 thì bị lạc tay lái, xe lao vào lề đường té bổ nhào, khiến mặt mày và tay chân lão bê bết máu. Hai anh CSGT dừng xe đỡ lão dậy cùng với người dân mang dầu, băng cad sơ cứu. Trong lúc băng lại vết thương, hai anh cảnh sát nói với lão nông và mọi người rằng, các anh chỉ truy đuổi xe của nam thanh niên vi phạm chứ không phải đuổi xe lão nông này. Do lão hoảng quá, cố chạy nhanh nên gây ra tai nạn. Sau đó ông lão được đưa vào bệnh viện chữa trị. Rất may là ông già này chỉ bị thương nhẹ nên xuất viện một ngày sau đó.
Xem thêm
Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành hiệu quả
Mọi thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều khởi nguồn từ sự giao thoa tất yếu giữa ý chí của Đảng và khát vọng của nhân dân. Ý chí tại Đại hội XIV không chỉ đơn thuần là hệ thống văn kiện chính trị, mà là sự kết tinh cao độ giữa bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực dự báo chiến lược tài tình và khát vọng cháy bóng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Quyết sách của Đảng là thành quả của một quá trình tổng kết thực tiễn sâu sắc, dưới ánh sáng của lý luận khoa học và tinh hoa trí tuệ của toàn dân tộc.
Xem thêm
Biết không hay sao vẫn lao vào?
Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.
Xem thêm
Chuyên đề: Chống AI lũng đoạn văn chương
Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.
Xem thêm
Thời cơ mới cho sáng tạo văn học - nghệ thuật
Năm 2025 là một năm in dấu đậm trong lịch sử phát triển của đất nước, không chỉ bởi kỉ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; kịp thời nhìn lại những tác động xã hội nhiều mặt, đồng thời rút ra nhiều vấn đề đáng và cần để tổ chức tốt hơn cho hoạt động kỉ niệm 100 năm ra đời của Đảng (1930 - 2030), 100 năm ra đời của chế độ mới (1945 - 2045) với nội dung thiết thực, nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.
Xem thêm
Học sinh “đánh thức” văn học bằng trải nghiệm sáng tạo
Không dừng lại ở việc học văn qua trang sách, học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) đã biến văn chương thành một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Dự án “Tiếng tơ lòng” cho thấy một hướng tiếp cận mới: đưa văn học dân gian và văn học trung đại sống lại trong đời sống hiện đại, bằng chính sự sáng tạo và cảm xúc của người học.
Xem thêm
Thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt trong thế hệ trẻ kiều bào tại Hàn Quốc
Ngày 12/4, Tọa đàm với chủ đề “Thực trạng và giải pháp phát triển việc giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc” đã diễn ra tại thành phố Gwangju, Hàn Quốc.
Xem thêm
Bốn văn nhân, một mạch văn chương
Bốn con người, bốn phong cách, nhưng cùng chung một mạch nguồn: đi ra từ chiến tranh, sống và viết bằng trải nghiệm thật, và giữ trọn sự tử tế với văn chương.
Xem thêm
Văn chương Việt trong vòng xoáy AI
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đưa văn chương và người đọc vào thời khắc chuyển mình chưa từng có. Nó có thể được xem là công cụ hỗ trợ người viết, cũng gợi mở vô số thách thức cùng các áp lực mới cần đối mặt.
Xem thêm
Nỗi trăn trở của người làm chính sách trước những vấn đề nhân sinh
Những ngày gần đây, dư luận xã hội không khỏi bàng hoàng trước thông tin gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, len lỏi vào cả bữa ăn học đường. Những mâm cơm tưởng như an toàn nhất - nơi trẻ em ăn uống mỗi ngày - bỗng trở thành tâm điểm của nỗi lo lắng. Phụ huynh hoang mang, nhà trường lúng túng, cơ quan quản lý khẩn trương rà soát, còn người làm chính sách thì không khỏi trăn trở.
Xem thêm
Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
Xem thêm
Trại sáng tác cần tránh hình thức, lãng phí
Nhiều năm qua, các trại sáng tác văn học nghệ thuật được tổ chức đã góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ, đồng thời cho ra đời nhiều tác phẩm có giá trị. Tuy nhiên, mô hình cũ đã bộc lộ những hạn chế về hiệu quả, cách tổ chức.
Xem thêm
Làm mới “chất Việt” trong trang văn trẻ thơ
Giữa “bão” giải trí số, văn học thiếu nhi Việt Nam đang âm thầm chuyển mình để không bị lãng quên. Từ việc cách tân ngôn ngữ đến mở rộng biên độ sáng tạo, mỗi trang viết hôm nay là một nỗ lực nhằm tìm lại vị thế trang trọng nhất trong thế giới tinh thần của độc giả nhỏ tuổi.
Xem thêm
Một chuyến xe, một câu nói, và chiếc gương soi vào nhân cách
Có những câu chuyện, thoạt nhìn rất nhỏ. Một chuyến xe. Một cuộc tranh cãi. Một câu nói buột miệng.
Xem thêm
Từ tâm sự của vợ chồng dịch giả tiếng Đức đến dấu ấn cổ tích của Anh Grimm
Qua thư giới thiệu của nhà văn Hồ Anh Thái, tôi đã có cuộc hẹn tại nhà riêng của hai dịch giả Đức ngữ nổi tiếng là GS.TS Günter Giesenfeld và Marianne Ngo. Thành phố Marburg của họ cách chỗ tôi ở chỉ một tiếng rưỡi tàu. Vì biết người Đức rất tôn trọng giờ giấc nên tôi đã đến sớm hơn 2 tiếng đồng hồ để vừa tránh chậm tàu, có thể vừa tranh thủ thời gian dạo quanh một trong những thành phố cổ kính và huyền bí nhất nước Đức.
Xem thêm
Vị thế của văn chương trong Công nghiệp Văn hoá Việt Nam
Đến vùng xa vùng đảo và lắng nghe ý kiến của người dân, tôi càng thấy rõ hơn, cái nghèo về đời sống tinh thần, đời sống văn hoá vẫn chưa được người dân quan tâm. Họ cần những ích lợi vật chất và gần như xa lạ với nhu cầu thụ hưởng thành quả văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Từ một cuộc đối thoại hóm hỉnh nhưng không kém phần thẳng thắn, bài phỏng vấn của Nguyễn Văn Mạnh - Nguyễn Đình Minh đặt ra một câu hỏi khiến nhiều người làm thơ phải giật mình: Vì sao người Việt lại đi khinh thơ của mình?
Xem thêm
Đấu tranh, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng
Nghị quyết số 29-NQ/TW về Chiến lược Bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng xác định: “... Bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước...”.
Xem thêm